Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/640 K.2024/540

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında 06.03.2023 tarihinde 95.000,00 TL bedelli Otomatik ... Sisteminin yapılması konulu eser sözleşmesi imzalandığını, anlaşılan bedelin 25.000,00 TL'lik kısmı için sözleşme gereği müvekkilim davalıya 06.07.2023 tarihli, ... ...

Şubesi'ne ait ... seri numaralı ve 25.000,00 TL tutarlı çeki düzenleyerek verdiğini, kalan kısmını ise müvekkilim sözleşmede kararlaştırılan şekilde ödendiğini, davalı tarafça çekin teslim alındığı sözleşmeye el yazılı şekilde kaydedildiğini, müvekkil şirketin sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini tam ve eksiksiz şekilde yerine getirmiş olmasına rağmen çekin teslimi karşılığında yerine getirilecek olan edim karşı tarafça hiç yerine getirilmediğini, davalı firmanın, sözleşme ile kararlaştırılan tarihte yüklendiği işi hiçbir şekilde yerine getirmemesi üzerine,

10.05.2023 ve 24.05.2023 tarihlerinde tarafımızca davalı tarafa iki farklı ihtarname gönderilmiş, bu ihtarnamelerde temerrüt ihtarında bulunulmuş ve akabinde sözleşmeden dönüldüğü, ödenen bedeller ile söz konusu çekin tarafımıza iadesi talep edilmiş ancak davalı firma ihtarnamelere cevap vermediği gibi yapılan ödemeleri ve çeki iade etmediğini, ardından müvekkilce yapılan nakit ödemelerin geri alınması amacıyla davalıya karşı icra takibi yapılmış olup ...

8. İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında yapılan takip kesinleştiğini, bu hali ile sözü geçen çekin bedelsiz kaldığının, dava konusu 06.07.2023 tarihli, ... ...

Şubesi'ne ait ... seri numaralı ve 25.000,00 TL tutarlı çekin firma tarafından ciro edilip edilmediği tarafımızca bilinmediğini, ancak davalı tarafın üstlendiği borcu müvekkili sürekli oyalayarak yerine getirmemesi, sözleşmeden döndüğümüzü ihtar ederek ödenen bedellerin ve çekin iadesini talep etsek de iade etmemesi davalının kötü niyetli şekilde davrandığını göstermekte olup çekin ciro edilerek dolaşıma koyulmuş olabileceğini, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla haklı davanın kabulüne, 06.07.2023 tarihli, ... ...

Şubesi'ne ait ... seri numaralı ve 25.000,00 TL tutarlı çekin bedelsiz olduğunun tespitine ve çekin müvekkile iadesine, müvekkil şirketin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine, 06.07.2023 tarihli, ... ...

Şubesi'ne ait ... seri numaralı ve 25.000,00 TL tutarlı çek hakkında ibrazı halinde lehtar ve 3. kişi cirantalara karşı tedbiren ödeme yasağı getirilmesine ve ödeme yasağı hususunda ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, yargılama sırasında çekin ödenmesi halinde davanın istirdat davası olarak devamı ile bedelin davalıdan tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.

DELİLLER

Dava dilekçesi, ... 8. İcra Müdürlüğünün 2023/... sayılı icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, dava dilekçesinde gösterilen çek yönünden davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.Mahkememiz ara kararı ile taraflar arasındaki ticari ilişkiye istinaden taraf defterlerinin incelenmesi hususunda inceleme gün ve saati tayin edilmiş, temin edilen ticari defterler konusunda uzman bir SMMM bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu temin edilmiştir.

05/03/2024 tarihli bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda özetle. Davacı şirket ...

