Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/235 K.2020/858

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili aleyhine yürütülen Bursa 15. İcra Müdürlüğü'nün 2016/...

Esas sayılı icra takibinin müvekkillerin maddi olarak tükenme noktasına gelmiş olmaları nedeniyle teminatsız olarak durdurulmasını, bunun mahkememizce mümkün görülmemesi halinde takibe dayanak ihtiyati haciz karının 20.000,00 TL ile sınırlı olarak açılmış olması karşısında taminatın da bu bedel üzerinden hesaplanarak karar verilmesini, müvekkillerin davalı alacaklı yana Bursa 15. İcra Müdürlüğü'nün 2016/...

Esas sayılı dosyasında borcu olmadığının tespitini, daha evvel yapılan fazlaca 53.354,85 TL ödeme nedeniyle iki numaralı müvekkil ... lehine istirdat kararı verilerek bu meblağın müvekkile iadesini, davalının haksız ve kötü niyetli takipler yapmış olması nedeni ile toplam 181.054,85 TL'nin en az %20'si üzerinden kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ... Konfeksiyon Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti.'nin davacı borçlu ...'tan olan alacağının tahsili icra takibi başlatıldığını, icra dosyasından alınan talimatla 08/05/2015 tarihinde davacı borçlu adresine haciz işlemi için gidildiğini, haciz işlemi esnasında davacı ...'un hazır bulunduğunu, imzalı beyanıyla hacze muvafakat ettiğini beyan ettiğini, icra kefili olmak istediğini beyan ettiğini, davacı tarafça her türlü iyi niyet ve uzlaşma ortamına rağmen protokol şartları ihlal edildiğini, davacı tarafından açılan davanın haksız olduğunu, zaman aşımına uğradığını, bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2015/... sayılı icra takip dosyası, Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2016/... sayılı icra takip dosyası, protokol sureti, haciz zabıtları, takas provizsyon belgesi sureti ve dekontu, tahsilat makbuzu, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, İcra ve İflas Kanunun 72. Maddesine göre açılan hukuki niteliği itibariyle menfi tespit ve istirdat taleplerine ilişkindir.

Tarafların iddia ve savunmaları, düzenlenen protokoller, ödeme beyanları, icra dosyasındaki ödemeler değerlendirilerek dosya 1 SMMM bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

SMMM bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Takibe konu senedin Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2015/... esas sayılı takip dosyasından bakiye borç kadarına devam edebileceği, uyuşmazlığın konusu Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2015/... esas sayılı takibe konu bono sebebiyle davacının davalıya dava tarihi itibariyle 17.508,04 TL borcu bulunduğu mütalaa edilmiştir.

Dosyanın önceki bilirkişi heyeti ile bilirikşi heyetine bir dava konusu alacaklarla ilgili hukukçu hesap bilirkişisinin de ilave edilerek, tarafların iddia ve savunmaları, taraflar arasında düzenlenen protokoller ve davacı vekilinin rapora karşı dosyaya sunmuş olduğu 21/02/2019 tarihli itiraz dilekçesini irdeler ödemeleri değerlendirir rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: 08/05/2015 tarihli protokol gereğince T.C.

Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2015/... sayılı dosya borcuna mahsuben tahsilde tekerrür olmamak üzere alınan bononun alacak tarafından Bursa 15. İcra Müdürlüğünün icra dosyasına konu edildiğini, 19/02/2018 dava tarihi ile 31/07/2018 ödeme tarihli arasındaki işlemiş avans faizinin 3.126,00 TL olduğu, bakiye borcun 63.763,79 TL'ye ulaştığı, dava tarihinden sonra 31/07/2018 tarihinde 154.811,00 Tl ödeme yapıldığı, böylelikle 31/08/2018 tarihi itibariyle bakiye tüm borcun ödenerek fazla yapılan ödeme miktarının 91.047,21 TL olduğu,

davacı tarafından ibraz edilen ancak bilirkişi heyeti tarafından kök raporda açıklanan sebeplerle dikkate alınmayan 50.000 TL'lik ödemenin de icra dosyasına konu alacak borç ilişkisine karşılık yapıldığının kabul edilmesi halinde dava tarihi itibariyle davacının davalıya herhangi bir borcunun olmadığı, aksine fazla ödeme 7.426,46 TLnin davalıdan alınarak davacıya iade edilmesi gerektiği, dava tarihinden sonra 154.811,00 Tl ödeme yapıldığı, böylelikle de iade edilmesi gereken paranın 162.237,46 TL'ye ulaşmış olduğu mütalaa edilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora karşı itirazlarını değerlendirir, önceki bilirkişi heyeti dışında 1 SMMM, 1 icra bilirkişi, 1 hesap uzmanı bilirkişiden oluşan heyete dosyanın tevdi edilerek, taraflar arasındaki protokoller, iddia ve savunmaları, kök rapor ve ek rapora karşı yapmış olduğu itirazları değerlendirir seçenekli olarak takdiri mahkemeye bırakır şekilde rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.

Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Dava tarihinden sonra 31/07/2018 tarihinde 154.881,00 Tl davacı tarafın taşınmazının satışından dolayı dosyaya ödeme olarak girdiğini, 1. Hesaplamayla davacının dava tarihi itibariyle bakiye borcunun 34.417,82 TL olduğu,

davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesi gerektiği, 31/07/2018 tarihli 154.811,00 TLnin dahil edilmesi halinde 120.393,18 TL davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesi gerektiği, 2. Hesaplamayla davacının dava tarihi itibariyle bakiye borcunun 34.875,79 Tl alacaklı hale geçtiğinden bu meblağın davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesi gerektiği, 31/07/2018 tarihli, 154.811,00 TLnin dahil edilmesi halinde 194.279,79 TL davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesi gerektiği, 3. Hesaplamayla davacının dava tarihi itibariyle 48.614,79 TL alacaklı hale geçtiğinden bu meblağın davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesi gerektiği,

31/07/2018 tarihli 154.811,00 Tl'nin dahil edilmesi halinde 203.425,79 Tlnin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesi gerektiği mütalaa edilmiştir.

Davalı tarafın bilirkişi raporuna karşı itirazları, davacı vekilinin rapora karşı beyanlarını değerlendirir, davacı tarafa ait taşınmazın satışı sebebiyle ödemeleri ayrıntılı olarak irdeler ek rapor tanzimi için dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu ek bilirkişi raporunda özetle: Dava tarihinden sonra 31/07/2018 tarihinde 154.881,00 Tl davacı tarafın taşınmazının satışından dolayı dosyaya ödeme olarak girdiğini, 1. Hesaplamayla davacının dava tarihi itibariyle hesaplamada satıştan gelen 151.196,50 TLnin dahil edilmesi halinde 194.278,79 TLnin ödenmesi gerektiği, 2. Hesaplamayla satıştan gelen 151.196,50 TLnin dahil edilmesi halinde 194.278,79 Tlnin ödenmesi gerektiği, 3. Hesaplamayla satıştan gelen 151.196,50 TLnin dahil edilmesi halinde 198.262,78 TLnin ödenmesi gerektiği mütalaa edilmiştir.

O halde toplanan delillerden somut olayda, davalı tarafından davacı ... hakkında 20/05/2014 keşide tarihli 50.000 TL bedelli çek ile 20/06/2014 keşide tarihli 50.000 TL bedelli çeke dayalı Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2015/...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı ve haciz sırasında davacıların keşideci ve aval olduğu 13/05/2015 vadeli 127.700 TL bedelli bonoyu davalıya verdikleri ve 08/05/2015 tarihli protokol düzenledikleri bu protokol ile bononun mükerrer tahsilat olmamak kaydıyla verildiği halde davalı tarafından davacı ... hakkında 127.500 TL bedelli bonoya dayalı eldeki davaya konu Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı icra takip dosyası ile 20/05/2016 tarihinde takip başlattığı, takipte mükerrer tahsilat kaydının düşülmediği ve davacı tarafından Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2015/...

Esas sayılı dosyasına 10/11/2015 tarihli prokol ile 21/08/2015 tarihinde 6500 Euro ve 10/11/2015 tarihinde 7800 TL ve 20/04/2017 tarihinde 117.900 TL ödeme yapıldığı açık ve sabit olup bu ödemeler kapsamında mahkememiz dosyasında düzenlenen 16/07/2020 tarihli ek bilirkişi raporunun bir numaralı hesaplamanın hüküm kurmaya elverişli olduğundan itibar edilerek,

menfi tespite konu Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı icra takip dosyasının yapıldığı tarih olan 20/05/2016 tarihi itibariyle ödemelerden sonra icra takibinin 104.704,80 TL asıl alacak, 400 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 81,60 TL ihtiyati haciz masrafı, 5.783 TL işlemiş avans faizi davalının takip talebinde bulunması gerektiğinden, takip tarihi itibariyle davacının davalıya (127.700-104.704,80) 22.995,2-TL asıl alacak ve (13.408,50 -5783) 7.625,5-TL işlemiş avans faizi borcunun bulunmadığı davalının bu miktar haksız takip yaptığı sabit olduğundan aşağıdaki şekilde menfi tespit yönünden karar vermek gerekmiştir.

