Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1121 K.2024/1073

: 2-

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 08/11/2023

KARAR TARİHİ : 26/11/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 26/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Müvekkili şirket tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta edilen, ...

Filo Kiralama A.Ş.'nin maliki ve ...'in sürücüsü olduğu ... plaka sayılı aracın sebebiyet verdiği 18.12.2021 tarihli trafik kazası neticesi ... plaka sayılı araç ağır şekilde hasarlandığını, mezkur kazanın meydana gelmesinde sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in tamamen kusurlu olduğu ve ters yönde seyir etmekte olduğu hususları, trafik kazası tespit tutanağı ve bilirkişi raporları ile sabit olduğunu,

mezkur kaza sonucu hasarlanan ... plaka sayılı araç üzerinde yapılan ekspertiz incelemesi neticesi belirlenen 5.439,48-TL hasar bedeli ile bilirkişi incelemesi neticesi belirlenen 800,00-TL değer kaybı bedeli müvekkili şirket tarafından ödendiğini, müvekkili şirket aleyhine açılan ...

Komisyonu 2022.E sayılı dosyasına karşılık;4.200,00-TL değer kaybı tazminatı, 4.812,50-TL vekalet ücreti, 650,00-TL yargılama gideri, 344,34-TL işlemiş faiz olmak üzere 10.006,84-TL tazminat ödemesi yapıldığını, ayrıca müvekkili şirket aleyhine açılan ... 2022.E sayılı dosyasına karşılık.

3.461,58-TL hasar tazminatı, 3.461,58-TL vekalet ücreti, 1.230,00-TL yargılama gideri, 285,89-TL işlemiş faiz olmak üzere 8.439,05-TL tazminat ödemesi yapıldığını, tüm bu ödemeler sonrasında müvekkili şirketin toplam zararı 24.685,37-TL'ye ulaştığını, mezkur kazada müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün ters yönde seyir halinde olması sebebi ile rücu talebinde bulunulması zorunlu hale geldiğini, huzurdaki davadan önce, davalı yana poliçe kapsamında ödenen tazminatının rücuen tahsili hususunda başvurulmuşsa da bu başvurunun sonuçsuz kaldığını, davalı yanın dava konusu borcu ödememesi sebebiyle ...

15. İcra Dairesi'nin 2023/... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine geçildiğini, Ancak davalı taraf haksız itirazları ile takibin durmasına sebebiyet verdiğini, davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına,% 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, müvekkili şirket işleten sıfatına haiz olmadığından pasif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket ile aracın sürücüsü arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığını, davanın kiracıya ihbarı gerektiğini, somut olayda davacı sigorta şirketinin rücu edebilmesi için ağır kusurun varlığının şart olduğunu, ters yönde seyir etmek tek başına rücu sebebi olmayıp aynı zamanda ağır kusurun varlığının olduğunu, yetkisiz mahkemede dava açıldığından davanın yetkisizlik sebebiyle reddine,

görevsiz mahkemede açılmış olan işbu davanın görevsizlik nedeniyle reddine, davanın esasına girilmesi halinde müvekkil şirketin pasif husumetinin bulunmaması nedeniyle davanın müvekkil şirket yönünden reddine, davanın, HMK 61. madde hükümleri uyarınca kiracı ... ... Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt A.Ş.'ne ihbarına, netice olarak davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

İcra dosyası, poliçe, hasar dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile ... 15. İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında, 26.072,66-TL toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkememizce, ...

Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak; davalı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde, SMMM bilirkişisi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına, dava konusu ... plakalı aracın ... ... Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Tic. Ve Taah. A.Ş'ye uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralanıp kiralanmadığı, kira bedelinin ve damga vergisinin ödenip ödenmediği, kaza tarihi olan 18/12/2021 tarihinde aracın ... ... Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Tic. Ve Taah.

A.Ş'de olup olmadığı hususunda inceleme yapılmasının istenilmesine karar verilmiştir.Alınan 19/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda. 18/12/2021 kaza tarihinde ... plakalı aracın ... ... Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Tic. Ve Taah. A.Ş.'de olmadığı, dava konusu aracın ... Enerji San. Ve Tic. A.Ş.'ye uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralandığı, 18/12/2021 kaza tarihinde ... plakalı aracın ... nolu, 46.633,60 TL tutarlı ve 01/12/2021 tarihli faturanın ... Enerji San. Ve Tic. A.Ş.

Adına düzenlendiği,, davalı tarafından ... Enerji San. Ve Tic. A.Ş. Adına düzenlenen kira bedelinin 16/12/2021 tarihinde ... Enerji San. Ve Tic. A.Ş. Tarafından ödendiği, ihbar olunan ... Enerji San. Ve Tic. A.Ş.

İle davalı tarf arasında yapılan kira sözleşmesine ilişkin Nisan 2018 döneminde damga vergisi beyanında bulunulduğu, beyan edilen damga vergisi tahakkukunun ettirildiği ödemesinin yapıldığı ve davalı ticari defter muhasebe kayıtlarında yer aldığı bildirilmiştir.Dava, sigortacının kendi sigortalısına açtığı rücü istemine konu icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. maddesi gereği, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, sigorta eden,

sigortalısına rücu edebilecektir. Oto yarışına katılmak, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir. 2918 Sayılı KTK 95/2 maddesi gereği sigorta şirketi tarafından rücu talebi yalnızca kendi sigortalısına karşı ileri sürülebilecektir (...

17 HD 2018/ E-2020/ K sayılı ilam).Anılan bu düzenlemeler gereği; davacı trafik sigortacısı, açıkça ve sınırlı sayıda belirlenen sebeplerle sigortalısı olan davalıya rücu edebilecek olup, ehliyetsizlik nedenine dayanan rücuda ise, ancak davalı sigortalıya ait aracın ehliyetsiz sürücüsünün kazadaki kusuru oranında rücu hakkını kullanabilecektir (...

