Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/827 K.2023/473

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilin firma, çelik çatı ve cephe kaplamaları işi yaptığını, müvekkil firma ile davalı arasında davalının adresinde betonarme yapının çatısının projelerine uygun olarak imalat ve montajının yapılması ile çatısının sandwich paneller ile kaplanması için 25/08/2016 tarihli sözleşme düzenlendiğini, sözleşmede yapılan işin konusu, kapsamı, kullanılacak malzemeler ve özellikleri, ödenecek bedel ve ödeme şekli gibi tarafların hak ve yükümlülükleri ayrıntılı bir şekilde düzenlendiğini,müvekkilin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak,

süresinde yerine getirilip davalıya teslim etmesine rağmen davalı tarafın sözleşme gereği müvekkile ödemesi gereken bedelin tamamını değişik bahaneler ileri sürerek ödemediğini, söz konusu sözleşmenin toplam fiyat ve ödeme şeklini düzenleyen 5.maddesinde sözleşme konusu işlerin toplam 145.000 TL bedel karşılığı yapılacağının açık ve net bir şekilde yazılmış olmasına rağmen davalı tarafın bugüne kadar bu bedelin yalnızca 86.000 TL'lik kısmını değişik tarih ve şekillerde müvekkile ödediğini, müvekkilin davalıdan bakiye 59.000 TL alacağını talep etmesine rağmen davalı tarafın,

sürekli yeni bir ödeme tarihi vererek ve türlü bahaneler ileri sürerek bu bedeli ödemekten sürekli kaçındığını, tacir olan tarafların her türlü iş ve faaliyetleri ticari iş niteliğinde olduğunu, dolayısıyla taraflar arasındaki her türlü ticari faaliyetin ve ödemenin ticari defter ve kayıtlarında da gözükmesi gerektiğini, yaptıkları her işte tacir sıfatının yüklediği özen ve yükümlülüklere uymak zorunda olan tarafların, ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde müvekkilin davalı firmadan olan 59.000 TL lik bakiye alacağının da ortaya çıkacağını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile,

müvekkilin bakiye 59.000,00 TL alacağının davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil ile davacı arasında 25/08/2016 tarihli sözleşmede özetle müvekkilin 145.000,00 TL karşılığında belirtilen iş yerine betonarme yapının 29217 kg çelik kontüksiyon çatısının tonos şeklinde imalat ve montajıının yapqılması ve sandwich panelle kaplanması işe hususu anlaştıklarını, sözleşmenin müvekkil ile davacı asil arasında akdedilmiş ancak işin tüm yapım sürecini davacının eşi ...üstlendiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin TBK m470'te vücut bulan eser sözleşmesi olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu,

müvekkilin sözleşmede uhdesine düşen ödeme hususundaki yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmede belirtilen çekleri davacıya vermiş ve bu çeklerin tamamının ödendiğini, davacının edimini yerine getirmekten imtina etmesi üzerine müvekkilin yarım kalan işin tamamlanması gerekli malzemeleri tedarik ederek işin tamamlanmasını sağladığını, müvekkilin bu süreçte ciddi maddi kayıplarının olduğunu, yüklenicinin işi tamamlaması ve kendisine ulaşılamamıs üzerine müvekkil işi yapan işçilerle ek bir sözleşme akdettiğini ve işçilere ayrıca 7.500,00 TL işçilik ücreti ödeyerek ve eksik olan malzemeleri alarak işin bitirilmesini sağladığını,

sözleşmenin imzalanması akabinde davacı yana ödemelerin yapıldığını, ancak davacının kötü niyetli olarak eldeki davayı açtığını bu nedenlerle öncelikle görevsizlik kararı verimesini, davanın esastan reddine, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı tutulmasına yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, Bursa BAM 7. HD’nin karar ilamı, BTSO’ya, Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Odası’na, Bolu Vergi Dairesi’ne yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı davacı yüklenicinin alacağının ödenmediğinden bahisle alacak istemine ilişkindir.

Mahkememizce ilk olarak 08/11/2019 tarihinde '' davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 29.354,49TL alacağın dava tarihi olan 22/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine '' yönelik karar verildiği, kararın davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine Bursa BAM 7. HD'nin 2020/786 Esas 2022/1149 Karar sayılı ilamıyla ''Davacı, dava dilekçesinde iki tarafın da tacir olduğunu belirterek ticaret mahkemesinde dava açmış, davalı ise tarafların tacir olmadığını savunmuştur. Dosya kapsamında tarafların tacir olup olmadığına ilişkin yeterli araştırıma yapılamadan sadece esnaf odasına yazılan yazı cevabı ile yetinilerek uyuşmazlığın esası incelenmiştir.

Dosya kapsamında bulunan sözleşmede davalı iş sahibi olarak, “....... Çelik Kontrüksiyon Çatı ve Cephe Kaplamaları İzo San. ...” ise yüklenici olarak olarak gösterilmiş, banka dekontu ile tahsilat makbuzlarında ise dava dışı “Martı Uluslararası Nakl.İhr. İth. San. Tic.

A.Ş. yer almıştır.Davalının davacının tacir olmadığını savunmasına ve davalının tacir olduğuna ilişkin dosyada delil olmamasına rağmen her iki tarafın da tacir olup olmadığı yeterince araştırılıp uyuşmazlığın ticaret mahkemesinin görev alanında kalıp kalmadığı saptanmamıştır.Davalı vekili yokluklarında keşif yapılıp tanıkları dinlenilmeden karar verildiğini, kesin süreleri içerir duruşma tutanağının tebliğ edilmediğini,tanıklar hazır edilmesine rağmen beyanlarının alınmadığını istinaf sebebi yapmıştır.

Dosya kapsamına göre ilk derece mahkemesindeki yargılama sırasında davalıya sadece dava dilekçesi ile tensip tutanağı tebliğ edilmiştir. Ön inceleme işlemlerinin de yapıldığı ilk duruşma tarihi olan 21/12/2018 tarihli duruşma gününün davalı vekiline tebliğ edildiğine ilişkin dosyada belge bulunmamaktadır.

Davalının yokluğunda yapılan duruşmada tarafların esnaf kaydı olup olmadığının araştırılması için müzekkere yazılmasına, tanıkların bildirilmesi için kesin süre verilmesine karar verilerek keşif günü belirlenmiş, ancak kesin süre ihtarı da içeren duruşma tutanağı daha önce de tebligat yapılmayan davalı vekiline tebliğ edilmemiştir.

Davalının yokluğunda keşif yapıldıktan sonra bilirkişi raporu ile birlikte ikinci duruşma günü davalı vekiline tebliğ edilmiş, 5/4/2019 tarihli bu duruşmada ise davalı vekilinin tanık dinletme talebinin süresinde olmadığı açıklanarak davalı vekilinin talebi reddedilmiştir.6100 sayılı HMK'nun 27. maddesinde adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olarak hukuki dinlenilme hakkı düzenlenmiş, bu hakkın, yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirme yapılmasını da içerdiği belirtilmiştir.

Mahkemece, yasanın bu açık hükmüne aykırı olarak, davalı vekiline duruşma günü usulüne uygun şekilde tebliğ edilmeyip davalının yokluğunda yapılan işlemler, keşif tarihi ve kesin süre ile ilgili olarak da bilgilendirme yapılmaması nedeniyle davalının savunma hakkı kısıtlanmıştır. Bu şekilde davalının hukuki dinlenilme hakkının ihlal edilerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.''gerekçesiyle kaldırılarak işbu dava dosyası yeniden mahkememiz esasına kaydedilmiştir.

Mahkememiz dosyasının yargılanması sırasında bir mali müşavir bilirkişisi, bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişisi ve bir inşaat mühendisi bilirkişisinin rapor düzenlemesine karar verilerek keşif icra edilmiş ve tarafların tanıkları dinlenilmiştir.Bilirkişi heyetinin 10/03/2023 tarihli bilirkişi raporu özetle: davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında Nilüfer Organize Sanayi Bölgesi NOSAB Minareli Çavuş Mevki, Mete Sokak, No:24 Nilüfer / Bursa adresindeki betonarme yapının çatısının projesine uygun olarak imalat ve montajının yapılması ile çatısının sandviç paneller ile kaplanması için 25/08/2016 tarihli sözleşme imzalandığı,

sözleşmede bedel olarak yükleniciye 145.000,00TL ödenmesi hususunda anlaşıldığı, davacı yüklenicinin işin yaklaşık % 82,28 lik kısmını tamamladığı, buna göre 145.000,00 x 0.8228 = 119.300,00.-TL davacı yüklenicinin hak edişinin olduğu, işin kalan kısmının davalı iş sahibi tarafından Senal Metal Ltd.

Şti.'den malzeme temini ve davacının işçileri ile 18/01/2017 tarihli sözleşme yaparak tamamlandığı, davalı iş sahibi tarafından dava dosyasına gelen banka dekontu veya çek görüntülerinde yer alan toplamı 99.000,00 TL tutarında davacı ...'a ödeme yapıldığı, sonuç olarak davalı iş sahibinin davacı iş yükleniciye 119.300,00-99.000,00= 20.300,00 TL bakiye borcunun bulunduğu, hesaplamanın toplam iş bedelinden davalı iş sahibi tarafından yapılan ödemeler ve masraflar düşülerek yapılması gerektiğinin kabulü halinde; davalı iş sahibinin davacı yükleniciye.

145.000,00-99.000,00-7.500,00- 23.994,25= 14.505,75 TL bakiye alacağın bulunduğu, davacı ... firmasına ilişkin dava dosyasına gelen Gelir Vergisi Beyannamelerinin, tarafımıza teslim edilen ticari defterlerinin ve Bursa Ticaret Sanayi Odası tarafından gönderilen üyelik kaydının olduğu yazısının değerlendirilmesi sonucunda davacının tacir olduğu, davalı ............ ile ilgili vergi dairesi, esnaf sanatkarlar odası ve ticaret sanayi odasından gelen yazılar kapsamında davalının herhangi bir vergi mükellefiyetinin bulunmadığı, sözleşme tarihi itibari ile tacir olmadığı,

yine vergi dairesi tarafından gönderilen yazı içeriğinde 04.08.2021 tarihi itibari ile vergi mükellefiyetinin tescil edildiği, 2021 yılı gelir vergisi beyannamesi içeriğinde yer alan alış ve satış tutarlarının incelenmesi sonucunda 2021 yılı sonu itibari ile 1. Sınıf bilanço usulüne geçmemiş olduğu 2. Sınıf işletme usulü defter tutmuş olduğu mütalaa edilmiştir.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava;

taraflarca akdedilen 25/08/2016 tarihli eser sözleşmesine dayalı bakiye alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesine ilişkindir.İlgili BAM ilamı dikkate alınarak davalının tacir olup olmadığı hususunda araştırma yapılarak müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmış, taraf tanıkları keşifte dinlenilmiş, keşif yapılarak-tarafların ticari defter ve bağlı kayıtları incelenmek suretiyle bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 10/03/2023 tarihli raporda özetle;

taraflar arasında Nilüfer Organize Sanayi Bölgesi NOSAB Minareli Çavuş Mevki, Mete Sokak, No:24 Nilüfer/Bursa adresindeki betonarme yapının çatısının projesine uygun olarak imalat ve montajının yapılması ile çatısının sandviç paneller ile kaplanması için 25/08/2016 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmede bedel olarak yükleniciye 145.000,00TL ödenmesi hususunda anlaşıldığı, davacı yüklenicinin işin yaklaşık % 82,28 lik kısmını tamamladığı, buna göre 145.000,00 x 0.8228 = 119.300,00 TL davacı yüklenicinin hak edişinin olduğu, işin kalan kısmının davalı iş sahibi tarafından Senal Metal Ltd.

Şti.'den malzeme temini ve davacının işçileri ile 18/01/2017 tarihli sözleşme yaparak tamamlandığı, davalı iş sahibi tarafından dava dosyasına gelen banka dekontu veya çek görüntülerinde yer alan toplamı 99.000,00 TL tutarında davacıya ödeme yapıldığı,davalı iş sahibinin davacı iş yükleniciye 119.300,00-99.000,00=20.300,00TL bakiye borcunun bulunduğu, hesaplamanın toplam iş bedelinden davalı iş sahibi tarafından yapılan ödemeler ve masraflar düşülerek yapılması gerektiğinin kabulü halinde; davalı iş sahibinin davacı yükleniciye.

145.000,00-99.000,00-7.500,00- 23.994,25= 14.505,75 TL bakiye alacağın bulunduğu, davacı ... firmasına ilişkin dava dosyasına gelen Gelir Vergisi Beyannamelerinin,teslim edilen ticari defterlerinin ve Bursa Ticaret Sanayi Odası tarafından gönderilen üyelik kaydının olduğu yazısının değerlendirilmesi sonucunda davacının tacir olduğu, davalı ............ ile ilgili vergi dairesi, esnaf sanatkarlar odası ve ticaret sanayi odasından gelen yazılar kapsamında davalının herhangi bir vergi mükellefiyetinin bulunmadığı, sözleşme tarihi itibari ile tacir olmadığı,

yine vergi dairesi tarafından gönderilen yazı içeriğinde 04.08.2021 tarihi itibari ile vergi mükellefiyetinin tescil edildiği, 2021 yılı gelir vergisi beyannamesi içeriğinde yer alan alış ve satış tutarlarının incelenmesi sonucunda 2021 yılı sonu itibari ile 1. Sınıf bilanço usulüne geçmemiş olduğu 2. Sınıf işletme usulü defter tutmuş olduğunun bildirildiği, işbu dava dosyası Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmış ise de mahkememizce yapılan araştırmalar neticesinde ve tanzim edilen bilirkişi heyet raporunda da belirtildiği üzere davalının herhangi bir vergi mükellefiyetinin bulunmadığı, sözleşme tarihi itibari ile tacir olmadığı,

vergi dairesi tarafından gönderilen yazı içeriğinde 04.08.2021 tarihi itibari ile vergi mükellefiyetinin tescil edildiği, 2021 yılı gelir vergisi beyannamesi içeriğinde yer alan alış ve satış tutarlarının incelenmesi sonucunda 2021 yılı sonu itibari ile 1. Sınıf bilanço usulüne geçmemiş olduğu 2. Sınıf işletme usulü defter tutmuş olduğunun bildirildiği, davalının sözleşme tarihi/dava tarihi itibariyle tacir olmadığı, (davalının BTSO'da da kaydının bulunmadığı) hususu gözetilerek,

davanın mahiyeti gereği mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği dikkate alınarak davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, Bursa Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin görevli olduğuna, HMK’nın 20. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde talep halinde dosyanın Bursa Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, talep olmadığı takdirde dosya üzerinden davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip · ¸E-imzalıdır. Hakim · ¸E-imzalıdır. Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip · ¸E-imzalıdır.