Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/289 K.2022/954

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile;Muhatap bankası ... Katılım Bankası AŞ - Bursa Osmangazi Şubesi'ne ait olan 29567 sıra numaralı 2988 TL bedelli, 29568 sıra numaralı 3500 TL bedelli, 29562 sıra numaralı 1100 TL bedelli, 29566 sıra numaralı 2500 TL bedelli, 22786 sıra numaralı 15000 TL bedelli, 27509 sıra numaralı 7700 TL bedelli, 22785 sıra numaralı 10000 TL bedelli, 27503 sıra numaralı 7000 TL bedelli, 29570 sıra numaralı 6000 TL bedelli, 27510 sıra numaralı 4000 TL bedelli, 27508 sıra numaralı 3950 TL bedelli, 27501 sıra numaralı 6000 TL bedelli, 27506 sıra numaralı 27506 TL bedelli olarak düzenlenen çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkememizce yargılama yapılarak, gerekli gazete ilanları yapılmış, ilgili banka şubesine müzekkere yazılmıştır.

... Katılım Bankası' na yazılan müzekkereye cevaben, dava konusu çeklerin bir kısmının bankaya ibraz edilmiş olduğu, bir kısmının kullanılmış, bir kısmınında karşılıksız olduğu bildirildiği anlaşılmıştır.

Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava, davaya konu edilen çeklerin zayi olduğu iddiasına dayalı ilgili çekler hakkında zayi kararı verilmesi talebine yöneliktir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun kıymetli evrağa ilişkin düzenlemeleri içeren genel hükümler kısmında yer alan 651/1. maddesine göre, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. TTK'nın 651/2. maddesinde ise kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişinin, senedin iptaline karar verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir. Yasanın kambiyo senetlerine ilişkin 759/1. maddesinde, poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesinin istenebileceği, 818/1-s maddesinde ise, poliçeye ait iptal hükümlerinin çek hakkında da uygulanacağı ön görülmüştür.

Söz konusu yasal düzenlemeler uyarınca iptal davasının şartları; senedin zayi olması, senette yer alan hakkın halen mevcut olması, iptal talep edenin hak sahibi olması, senet zilyetliğinin yeniden iktisabının mümkün olmaması ve senedin kanunen iptali mümkün bir senet olmasıdır. İptal davası açan kimsenin senetteki hakkının ortadan kalkmamış olması gerekir. Eğer bir hak ödemeyle ortadan kalkmışsa, artık senedin iptaline gerek kalmaz (Hasan Pulaşlı, Kıymetli Evrakı Hukukunun Esasları, 6. bası, 2018, s.77-81).

Bankaya ibraz edilen- bedelleri tazmin edilmiş çekler yönünden; her ne kadar davacı tarafça işbu çeklerin zayi olduğu iddiasına dayalı dava açılmış ise de çeklerin bankaya ibraz edildiği, bedellerinin tazmin edildiğinin Kuveyttürk Bankası'ndan gelen müzekkere cevabından tespit edildiği,bankaya ibraz edilmiş ve bedeli tazmin edilmiş çekler bakımından iptal karar verilmesinde hukuki yarar bulunmadığı kanaatine varılarak işbu çekler yönünden hukuki yarar yokluğu nedeniyle taleplerin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.(Emsal mahiyette Diyarbakır BAM 6. HD'nin 2020/1295 Esas 2020/723 Karar sayılı ilamı dikkate alınarak)

Bankaya ibraz edilen, kullanılmış çek(iade edilen) çekler yönünden; her ne kadar davacı tarafça işbu çeklerin zayi olduğu iddiasına dayalı dava açılmış ise de çeklerin bankaya ibraz edildiği, kullanıldığı ve iade edildiğinin Kuveyttürk Bankası'ndan gelen müzekkere cevabından tespit edildiği, bankaya ibraz edilmiş ve iade edilmiş çeklerin davacı tarafça bankaya ibraz edilip edilmediği, davacının işbu çekleri elinde bulunduran yasal hamil olduğu iddiasını ispatlayamadığı/ somutlaştıramadığı kanaatine varılarak işbu çekler yönünden taleplerin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Mahkeme ödeme yasağı bulunan çek yönünden; her ne kadar davacı tarafça işbu 27506 seri nolu çekin zayi olduğu iddiasına dayalı dava açılmış ise de işbu çekte ödeme yasağı bulunduğunun ve çekin 17/04/2015 tarihinde ibraz edildiğinin Kuveyttürk Bankası'ndan gelen müzekkere cevabından tespit edildiği, çekin davacı tarafça bankaya ibraz edilip edilmediği, davacının çeki elinde bulunduran yasal hamil olduğu iddiasını ispatlayamadığı/somutlaştıramadığı, kaldı ki mahkeme tedbir kararı bulunan çekin daha öncesinden iptaline karar verilip/verilmediği hususu da banka kayıtlarının eski tarihli olması nedeniyle mahkememizce tespit edilemediği kanaatine varılarak işbu çek yönünden taleplerin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸E-imzalıdır. Hakim ... · ¸E-imzalıdır.