Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/796 K.2020/790

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı şirket arasında DOSAB Üçgül Sk. No:1 adresinde bulunan yeni inşa edilen fabrika binası elektrik işleri yapımı için karşılıklı olarak 18/05/2016 tarihli Eser Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 8. Maddesi gereği taahhüt konusu işin tamamlanarak davalının kendi el yazısı ile yazarak imzaladığı anahtar teslimi olarak anlaşılmıştır maddesine göre teslim olunduğunu,

davalının sözleşmenin 3. Maddesinde belirtilen işin bedeli 385.176,78 TL + KDV dahil 454.508,00 TL tutarı sözleşmenin 7. Maddesinde belirtilen sözleşme bedeli 90-120-150 gün vadeli eşit miktarda çeklerle tahsil olunacaktır maddesine uymayarak daha uzun vadeli çeklerle 8 adet TL ve USD çek ile müvekkiline ödediğini, müvekkili şirketçe tamamlanan sözleşmeye konu işlere dair faturanın 23/11/2016 tarihinde kesilerek davalı taraf gönderilen ve itiraza uğramayan bu faturanın kayıtlara işlenerek sözleşme gereği müvekkiline verilen çeklerin ödendiğini,

davalı tarafça duyulan memnuniyet sonucu fabrika binası ikinci etap elektrik işlerinin de yine müvekkili şirkete verildiğini, davalı ile imzalanan asıl sözleşmenin devamı niteliğinde olan 15/08/2016 tarihli Ek Sözleşme kapsamında yapılacak işlere dair ödemelerin 245.000 + KDV=289.100,00 TL tutarın kendi el yazıları ile imzaladıkları 90-120-150 günlük çeklerle ödenmesi taahhüt edildiğini, müvekkilinin ilk parti işte taraflar arasında oluşan güvene dayalı olarak kabul ettiği ikinci etap işe dair ödemelerin gününde yapılmadığı ve işin başında verileceği söylenen ödemenin işin ortasında yapılacağının bildirildiğini,

ancak işin ortasına gelindiğinde ise bu defa ödemelerin her hafta belli periyotlar halinde yapılacağının bildirilerek müvekkilinin onaylanmak suretiyle ödeme yapılmadığını, işin sonunda gelindiğinde ise ödeme taahhüdüne uyulmayarak 20/05/2017 - 16/06/2017 - 30/06/2017 ve 14/7/2017 vadeli 4 adet 50.000 TL bedelli çek ile toplam olarak 200.000,00 TL yapılan ödemeler için 10/05/2018 tarihli kesilen faturanın davalı tarafça noter ihtarı ile iade olunduğunu, davalı tarafça yapımı tamamlanan fabrika binasında faaliyete geçilmesi sonrası müvekkiline sürekli sorun çıkarıp ve eksiklikleri öne sürerek bakiye borçları ödemediğini,

davalı şirket elektrik kontrol mühendisi marifetiyle yapılan işlerin kontrolü ve keşif listesinin çıkarılmasının istenilmesi üzerine müvekkili tarafından davalının mühendisini tüm taleplerinin yerine getirilerek yapılan işlerin tek tek yerinde görüldüğünü, çıkarılan eksiklikler giderilerek kontrol mühendisi ve fabrika yetkililerine teslim edildiğini, davalının 26/03/2018 tarih 012149 yevmiye nolu ihtarnamesinde belirtilen eksikliklerin eski iddialar olduğu ve tamamlanmış olduğu için müvekkili tarafından 03/04/2018 tarihli 013434 yevmiye nolu ihtarname ile cevap verildiğini,

davalının bu ihtara gönderdiği 12/04/2018 tarih ve 014718 yevmiye nolu ihtar ile karşı cevapla müvekkilini işleri tamamlamadığı için alacaklı olduğunu bildirdiğini, işin uygulama safhasında davalı şirketin sürekli karar değiştirmesi üzerine keşifte bulunan bazı malzemelerin fiyatlarının değişerek arttığını, bir kısmının kullanılmayarak azaldığı bir bölümünde ise keşifte olmayan başka malzemeler kullanıldığını,

şartnameler uygun olarak tamamlanan işin bedeli davalı tarafça anahtar teslim bedeli şeklinde olarak kabul edilerek artan ve azalan keşfe yeni giren ve çıkan malzemeler bir bütün içinde değerlendirilerek davalının ihtiyacı olan tüm elektrik işlerine dair taleplerin karşılandığını, davalı şirket ve kontrol mühendisinin ise farklı bir hak ediş yöntemi geliştirdiğini, dava konusu tüm işlerin davalı tarafça imzalı kaşeli onaylarının bulunduğunu, tüm fiyatlar için davalı şirkete haber verildiğini, ödenmeyen 158.419,00 TL alacakları bulunduğunu,

fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla davalı şirketten 158.419,00 TL alacaklı olduklarının tespiti ile ve alacağın ihtarname temerrüt tarihi 05/04/2018 tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca işin belirtilen sürede ve sözleşmede belirtilen maddelere uygun olarak teslim edilmediğini, davacı tarafça işin geciktirilmesi üzerine elektrik mühendisi ve iş güvenliği uzmanı olan ...'den yapılan işteki eksik ve hataların ortaya çıkarılması için rapor alındığını, bu raporda tespit olunan bir takım eksikliklerin ikmal edilmesine karşın bir bölümünün halen giderilmediği için müvekkili şirket tarafından dışarıdan ilave hizmet satın alınarak ikmal edilmek zorunda kalındığını, bir kısım eksiklik ve hataların ise hala natamam halde bulunduğunu,

böylece taahhüt konusu işin teslim tesellüm tutanağına bağlı olarak tam ve eksiksiz bir şekilde teslim olunmadığını, keşfi davacı tarafça yapılmasına rağmen iş yerinde yeterli aydınlatmanın sağlanamadığından iş kazaları ve üretim kaybı gibi tehlikelerin bulunduğunu, elektrik mühendisince hazırlanan raporda hiç kullanılmayan malzemeleri ile metraj hataları tespit olunduğunu, taahhüt kapsamında kalan henüz tamamlanmayan yada eksik ve hatalı olarak yapılan işlerin liste halinde çıkarıldığını, eksikliklerin giderilmemesi,

yapılan işlere ait 480.085,82 TL tutarlı ödemeye dair faturanın kesilerek müvekkiline verilememesi halinde vergi dairesine başvurulacağını, müvekkilinin davacıya borçlu bulunmadığını, davacının edimlerinin bir kısmını yerine getirmemesi bir kısmını ise geç getirmesinin sözleşmeye aykırılık, eksik ve hatalı işler nedeniyle müvekkili şirketin davacı taraftan alacağı bulunduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, sözleşme, projeler, ticari defterler, faturalar, keşif, bilirkişi kök ve ek raporları, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, taraflar arasında düzenlenen 15/08/2016 tarihli davalı şirketin yeni fabrika binasının ielektrik işleri sebebiyle davacı yüklenicinin hakediş alacağının varlığı, miktarları, davacının sözleşme kapsamında yapmış olduğu işlerin eksik ve ayıplı olup olmadığı, eksik ve ayıplı ise giderilebilir miktarları ve harici olarak yapılan işlerin bedelleri ile davacının alacağının miktarı hususlarına ilişkindir.

Taraflarca gösterilen tanıklar dinlenmiş, tanıklar tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda beyanda bulunmuşlardır.

Dava konusu işin yapıldığı mahalde, 2 elektrik mühendisi, 1 mimar mühendisi, 1 inşaat mühendisi, 1 hukukçu refakate alınrak keşif icrasına karar verilerek dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 02/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle : Davacının 2017, 2018 ve 2019 yıllarında e-defter tuttuğu, bu defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerine dair Beratlar ile bu defterlere yapılan kayıtlara ait Beratların yasal süre içerisinde düzenlendiği, bu defterlere yapılan kayıtların sahibi adına delil olma özelliğine sahip olduğu, davacı kayıtlarına göre 30/09/2018 tarihi itibariyle davalıdan olan alacağının 159.311,23 TL olduğu,

davalının 2016,2017 ve 2018 yıllarında e-defter tuttuğu, bu defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerine dair Beratlar ile bu defterlere yapılan kayıtlara ait Beratların yasal süre içerisinde düzenlendiği, bu defterlere yapılan kayıtların sahibi adına delil olma özelliğine sahip olduğu, davalı kayıtlarına göre 30/09/2018 tarihi itibariyle davacıdan olan alacağının 165.188,77 TL olduğu, Mahkememizin davacı kayıtlarına göre karar vermesi halinde davacının dalıdan olan alacağının 159.311,23 TL olduğu, davalı kayıtlarına göre karar vermesi halinde davalının davacıdan 165.188,77 TL alacaklı olduğu kanaatine varıldığı mütalaa edilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora karşı sunduğu itiraz ve beyanları değerlendirir ve çeke ilişkin ödemeleri açıkça belirtir şekilde ek rapor düzenlenmesi için dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 08/01/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle : Kök rapor kapsamında oluşturulan görüş ve kanaatlerinin muhafaza edildiği, davalı tarafın itirazlarını karşılayan ek raporun SMM bilirkişi yönünden ayrıca Mahkemeye ibraz edileceği bildirilmiştir.

SMMM bilirkişi İsmet Erdem'in ağır rahatsızlığı ve tedavisi sebebiyle bilirkişi heyetinden çıkartılmak suretiyle, dosyanın önceki bilirkişi heyeti ile yeni görevlendirilecek SMMM bilirkişisine tevdi edilerek, tarafların itiraz ve beyanlarını değerlendirir ek bilirkişi raporunun bir bütün halinde gerekçeli, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli şekilde düzenlenmek suretiyle bilirkişilere tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 29/06/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle : Davacı ticari defter kayıtlarına göre davalı ...

Plastik A.Ş.'nin 2017 yılında verilen ve toplamı 200.000,00 TL olan çeklerinin fazla ödeme olmadığı, yapılan 2. Etap iş Sözleşmesine göre yapılan bir ödeme olduğu ve bu durumda 2. Etap iş sözleşmesiyle ilgili teknik yönden yapılan hesaplamaya göre 302.271,10 TL'lik davacı alacağından 200.000,00 TL'lik davalı ödemesinin düşülmesi ile 2. Etap iş karşılığı davalı borcunun 102.271,10 TL olacağı, 2. Etap iş sözleşmesinden önce defter kayıtlarına göre tespiti yapılan 34.811,23 TL'lik davacı alacağının da bu alacağa ilave edileceği yönünde Mahkememizce karar verilmesi halinde davacı alacağının 137.082,33 TL olacağının hesaplandığı,

davacı defter kayıtlarına göre 159.311,23 TL alacağı olup teknik yönden yapılan hesaplamaya göre ise alacağının 137.082,33 TL hesaplamasının nedeni davacı tarafından 2018 yılında 2. Etap yapılan iş ile ilgili kesilen fatura toplamının 324.500,00 TL iken teknik yönden yapılan hesaplamada ise 302.271,10 TL olmasından dolayı olduğu mütalaa edilmiştir.

Dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek, davalı vekilinin işletme içi Buspar ve diğer tesisatlara ilişkin itirazını değerlendirir ek rapor aldırılması için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 30/10/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle : Davacı ticari defter kayıtlarına göre davalının 2017 yılında verilen ve toplamı 200.000,00 TL olan çeklerinin fazla ödeme olmadığı, yapılan 2. Etap İş Sözleşmesine göre yapılan bir ödeme olduğu ve bu durumda 2. Etap İş Sözleşmesi ile ilgili teknik yönden yapılan hesaplamaya göre 282.063,22 TL lik davacı alacağından 200.000,00 TL'lik davalı ödemesinin düşülmesi ile 2. Etap iş karşılığı davalı borcunun 82.063,22 TL olacağı, 2. Etap İş Sözleşmesinden önce defter kayıtlarına göre tespiti yapılan 34.811,23 TL'lik davacı alacağının da bu alacağa ilave edilmesi yönünde Mahkememizce karar verilmesi halinde 116.874,45 TL olacağının hesaplandığı mütalaa edilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin , 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Uyuşmazlığın, eser sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirilip çözülmesi gerekli ve zorunludur. Eser sözleşmelerinde, kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir.

Bir başka deyişle yüklenici yaptığı işin tutarını, iş sahibi de iş bedelini ödediğini kanıtlamak zorundadır. İş sahibi ısmarladığı eserin belli nitelikler taşımasını, amacını karşılamasını arzu eder. Şayet ısmarlanan eser iş sahibinin beklentisini karşılamıyorsa sözleşmenin yararlar dengesi iş sahibi aleyhine bozulur. Bu bakımdan eser, fen ve sanat kurallarına uygun ve iş sahibinin amacını karşılar nitelikte imâl edilmelidir.

Aksi halde eser ayıplıdır ve yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuçtan sorumluluğu ortaya çıkar, bu da: yüklenicinin eseri teslim borcunun tamamlayıcısı olarak, meydana getirdiği eserde ortaya çıkan ayıp ve eksiklikleri üstlenme borcudur.

Öte yanden bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

O halde yukarıdaki açıklamalar ve toplanan delillerden somut olayda, taraflar arasında davalı şirketin yeni fabrika binasının birinci etap ve ikinci etap elektrik işleri yapılmasına dair eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu, davacı tarafından beyan edildiği üzere fabrikanın birinci etap işlerin tamamlandığı bedelinin ödendiği, ikinci etap işler ve harici işler nedeniyle alacağın ödenmediği ileri sürülmüş olup davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu açıktır.

Davacı tarafından işin yapıldığı, davalıya teslim edildiğini sözleşme kapsamında ve sözleşme dışı iş sahibi yararına ilave işler yapıldığını ödenmeyen hak ediş bedeli sebebiyle alacaklı olduğu ileri sürülmüş olup uyuşmazlık, davacı yüklenicinin yapmış olduğu iş sebebiyle hak ediş bedeli ve sözleşme dışı işin yapılıp yapılmadığı ve yapılan işin ayıplı olup olmadığı ayıplı ise ayıp sebebiyle ayıp giderim bedeli noktasında toplanmaktadır.

Tarafların sundukları deliller, ticari defter kayıtları, dava konusu işin yapıldığı mahalde yapılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi heyetinin 30/10/2020 havale tarihli ikinci ek bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğundan bu rapora itibar edilerek, davacının ikinci etap elektrik tesisatı işlerinin sözleşme kapsamı ile harici işlerin bedellerinin toplam 282.063,22 TL ve tarafların ticari defter kayıtlarında 34.811,23 TL davacının alacaklı olup davacıya davalının borçlu olduğu,

bu bedelinin ödenmediği ve davalı tarafından sonrasında 200.000 TL bedelin ödendiği sabit olmakla bu ödemenin mahsup edilerek davacının yapmış olduğu işler sebebiyle hak ediş bedeli 116.874,45 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla bu miktar yönünden davanın kısmen kabulune, davalıya noter ihtarnamesinin tebliğ edildiği 05/04/2018 tarihi itibariyle davalının temerrüde düştüğünden bu tarihten itibaren avans faiz işletilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... ¸E-imzalıdır. Hakim ... · ¸E-imzalıdır. Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸E-imzalıdır.