Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/492 K.2023/1231

Av. ... - Maltepe Mah.Eski Çırpıcı Yolu Sk.No:8 Parima Plaza Kat:14 Cevizlibağ Zeytinburnu/ İSTANBUL

DAVALI

... - ... Cumhuriyet Mah. Akasya(150) Sk. No:9 İç Kapı No:1 Nilüfer/ BURSA

VEKİLİ

Av. ... - Hacı İlyas Mah. 4.Aral Sk. Avukatlar İş Merkezi No:28 D:9-10 Osmangazi/ BURSA

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/05/2013

KARAR TARİHİ : 30/11/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 08/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ... Ambalaj LTD. ŞTİ.'nin 25.09.2007 tarihinde dava dışı T.Halk Bankası A.Ş.

Bursa Şubesinden 250.000,00 TL miktarlı rotatif kredi kullandığını, kredinin ...- ... ve Mehmet Ulusoy müşterek müteselsil kefaletinde kullandırıldığını ayrıca ... adına kayıtlı İstanbul/ Bayrampaşa Tapu Sicil Müdürlüğü sınırlarındaki taşınmazın ipotek edildiğini, 140.400,54 TL tutarındaki kredi borcunun geri ödenmemesi üzerine muhataplara yönelik Bursa 2. Noterliğinin 17.08.2010 tarih ve 13692 Yev.

Nolu Kat İhtarnamesinin keşide edildiğini akabinde Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2011/...

E. Sayılı Dosyası ile İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yolu ile takip başlatıldığını, Alacaklı/ Banka tarafından İcra Müdürlüğüne hitap 18.04.2011 tarihli yazı içeriğinde takip alacağının ... tarafından ödendiğini, 21.04.2011 tarihinde alacağın temlik edildiğini, 27.12.2012 tarihinde ...’un vefat etiğini, yasal mirasçıları/ çocukları tarafından mirasın reddedildiğini, geriye sadece Davacı Eşin kaldığını, ipotekli gayrimenkulün satış aşamasında olduğunu, Temlik Alan/ ...’in aynı zamanda krediye müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla teminat verdiğinin,

alacaklı ve borçlu sıfatlarının aynı kişide birleşmesi nedeniyle temlik işleminin usule aykırı olduğunu, yasa gereği kefilin sadece hissesinden fazla ödediği tutar için diğer kefillere müracaat edebileceğini, Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2011/2219 E. Sayılı Dosyasının da temlik işlemine konu edildiğini, Davalının alacaklıya 154.618,70 TL ödeme yaptığını, oysa alacak tutarının 187.859,56 TL olduğunu, tarafların iyiniyetli olmadıklarını tüm bu nedenlerle 2011/...

E. sayılı dosyasına borçlu olmadıklarının tespiti ile %20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatı talep ettikleri dava ve beyan edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; açılan davanın usule aykırı olduğunu, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takipte taraf olmadığını, alacaklı banka ile anlaşması sonucunda borcu ödediğin ve alacağı temlik aldığını, 3. kişi sıfatı ile yapılan temlik neticesinde ipotekli gayrimenkulü icra kanalıyla satın aldığını ve adına tescil ettirdiğini, temlik işlemleri nedeniyle 190.000,00 TL üzerinde ödeme yaptığını, asıl borçlunun Mehmet Ulusoy olduğunu, Mehmet Ulusoy’un davacının oğlu olduğunu, davacının yapılan işlemlerden haberdar olduğunu, 154.618,70 TL ödeme içerisinde vekalet ücretinin yer almadığını tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

KANITLAR

İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; usulsüz temlik nedeniyle borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır.

Yargıtay 20. Huk.Mah. 2015/13417 esas 2016/1784 E/K sayılı ilamı ile mahkememizin yargı yeri olarak belirlendiği görüldü.

Mahkememizc etarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi için dosyanın hesap bilirikişisine tevdiine karar verilmiştir.

Alınan 27/02/2018 tarihli bilirkişi ön raporunda; taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin tespiti için; Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2011/... E. Sayılı Takip Dosyasının UYAP ortamında gönderildiği beyan edilen tüm muhteviyatı ile celp edilmesi, İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2012/322 Tal. sayılı takip dosyasının uyap ortamında gönderildiği beyan edilen tüm muhteviyatı ile celp edilmesi, Dava dışı T. Halk Bankası A.Ş. Bursa Şubesi nezdindeki ... Ambalaj LTD. ŞTİ. ait kredilere ilişkin Hesap Kat İhtarnamesi, ... ile yapılan Alacağın Temliki Sözleşmesi, İcra Dosyalarına yönelik Temlik Beyanları, Hesap Kat Tarihinden Temlik Tarihine kadar ki dönemi kapsayan kredi geri ödemelerini gösterir hesap hareketlerinin celp edilmesi gerektiği bildirilmiştir.

Mahkememizce; dosyanın ön raporu sunan bilirkişi ...'a tevdii ile tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi açısından rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Alınan 16/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda. Davacı miras bırakanı ...’un dava dışı ... Ambalaj LTD ŞTİ’in dava dışı T. Halk Bankası A.Ş. nezdindeki 25.09.2007 tarihli GKS’ye 300.000,00 TL limit ile müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imza attığı, 18.09.2007 tarihinde adına kayıtlı gayrimenkulü ...

Ambalaj LTD ŞTİ lehine doğmuş doğacak tüm borçları karşılamak üzere 200.000,00 TL bedel ile ipotek ettiği, Tesis edilen ipoteğin Üst Limit İpoteği niteliğinde kurulduğu, İpotek veren sıfatıyla sadece ipotek limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, davaya konu Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2011/...

E. Sayılı dosyası takip alacağının ipotek limiti aşar miktarda olmadığı, Takip Hukukundaki zorunlu takip arkadaşlığı ilkesi gereği ipotek veren ile asıl borçlunun Takip Talebinde gösterildiği, Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2011/2219 E. Sayılı dosyasının asıl borçlu ve kredi kefillerini kapsayacak şekilde tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla açıldığı, İpotek veren borçlunun vefatı nedeniyle takibin yasal mirasçılarına yöneltildiği,

Nevcihan ve Mehmet ULUSOY’un Davacı ile birlikte ipotek veren müteveffanın yasal mirasçıları oldukları, Davacı dışındaki mirasçıların reddi miras yaptıklarına dair iddiaya ilişkin huzurdaki dosya kapsamında bu yönlü bir belgeye rastlanılmadığı, Mehmet ULUSOY’un aynı zamanda kredi kefili olduğu ve şahsi sorumluluğunun hali hazırda devam ettiği, Davalı ... tarafından 30.03.2011 tarihinde müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla taraf olduğu icra takibi sonrasında kredi borcunu 154.618,70 TL miktar üzerinden ödeyerek yasa gereği alacaklıya halef olduğu,

Halefiyet ilkesi kapsamında takip alacaklısı sıfatıyla icra dosyalarına konu alacakları temlik aldığı, alacak temliki ile birlikte yasa gereği ödeme yaptığı tutar nispetinde kredi teminatına verilen ipotek alacaklısı sıfatını da elde ettiği, 12.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren TBK ve yürürlükteki HMK hükümleri birlikte gözetilerek huzurdaki davaya konu uyuşmazlığın Mülga 818 Sayılı B.K. kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, Yukarıda yansıtılan usulü işlemler yönünden mevzuata aykırı uygulamaya rastlanılmadığı,

Davacı miras bırakanı ile davalı arasındaki müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla süre gelen ilişkiden kaynaklı rücu hakkı ve kapsamının ipotek veren sorumluğundan bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiği, davacı miras bırakanı ve diğer kredi kefilleri arasındaki kefaletten kaynaklı rücu ilişkisinin payından fazlasını ödeyen kefilin diğerlerine payları oranında rücu edebileceği genel kuralı çerçevesinde değerlendirilebileceği, iş bu kefiller arası rücu ilişkisi dayanağının Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2011/2219 E. Sayılı ilamsız takip dosyası olarak tespit edildiği,