17.HD 02/12/2019 tarih 2017/ E 2019/K).Somut olayda, davalı şirketin uzun dönem araç kiralaması ile kazaya karışan aracı kiraladığı anlaşılmakta ise de, sigorta poliçesinin davalı şirket adına olması nedeni ile işleten sıfatı bakımından rücu isteminin reddedilemeyeceği anlaşılmakla, rücu isteminin şartlarının mevcut olup olmadığını değerlendirmek gerekmiştir.Davacı sigorta şirketi, dava konusu kaza davalıya ait aracı kullanan sürücünün ağır kusurlu olduğunu gerekçe göstererek rücu isteminde bulunmuştur.Ağır kusur, özel bir hukuk kavramı olup, kasıt olmamakla birlikte,

kasta yakın bir kusurun varlığı anlamına gelir.” Gene ... kararlarına göre: “Sürücü yüzde yüz kusurlu olmakla birlikte, kastı veya kasta yakın bir kusuru söz konusu değilse, sigortacının dönme (rücu) hakkı doğmayacaktır.Ağır kusur/ihmal, her makul insanın aynı vaziyet ve şartlar altında alması gereken en basit tedbirlerin alınmaması ve dikkatin gösterilmemiş olmasıdır[10]. Aslında ağır kusur kasıt olmamakla beraber, kasta yakın bir kusurun varlığı anlamına gelir.

Örneğin bir sürücünün alkollü bir biçimde bozuk olan bir araçla trafiğe çıkması sonucu bir kazanın meydana gelmesi. Aslında ağır kusurda; hal ve şartların yüklediği gerekli özeni gösterme ve tedbir alma ödevlerine veya bir hareket tarzı emreden kurallara “tam bir aldırmazlık” söz konusudur[11]. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4-a maddesinde tam kusurdan değil kasıt veya ağır kusurdan söz edilmektedir.

Ağır kusur ile tam kusur rücu nedeni bakımından farklı olup, yukarıda da ifade ettiğimiz gibi ağır kusur kasta yakın bir kusur halini ifade etmektedir. Sigorta ettiren/sigortalı, davranışının sigorta konusunun meydana gelmesine neden olacağı veya zararın artmasını bildiği veya bilmesini gerektiren hallerde ağır kusurludur. Ancak burada sigorta ettirenin davranışı kasıt derecesine ulaşmamıştır. Yani sigorta ettirende hukuka aykırılık bilinci bulunmamaktadır[12].

Bu sebeple, bir sürücünün karışmış olduğu kazada %100 oranında/tam kusurlu bulunması ağır kusurlu olduğunu göstermez. ...’ın yerleşik uygulamalarında da tam kusur başlı başına rücu sebebi olarak sayılmamaktadır. ... 17. Hukuk Dairesi 25.12.2017 Gün 2017/ E. ve 2017/K.

Sayılı ilamında “…ödenen tazminatın ağır kusur nedeni ile sigorta ettirenden rücu edilebilmesi için aranan kusurun, asli kusur değil, kasta yaklaşan bir kusur olması gerekir. ...'nun 10.12.2003 gün 2003/-- Sayılı ilamında da “ ağır kusurda, hal ve şartların yüklediği özen gösterme ve tedbir alma ödevlerine veya bir hareket tarzı emreden kurallara tam bir aldırmazlık söz konusudur.

Ağır kusur bağışlanması kesinlikle olanaksız olan irade eksikliği esasına dayanır.” şeklinde açıklanmıştır. ...

17. Hukuk Dairesi 11.3.2010 Gün 2009/ E. ve 2010/ K. Sayılı ilamında da “…Hükme esas alınan bilirkişi raporunda kimliği tesbit edilemeyen, olay yerini terk eden sigortalı araç sürücüsünün kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçme kuralını ihlal etmesi sebebiyle kazanın meydana gelmesinde % 100 oranında yani tam kusurlu olduğu kabul edilmiş, mahkemece de bu sebeple davanın kabulü cihetine gidilmiştir.

Bilindiği üzere, ağır kusur kavramı özel hukuk kavramı olup kasıt olmamakla beraber kasta yakın bir kusurun mevcudiyetini ifade eder. Dava konusu olayda ise davalı sigortalı aracın sürücüsünün salt kırmızı ışıkta geçmesi sebebiyle trafik kurallarına aykırı davranışı sebebiyle %100 kusurlu bulunması, başlı başına kasıtlı yada ağır kusuru olduğu anlamına gelmez.

Üstelik böyle bir durumda hasarın teminat dışında kaldığını ispat yükü T.T.K.nun 1282 maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Sigorta ettirene rücu sebepleri belirli olup davacı tarafından diğer rücu sebepleri ileri sürülüp kanıtlanmadığına ve mahkemenin kabul gerekçesi rücu sebeplerinden olmadığına göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde kabulüne şeklinde hüküm tesisi doğru görülmemiştir…”denilmektedir.Dava konusu olayda, olay yerine ilişkin fotoğraflar, taraflarca düzenlenen kaza tespit tutanağı, dava dışı kişinin ... komisyonuna başvurusuna ilişkin belgeler ve ... kararına göre,

davalıya ait araç sürücüsünün kazanın olduğu sokakta kendisi istikametinin tersi yönde hareket etmesi nedeni ile %100 kusurlu olarak kazaya neden olduğu anlaşılmaktadır. Kaza mahallinin dar bir sokak olması gözetildiğinde, yukarıda değinilen ... kararlarında belirtilen şekilde davalıya ait araç sürücüsünün kasta yakın ağır kusurundan bahsedilemeyeceği dolayısıyla rücu şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddi gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır