Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/123 K.2022/1220

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından aleyhine Bursa 16.İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyasından, 94.316,27TL'lik icra takibi başlatıldığını, tarafına 11/06/2019 tarihinde tebliğ edilen örnek 10 ödeme emrinden sonra haberi olduğunu, davalı tarafından Bursa 16.İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı dosyasından takibe konulan 04/11/2017 tanzim, 20/06/2018 ödeme tarihli 84.000,00TL, 04/11/2017 tanzim,

20/05/2018 ödeme tarihli 2.000,00TL ve 04/11/2017 tanzim ve 20/04/2017 ödeme tarihli 2.000,00TL'lik senetlerden dolayı ve alacaklı olduğunu iddia eden davalıya hiçbir borcunun olmadığını ve senetsiz de bir borcunun olmadığını, davalının takibe konu senetleri kendisinden zorla ve tehditle aldığını, üzerleri boş olan senetleri zorla imzalattırdığını, davalı hakkında söz konusu olayla ilgili şikayette bulunduğunu ve Bursa 8.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/839 esas sayılı dosyasında dava açıldığını beyan etmiş, bu nedenlerle icra takibine konulan 3 adet senet nedeniyle davalıya 88.000,00TL borçlu olmadığının tespitine,

dava sonuçlanıncaya kadar icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

KANITLAR

İcra dosyası, ceza dosyası,vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, kambiyo senedi olan bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Bursa 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/184 Esas - 2019/462 Karar sayılı görevsizlik kararı ile 28/01/2022 tarihinde mahkememize geldiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce; Tanık ...'in duruşmaya ihzaren hazır edilmesi için yazılan müzekkereye rağmen tanığın hazır olmadığı anlaşılmıştır.

Bono, bağımsız borç ikrarını içeren bir senettir. Bu nedenle bir illete bağlı olması gerekmez ve kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa aittir. Ancak senette borcun nedeni “mal” ya da “nakit” olarak belirtilmişse, davacının yazılı borç sebebine dayanmaya hakkı olacağından, ispat yükü bunun aksini ileri süren tarafa ait olacaktır (6100 sayılı HMK m. 191/1, 4721 sayılı TMK m. 6).

Bu aşamada, menfi tespit (borçsuzluğun tespiti) konulu eldeki davada ispat yükünün özellikleri üzerinde de durulmalıdır. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (5721 sayılı TMK m. 6). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.

Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.

Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklı üzerinde olup, alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir.

Davacı, bononun davalı tarafından zorla ve tehditle imzalatıldığını ileri sürerek menfi tespit isteminde bulunmuş ve bonodaki imzayı inkâr etmemiştir. Yukarıda da ifade edildiği üzere, bono bağımsız borç ikrarı içeren bir senet olup, senette bedel kaydının mevcut olması hâlinde ispat yükü kaydın aksini savunan tarafa aittir. Açıklanan nedenlerle ispat yükü davacı taraftadır.

Davacı tarafından dosya numarası bildirilen Bursa 8.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2018/839 esas sayılı dosyası incelendiğinde dosyanın basit yaralama dosyası olduğu, içeriğinde davamızın konusu olan bonoya dair herhangi bir tespitin olmadığı anlaşılmıştır.

Bononun tehdit ve zorla düzenlendiği iddiasının kambiyo hukukunun niteliği gereği davacı tarafça kanıtlanması gerekmektedir. Ancak davacı taraf bu konuda mahkemeye yazılı bir delil sunamamıştır. Her ne kadar davacı tarafça davaya konu bononun, tehdit ve zorla davacıdan alındığı ve icra takibine konulduğu ileri sürülmüşse de, dosya içerisinde beyanlar ve delilller incelendiğinde, davacının iddialarını destekler nitelikte olmadığı, bu suretle iddia olunan hususların kesin, net ve inandırıcı delillerle kanıtlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸E-imzalıdır.