Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1008 K.2024/85

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin "Küçükbalıklı Mah. Murat Hüdavendigar Bulv. No:32A Osmangazi/Bursa" adresinde her türlü giyim eşyasının imalatı alanında faaliyet göstermekteyken "Nilüferköy Mah. Uslu Sk.

No:30 Kat:3 Osmangazi/Bursa" adresine taşındığını, taşınma sonrasında müvekkil şirketin yetkilisi olan ...'in, yapmış olduğu kontrolde şirkete ait karar defterin ve pay defterinin olmadığını fark ettiğini,gösterilen bütün dikkat ve özene rağmen şirkete ait karar defteri ve pay defteri kaybedildiğini, müvekkilince bir hafta boyunca yapılan bütün aramalara rağmen defterler bulunamadığını, bu defterlerin geri dönüşüme ayrılan evraklar arasında kalmış olma ihtimali yüksek olduğunu, müvekkili şirkete ait karar defteri ve pay defteri zayi olduğunu,

müvekkili şirkete ait karar defteri ve pay defterinin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

Dava dilekçesi,tanık beyanları, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Davacı şirket tarafından, taşınma nedeniyle karar defterinin ve pay defterinin zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep edilmiştir.

Davacı tanığı ... duruşmada ''Ben davacı şirketle yaklaşık 4 yıldır planlama biriminde çalışan olarak çalışmaktayım.Şirket 2023 yılının ekim ayında Küçükbalıklıdan Nilüfer Köye taşındı , taşınma tahminimce ayın 5'inde gerçekleşti.Karar ve pay defteri taşınmadan önce Küçükbalıklıda ki şirketin dolabında duruyordu daha sonrasında kayboldukları Davacı Şirket Yetkilisi tarafından tespit edildi.Taşınma esnasında kaybolmuştur '' şeklinde,

davacı tanığı ...duruşmada ''Ben davacı şirkette 2.5 yıldır muhasebe ve insan kaynakları bölümünde çalışmaktayım.Şirket 2023 yılının ekim ayının başlarında Küçükbalıklıdan Nilüferköye taşınmıştı.Karar yazılacaktı, taşındıktan sonra kolilerin arasında arandı ancak bulunamadı, kayıp olduğunu Davacı Şirket Yetkilisi farketti ve o tespit etti.Taşınma esnasında kaybolduğunu tahmin ediyorum çünkü taşınma öncesinde karar ve pay defteri vardı.'' şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Davacı tarafça şirkete ait karar defterinin ve pay defterinin taşınma esnasında kaybolduğu ileri sürülerek, irade dışında kaybolmaya yönelik hiçbir vakıa ve delil sunulmamıştır. Öte yandan davacı taraf ticari işletme sebebiyle tacir olduğundan basiretli şekilde davranmak zorundadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05/10/1984 tarih 1982/11-852 Esas ve 1984/788 Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar".

Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren onbeş gun icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi, gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de...

Davaya konu olayda ise; davacı şirketin adres değişikliği nedeniyle taşınırken ortaklar pay defterinin kaybolduğu iddia olunmuştur...Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir.

Dolayısıyla somut olayda, her ne kadar davacı tarafça, işletmenin adres değişikliği sebebiyle taşınma esnasında karar defterinin ve pay defterinin kaybolduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talebinde bulunulmuş ise de ilgili Hukuk Genel Kurulu kararında da vurgulandığı üzere tacir olan davacı tarafın, talebe konu defteri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, basiretli bir tacirin bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, nedeni ne olursa olsun defterlerin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediği, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediği ve kusurlu olduğu dikkate alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸¸ Hakim ... · ¸¸