iş bu takip dosyasının huzurdaki davaya ve menfi tespit istemine konu edilmediği, huzurdaki davaya konu menfi tespit isteminin Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2011/... E. sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takip ile sınırlandırıldığı, davalının kredi borcunu ipotek veren ya da üçüncü kişi sıfatıyla değil bizzat kredi kefili sıfatıyla gerçekleştirdiği ve ipotekli taşınmaz ile birlikte takip alacağını temlik aldığı,

ilamsız icra takibi nedeniyle taraflar arasında kefalet rücu nedeniyle oluşacak herhangi bir ihtilafta ipotekli takip nedeniyle elde edilen tahsilatın gözönüne alınması gerektiği, ancak huzurdaki davaya konu şekli ile davacının ipotek verenin yasal mirasçısı sıfatıyla ileri sürebileceği itiraz ve defilerin birlikte değerlendirilmesinde davacının taşınmazlarını krediye teminat olarak ipotek ettirdiğinden kefil sıfatıyla kendi payına düşen oran üzerinden değil ipotek veren sıfatıyla borcun tamamından ipotek limiti ile sorumlu olduğu, Davacı yönünden borçlu olunmayan alacak kalemi bulunmadığı hesaplandığı,

Davacının Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2011/... E. Sayılı Takip Dosyası nedeniyle Davalıya borçlu olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizin 10/12/2019 tarihli kararı ile davanın reddine karar verildiği, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 05/05/2023 tarih ve 2020/930 Esas- 2023/704 Karar sayılı ilamı ile " nispi harca tabi davada, davacı tarafça açılan menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştüğü de nazara alınarak eksik harcın tamamlatılması" gerekçesiyle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verildiği, mahkememizce İstinaf kararında belirtilen eksiklikler giderilerek dava açılırken 20.000,00-TL üzerinden peşin harcın yatırıldığı anlaşılmakla ipotekli takibe konu taşınmaz değeri olan 76.100,00 TL üzerinden; 1.299,60 TL - 341,55 TL =958,05 TL olarak hesaplanan eksik harcı tamamlatılmıştır.

O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden; davacının miras bırakanı ... , davalı ve dava dışı Mehmet Ulusoy' un dava dışı ... Ambalaj ... Mukavva Matbaacılık San. Tic. Ltd Şti' nin Halk Bankası ile düzenlediği 25/09/2007 tarihli 250.000 TL bedelli kredi sözleşmesi kapsamında kredi borcuna kefil oldukları, Halk Bankası tarafından borçlu ve kefiller hakkında Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2011/... Esas sayılı dosyası ve 2011/2219 Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı ve takibin kesinleştiği ve Halk Bankasının 21/04/2011 tarihli icra müdürlüğüne yapılan beyan ile alacağın davalıya temlik edildiği, davalının alacağı temliki işleminin adi yazılı usulune uygun olduğu anlaşılmaktadır.

Alacağın temiliki işleminde, alacaklı, bir borç ilişkisinden doğan alacağını üçüncü bir kişiye (temlik alan/temellük edene) devretmekte, alacak, temlik edenden üçüncü kişiye geçerken borç ilişkisinin aktif süjesi değişmekte, temlik eden borç ilişkisinden çıkarak onun yerine alacaklı sıfatıyla, alacağı devralan üçüncü kişi geçmektedir.

Temlik, mevcut bulunan bir alacağın varlık ve tutarını üçüncü kişiye aktaran bir işlem olup, yeniden borç doğurmaz

Temlik ile birlikte üçüncü kişi, alacağı tamamen veya kısmen, alacaklı ile borçlu arasındaki borç ilişkisinin koşullarıyla iktisap etmektedir. Burada değişen sadece borç ilişkisinin tarafı (süjesi) olup, konusu (objesi) değildir. (A.Kılıçoğlu-Borçlar Hukuku, 4. Bası, Syf.596 vd.)

Davalının alacağı, bankanın halefi olarak ipotekli taşınmaz ile birlikte temlik almış olup davacınında Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2011/... sayılı icra takibine konu ipoteği verenin mirasçısı olduğu, taşınmazların krediye ipotek verildiğinden borcun tamamından davacının sorumlu olduğu ve borcun ödenmediği anlaşılmakla, bankacı bilirkişinin 16/09/2019 tarihli gerekçeli denetime açık raporuna itibar edilerek ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır