Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/833 K.2019/817

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; araç satışı nedeniyle alacağına karşılık olarak aldığı ve hamili bulunduğu, kedişecesi Abdulkadir Toraman'dan aldığı hamiline yazılı TEB Bursa Yıldırım şubesinin 6967836, 6967837, 6967838, 6967839, 6967840 nolu çeklerin 16/01/2018 tarihinde işyeri adresinden çalındığını, çalınan bu çeklerle ilgili olarak ihtiyati tedbir talepli olarak çeklerin iptali davasını Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/119 Esas sayılı dosyasına açtıklarını, ilgili mahkemenin 22/06/2018 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı gereği davalı tarafından bankaya ibraz edilen 6967839 sayılı çek yönünden istirdat ve iade davası açılması yönünde verilen ara karar uyarınca işbu davayı açtıklarını, 6967839 nolu çekin istirdatı ve iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çeki bir otomobil alışverişi yaptığı sırada çektede cirosu bulunan ve İstanbul'da galericilik yapan Salih Taş tarafından eniştesi olan İrfan Yaylalı'ya bir araba ticaretinden dolayı verildiğini, İrfan Yaylalı'nın kendisinin öz ablasının damadı olduğunu, yeğeniyle evlecekleri zaman çok masrafının olduğunu söyleyip kendisinden borç aldığını, karşılığında da dava konusu çeki kendisine teminat olarak bıraktığını, çeki aldığında çekin vadesine yaklaşık 70 gün olduğunu, bu süre zarfı geçtikten sonra çeki tahsil amaçlı bankaya verdiklerinde ödeme yasağı konulduğunu öğrendiğini,

borcuna teminat olarak ciranta sıfatıyla almış olduğu çekin ödenmeyerek büyük mağduriyetine sebebiyet verildiğinden bu durumun asıl mağduru olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/119 Esas sayılı dosyası, soruşturma dosyası, banka kayıtları, çek fotokopisi, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/119 Esas sayılı dosyasına ve işbu davaya konu 6967839 nolu çekin davalıdan istirdatını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.

6102 sayılı TTK 790. maddesi “ cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”

Yine 6102 sayılı TTK 792.maddesi “çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olupda hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükümlerini içermektedir.

Davalının elinde bulunan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup; davacının, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Ancak, davacı bu hususların ispatına yönelik belge ve delil sunamamıştır.

Çek üzerindeki ciro silsilesi şeklen tam olup, davalının yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rızası dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

Çek üzerindeki ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, ciro silsilesinde kopukluk olmadığı ve davalının çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun davacı tarafça ispat edilememiş olması nedeniyle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸E-imzalıdır.