Davacının borcun yenilenmesi iddiası yönünden 6098 sayılı TBK 133. maddesine göre, “Yeni bir borçla mevcut bir borcun sona erdirilmesi ancak tarafların bu yöndeki açık iradesi ile belli olur.

Özellikle mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması veya yeni bir alacak senedi düzenlenmesi, tarafların açık yenileme iradeleri olmadıkça yenileme sayılmaz.” Davacı her ne kadar dava konusu bononun, daha önceden kendisine iade edilmesi gereken çeklerin yenilemesi mahiyetinde verildiğini ve o çek bedellerinin de ödendiğini iddia ederek borcun sona erdiğini belirtmiş ise de, yukarıda bahsi geçen TBK 133. madde kapsamında, borç yenilemesi olduğunu usulüne uygun delillerle ispatlayamadığından davacının bu iddiasına itibar edilmemiş bononun bağımsız borç olarak çeklerin karşılığında mahsuben alındığı kabul edilmiştir

Davacının kötü niyet tazminatı talebinin, davalıya açıkça icra takip tarihi itibariyle ödeme yapıldığı ve 30.620,7-TL yönünden davalıya borçlu olmadığından davalının bu miktar haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılmakla %20 oranında kötü niyet tazminat talebinin kabulune karar vermek gerekmiştir. Davalının kötü niyet tazminatı talebinin, davalının ihtiyati tedbir yoluyla alacağına kavuşmasının engellenmediğinden talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalının Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı 20/05/2016 tarihli icra takibinden sonra 25/04/2017 tarihli 117.900 TL ödeme ve hacizli taşınmazın satışından sonra 31/07/2018 tarihinde ihalenin kesinleştiği, satış bedelinin 225.050 TL olup 70.169 TL ipotek bedelinin karşılandığı,

154.881 TL bedelden ise emlak vergisi ile tellaliye ücretinin ödendiği anlaşılmakla davalıya 151.196,50 TL ödemenin yapıldığı ayrıca bu ödemelerin takip ve davadan sonra olup alacağı karşıladığından menfi tespit davasının kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğü anlaşılmakla 16/07/2020 tarihli ek bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğundan bir numaralı hesaplamaya itibar edilerek 127.074,08 TL davacının fazla ödediği ve bu ödemenin ihalenin kesinleştiği 31/07/2018 tarihinde olduğundan bu tarihten itibaren ticari temerrüt faizi işletilerek ıslah talebinin kısmen kabulune,

127.074,8-TL istirdat alacağının 31/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafından 29/02/2016 tarihli 50.000 TL ödemeye yapıldığı ileri sürülmüş ise de bu ödemeye dair dekont açıklamasında cari hesap olduğu, takip dosyasına bonoya yönelik yapıldığına dair bir açıklama olmadığından davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.

Davalı tarafından 13/05/2015 tarihli protokol kapsamında ödemeler ve alacak yönünden protokol metninde bir kısım faturalar ve cari hesaba karşılık olarak belirtildiği, yekun alacağa yönelik olduğu, bizatihi eldeki icra takibi ve bonoya karşılık olmadığından davalının bu savunmalarına itibar edilmemiştir.

Davacı tarafından ıslah dilekçesi ile icra takibinden önce yapılan 33.510,50 TL ödemenin istirdadı talebinin, bu ödemelerin Bursa 15. İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı dosyasına mahsuben yapıldığı ve fazlaca ödeme yapıldığı sabit olmadığından bu talebin reddine karar verilmiştir.

Öte yandan davalı tarafından hak düşürücü ileri sürülmüş ise de İstirdat davasının, borç olmayan paranın tamamen ödendiği tarihten itibaren 1 (bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekir (İİK.m.72/VII). Dolayısıyla, borçlunun bu parayı doğrudan doğruya alacaklıya veya icra dairesine ödediği veya borçlunun haczedilen mallarının satılıp, bedelinin icra dairesine ödendiği tarihte, 1 yıllık istirdat davası açma süresi başlar.

Paranın icra dairesince alacaklıya ödendiği an, 1 yıllık istirdat davası açma süresinin başlaması bakımından önemli değildir. Borcun ödenmesi takside bağlanmışsa, 1 yıllık dava açma süresi son taksidin ödendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. (Bkz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 11/04/2007 tarih ve 2007/3-164 Esas, 2007/204 Karar sayılı ilamı).

Davalıya yapılan ödemelerin, alacağı tamamının ödendiği tarihten itibaren 1 yıllık sürenin başlaması sebebiyle, ödemenin tamamının 31/07/2018 tarihinde yapılmış olup bu tarih itibariyle 1 yıllık süre geçmediğinden hak düşürücü ve zaman aşımı def-i iddialarına itibar edilmemiş aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸E-imzalıdır.