Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/652 K.2023/854

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

Davacı ile davalı arasında karşılıklı imza altına alına Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşmasının 4. maddesinde karşılıklı yükümlülüklerin düzenlendiğini, dava tarihi itibariyle davacının üreterek dağıtım sistemine verdiği her Kwh elektrik enerjisine karşılık 5.6882 Krş Sistem/dağıtım kullanım bedeli tahsil olunduğunu, Dağıtım hizmeti alan elektrik üreticileri arasında Sistem kullanım/dağıtım bedeli bakımından “Üretici “ ve Lisanssız üretici “ şeklinde tanıma göre ayırım yapıldığını, Bu kapsamda davacıdan kwh başına 5.6882 Krş sistem kullanım/dağıtım bedeli alınırken buna karşın aynı hizmeti alan diğer üreticilerden 2.7220 Krş tahsil olunduğunu,

Sistem kullanım/dağıtım bedeli tahsili konusunda2016 yılı sonuna kadar üreticiler arasında herhangi bir ayırım yapılmadığını, Ancak.

1/Ocak/2017 tarihi itibariyle üreticiler arası ayırıma gidilerek lisanssız üreticilerden daha fazla sistem kullanım/dağıtım bedeli alınmaya başlanıldığını, Buna göre tamamen aynı hizmeti alan ve aralarında herhangi bir ayırım yapılmasına hukuken 5446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 9.14.ve 17. maddeleri uyarınca imkan olmadığı halde 2 üreticiden ürettiği her bir kwh elektrik enerjisi başına 2 katı oranında artırım yapılmak suretiyle sistem kullanım/dağıtım bedeli alınmakta olduğundan bu tahsilatın elektrik piyasası kanununa aykırı olduğunu,

Davalıya keyfi ve rekabete aykırı muamele yapılmasına gerekçe olacak her hangi teknik bir sebebin bulunmadığını, düzenlemelere göre sistem kullanım/dağıtım bedelinin farklılaştırılabilmesi için ön koşulun davacının üretim tesisinin dağıtım sistemi üzerinde ek maliyet oluşturması gerektiğinden fazladan tahsil olunan tutarların teknik veya mali/finansal sebebinin olmadığını, tekel konumunda dağıtım şirketi ile yapılan sözleşmenin genel işlem koşullarını ihtiva ettiği, uyuşmazlık konusu bedelin fazladan tahsilinin dürüstlük kuralına ve normlar hiyerarşisine aykırı olduğu,

sözleşme adaletinin sağlanarak genel tarife uygulanması gerektiği" noktalarında toplandığını, davanın kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile. Usule dair zaman aşımı ve belirsiz alacak davası ve hukuki yarar ile asliye ticaret Mahkemelerin bu tip davalarda görevli olmadığı konularında yapılan itirazların yanı sıra esasa ilişkin, EPDK tarafından onaylanan tarifelerin müvekkili şirket dahil tüm gerçek ve tüzel kişiler için bağlayıcı olduğundan EPDK'nın düzenleyici işlemleri ile tarife onayına ilişkin kararların iptali için EPD Kurulu aleyhine idari yargıda dava açılması gerektiğini,

6446 sayılı kanunda kanun koyucu ve EPDK tarafından lisanslı üreticiler ve lisanssız üreticiler arasında ayrıma gidildiğinden kurul kararları ve tarifelerin aksine aynı tarifenin uygulanmasının mümkün olamayacağını, kurumun onay işlemine karşı dava açılmadığı veya açılıp red edilmediğinden tarife uygulamasının hukuka uygun olduğu,

davacının taleplerini yöneltilmesi gereken kurumun EPDK olduğunu, lisans alma yükümlülüğünde muaf olarak üretim tesis kurmak isteyen davacının üretim tesisi ile ilgili olarak yatırım yapmazdan önce piyasa koşulları, tarifeler, sistem kullanımı ile ilgili tüm inceleme ve araştırmaları bir tacir olarak yapması gerektiğini, davacının savunduğu ek maliyetin kanunun davacı lehine genişletilmesi sonucunu doğuracağı için genel hukuk ilkelerine aykırı bir yorum olduğunu, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.

KANITLAR

sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, tesisin işletildiği dönem boyunca fazladan tahsil edildiği iddia edilen sistem kullanım/ dağıtım bedellerinin davacıya iadesinin gerekip gerekmediğinin tespitine ilişkindir. Mahkememizce, Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi yönünden dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, 1 elektrik mühendisi bilirkişi ile 1 smmm ve 1 nitelikli hesap uzmanı hukukçu bilirkişinin mahkemece resen seçilmesine, karar verilmiştir.

Alınan 20/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda.

Elektrik Piyasası Kanununun bir gereği olarak Türkiye genelinde dağıtım şirketlerini uygulayacağı Ulusal Elektrik Tarifelerinin EPDK tarafından belirlendiği, EPDK tarafındna belirlenerek uygulanan tarifelerin uygulanmasının davacınında dahil olduğu lisansız üreticiler bakımından yasal zorunluluk olduğu, lisans sahibi dağıtım şirketlerinin tarifeyi değiştiremeyeceği gibi tarifede yer alamayan bir bedeli de tahsil edemeyeceği veya düzenlenen tarifeler kapsamında düzenlenmiş bir bedeli de tahsil etmeme gibi bir davranışta bulunamayacağı, davalı dağıtım şirketinin tarifeleri uygulayıp uygulamama gibi bir insiyatifinin mevcut olmadığı,

tarifelere uyma yükümlülüğünün bir gereği olarak dava konusu edilen bedellerin yerleşik uygulamanın bir unsuru olduğu, dava konusu edilen bedellerin belirlenmesi için alınan Kurul kararlarının EPDK'nın bir düzenleyici işlemi olarak tüm tüzel ve gerçek kişileri bağlayacağı, dağıtım şirketlerini kurul kararlarına aykırılık teşkil edecek her hangi bir işlemde bulunamayacakları hususları Yargıtay kararlarına yansıyarak kesinlik kazanmış durumda bulunduğu,

Bu tabloya göre Elektrik Piyasası Kanunu ve buna dayalı çıkarılan mevzuatın dava konusu ihtilafa dair ilgili maddeleri yürürlükte olduğu sürece Dağıtım şirketlerinin EPDK tarafından belirlenen tarifeleri aşağı yada yukarı yönde tadil etme yada değiştirme gibi yetkilerinin bulunmadığı, Lisanssız üreticilere uygulanan tarifelerin diğer lisanslı üreticilere oranla teknik olarak daha fazla ek maliyet oluşturmasından kaynaklı olarak bu tip uygulamaya ihtiyaç duyulduğu,

Taraflarca karşılıklı imza altına alınan "LİSANSIZ ÜRETİCİLER İÇİN DAĞITIM SİSTEMİNE BAĞLANTI ANLAŞMASI " Made-6 Karşıklıklı Yükümlülükler başlıklı bölüm B - Mali Yükümlülükler - Bağlantı Bedeli : Dağıtım şirketinin Kurul tarafındna onaylı tarifesindeki yönteme göre hesaplanan bağlantı bedeli üretici tarafından Dağıtım Şirketine ödenir. " denildiği, benzer uyuşmazlıklara dair açılan iptal davalarında teknik boyutu itibariyle dağıtım bedelinin hesaplanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı yönünde kesinleşmiş yargı kararları bulunduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce, Dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile tarafların beyan ve itirazları doğrultusunda ek rapor istenilmesine karar verilmiştir.

Alınan 06.08.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda.

Davaya konu bedellerin EPDK kurul kararları dikkate alınarak tahsil edilmiş olduğu ve davalı şirketin davaya konu bedeller bakımından herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, İşlemleri ilgili mevzuat hükümlerini dikkate alarak hukuka uygun olarak yapıldığına dair itiraza uğrayan kök raporda yazılı değerlendirmeler yukarıda açıklanan gerekçelerle muhafaza edildiği, davacıdan tahsil edilen bedellere ilişkin tarife EPDK tarafından belirlenmekte olup davalı şirketin kontrolünde olmadığı, davacı ile yapılan Sistem Kullanım Anlaşması'da EPDK tarafından Resmi Gazetede yayınlanan ve davalı şirketin uygulamakla zorunlu olduğu bir anlaşma olduğu,

Lisanslı Üretici ile Lisanssız Üretici eşit taraf olmadığı kabulünden hareketle tarife uygulamasına gidilmiş olup yürürlükteki tarife yetkili mercilerce iptal edilmediği sürece dağıtım şirketlerince de aynen uyulması ve uygulanması gerektiği, ek maliyet hesaplaması için gerekli verilerin şirketlerin 5 yıllık uygulama dönemleri içinde dağıtım sistemin genişlemesi, gerekli yatırım miktarı, müşteri profili gelişmesi, gelir ve gider gereksinimi, bakım onarım, finansman, bölgede oluşacak üretim tüketim dengesi, gibi detaylı bir data verilerinin işlenmesi ile,

mevcut ve gelecek 5 yıllık uygulama döneminde olası dağıtım ağının genişlemesi neticesinde oluşacak arıza, kesinti, bakım-onarım, teknik ve teknik olmayan kayıpların ne kadar olacağı hususunda şirketlerce edinilmiş yazılımsal programlar sayesinde simüle edilerek hesaplanmakta ve tarife önerilerine yansıtıldığı, bu nedenle bilirkişi heyeti olarak bu hesabı yapmak, eğer varsa fazla ödenen dağıtım bedelini hesaplamak mümkün olmadığı, bu tabloya göre Danıştay 13. Dairesince alınan kararlar neticesinde tarifelerin iptal edilmediği,

dolayısıyla hem teknik hemde idari olarak Lisanssız üreticilere uygulanan mevcut dağıtım tarifelerinin hukuka uygun olduğu sonucu doğduğu, diğer taraftan itiraz dilekçesinde yer alan hususlara dair hukuki konularda nihai takdir ve değerlendirme yetkisinin şüphesiz Mahkemenin yetkisinde kaldığı göz ardı edilmeksizin dosyaya sunulan ve çok sayıda mahkemelerde açıldığı beyan olunan benzer davalara ilişkin bir kısım bilirkişi raporunun düzenlendiği davaların henüz kesinleşmemesinin yanı sıra aynı uyuşmazlıklara dair aksi yönde bilirkişi raporlarının da düzenlendiği dikkate alındığında her türlü kuşkudan arındırılmış şekilde güçlü delil olarak

kabul edilemeyeceği, böylece rapor kapsamında açıklanmaya çalışılan hususlar çerçevesinde kök rapora yapılan itirazlara ilişkin önceki tespit ve değerlendirmelere dair görüş ve kanaatlerini muhafaza ettikleri bildirilmiştir.

Mahkememizce; İstanbul NATM'ye talimat yazılarak EPDK konusunda uzman 2 Elektrik Müh. Ve 1 SMMM bilirkişiye dosyanın tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları ile önceki rapora karşı yapılan itirazlar da değerlendirilmek suretiyle rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Alınan 19/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Dosya kapsamına yapılan incelemede Elektrik Piyasası Kanunu ve buna dayalı çıkarılan

mevzuatın dava konusu ihtilafa dair ilgili maddeleri yürürlükte olduğu sürece Dağıtım

şirketlerinin EPDK tarafından belirlenen tarifeleri değiştirme gibi yetkilerinin bulunmadığı

tespiti yapıldığı,

Lisanssız üreticilere uygulanan tarifelerin diğer lisanslı üreticilere oranla teknik olarak daha fazla ek maliyet oluşturmasından kaynaklı olarak bu tip uygulamaya ihtiyaç duyulduğu tespiti

yapıldığı, Taraflar arasında ek maliyet hesaplaması için gerekli verilerin şirketlerin 5 yıllık uygulama dönemleri içinde dağıtım sistemin genişlemesi, gerekli yatırım miktarı, müşteri profili

gelişmesi, gelir ve gider gereksinimi, bakım onarım, finansman, gibi detaylı bir data verilerinin

işlenmesi ile, kesinti, bakım-onarım, teknik ve teknik olmayan kayıpların ne kadar olacağı

hususunda şirketlerce edinilmiş yazılımsal programlar sayesinde hesaplanmakta ve tarife

önerilerine yansıtıldığından, bilirkişi heyeti olarak bu hesabı yapmak , eğer varsa fazla ödenen

dağıtım bedelini hesaplamak mümkün olmadığı, davacı ve davalı tarafından imza altına alınan "LİSANSIZ ÜRETİCİLER İÇİN DAĞITIM SİSTEMİNE

BAĞLANTI ANLAŞMASI " Made-6 Karşılıklı Yükümlülükler başlıklı bölüm B - Mali

Yükümlülükler - Bağlantı Bedeli : Dağıtım şirketinin Kurul tarafından onaylı tarifesindeki

yönteme göre hesaplanan bağlantı bedeli üretici tarafından Dağıtım Şirketine ödenir. "

hükmü bulunduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre. 20/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, Elektrik Piyasası Kanununun bir gereği olarak Türkiye genelinde dağıtım şirketlerini uygulayacağı Ulusal Elektrik Tarifelerinin EPDK tarafından belirlendiği, EPDK tarafındna belirlenerek uygulanan tarifelerin uygulanmasının davacınında dahil olduğu lisansız üreticiler bakımından yasal zorunluluk olduğu,

lisans sahibi dağıtım şirketlerinin tarifeyi değiştiremeyeceği gibi tarifede yer alamayan bir bedeli de tahsil edemeyeceği veya düzenlenen tarifeler kapsamında düzenlenmiş bir bedeli de tahsil etmeme gibi bir davranışta bulunamayacağı, davalı dağıtım şirketinin tarifeleri uygulayıp uygulamama gibi bir insiyatifinin mevcut olmadığı, tarifelere uyma yükümlülüğünün bir gereği olarak dava konusu edilen bedellerin yerleşik uygulamanın bir unsuru olduğu,

dava konusu edilen bedellerin belirlenmesi için alınan Kurul kararlarının EPDK'nın bir düzenleyici işlemi olarak tüm tüzel ve gerçek kişileri bağlayacağı, dağıtım şirketlerini kurul kararlarına aykırılık teşkil edecek her hangi bir işlemde bulunamayacakları, taraflarca karşılıklı imza altına alınan "LİSANSIZ ÜRETİCİLER İÇİN DAĞITIM SİSTEMİNE BAĞLANTI ANLAŞMASI " Made-6 Karşıklıklı Yükümlülükler başlıklı bölüm B - Mali Yükümlülükler - Bağlantı Bedeli : Dağıtım şirketinin Kurul tarafındna onaylı tarifesindeki yönteme göre hesaplanan bağlantı bedeli üretici tarafından Dağıtım Şirketine ödenir. " denildiği ,

ek maliyet hesaplaması için gerekli verilerin şirketlerin 5 yıllık uygulama dönemleri içinde dağıtım sistemin genişlemesi, gerekli yatırım miktarı, müşteri profili gelişmesi, gelir ve gider gereksinimi, bakım onarım, finansman, bölgede oluşacak üretim tüketim dengesi, gibi detaylı bir data verilerinin işlenmesi ile, mevcut ve gelecek 5 yıllık uygulama döneminde olası dağıtım ağının genişlemesi neticesinde oluşacak arıza, kesinti, bakım-onarım, teknik ve teknik olmayan kayıpların ne kadar olacağı hususunda şirketlerce edinilmiş yazılımsal programlar sayesinde simüle edilerek hesaplanmakta ve tarife önerilerine yansıtmakta olduğu,

bu nedenle bu hesabı yapmak, eğer varsa fazla ödenen dağıtım bedelini hesaplamanın mümkün olmadığının bildirildiği bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. (Ankara BAM 23. HD 2022/1765-2022/2121)

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip . · ¸E-imzalıdır.