Restoran İnşaat Gıda Tekstil Turizm Menkul Danışmanlığı San.Tic.Ltd.Şti'nin 2023 yılına ait ticari defterleri olana Yevmiye Defteri ,Defteri Kebir ve Envanter defterleri ibraz edildiğini, davacı tarafın — 2023 yılına ait yasal defterlerinin TTK nu 64/3 maddesine ve V.U.K 220- 221-222 Maddelerine göre açılış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu , 2023 yılına ait kapanış tasdiki zorunluluğu olan Yevmiye Defteri için 30.06.2024 tarihine kadar yasal süre mevcut olduğunu, davacı taraf ...

Restoran İnşaat Gıda Tekstil Turizm Menkul Danışmanlığı San.Tic.Ltd.Şti'nin 2023 yılı defter bilgilerine göre dava tarihi itibari ile davacı taraf ... Restoran İnşaat Gıda Tekstil Turizm Menkul Danışmanlığı San.Tic.Ltd.Şti'nin davalı taraf ... Yapı Elemanları San.Tic.Ltd.Şti'den 165.500,00 TL alacaklı olduğu görülmekte ise de ticari defter kayıtlarında 06.03.2023 tarihinde davalı tarafa tevdi edildiği görülen , ... ...

Şubesi ...' seri numaralı 06.07.2023 keşide tarihli 25.000,00 TL tutarındaki çekin davacı şirket ticari defter kayıtlarında ve ...

A.Ş Genel Müdürlüğü'n den gelen cevap müzekkeresin de15.01.2024 tarihi itibari ile çekin ibraz edilmediği ve ödeme yapılmadığı bilgisi verilmiş olduğundan 165.500,00 TL bakiye tutardan 25.000,00 TL çek tutarı düşüldüğünde davacı tarafın davalı taraftan 140.500,00 TL alacaklı olacağı görüş ve kanaati bildirilmiştir.Borçlunun, temel borç ilişkisinden dolayı herhangi bir nedenle sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek açtığı menfi tespit davası, öğreti ve uygulamada bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır.

Bedelsizlik ise, bir kambiyo senedinin ihdasına neden olan temel alacağın herhangi bir nedenle mevcut olmamasıdır (..., ...: Türk Hukukunda Hatır Senetleri ve Özellikle Hatır Bonoları, ..., 1969, s.16). Başka bir deyişle bir kambiyo taahhüdünün temel alacağı geçersizse ya da sona ermişse, o kambiyo taahhüdü bedelsiz demektir. Bu anlamda senedin bedelsiz sayılmasında esas alınan husus, temel borç ilişkisinin kendisi değil, bu temel borç ilişkisinden doğan temel alacaktır.

Bu itibarla bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası ile maddi hukuk bakımından borcun mevcut olup olmadığının tespiti amaçlanmakta; borçlu olmadığını iddia eden borçluya, genel hükümlere göre bu durumu tespit imkânı verilmektedir.

Dava neticesinde borçlu olunmadığının tespiti hâlinde ise davacı (borçlu) hakkında bir icra takibi başlatılması engellenmiş olacak veya başlatılan ve devam eden icra takibi iptal edilerek, davacının mevcut olmayan bir borcu ödemesi engellenmiş olacaktır.Kural olarak menfi tespit davalarında ispat yükü davalı olan alacaklıdadır. Ancak bu kuralın bazı istisnaları bulunmaktadır.

Örneğin somut davada olduğu gibi menfi tespit davasında takibe konu kambiyo senedinin bedelsizliğini ileri süren davacı olan borçlu bu iddiasını ispat ile mükelleftir.

Tüm dosya kapsamı, birlikte değerlendirildiğinde. Bedelsiz kalan çeki ödemekten kurtulmak amacıyla kambiyo borçluları tarafından açılan menfi tespit davasının yasal dayanağı, TBK m. 77’de düzenlenen sebepsiz zenginleşme olup, davacının bu iddiasını ancak yazılı delillerle/ kesin delillerle ispatlaması gerekeceği, davacı tarafından satış ve montaj protokolü sunulduğu, protokolde ürünün otomatik ... sistemine ilişkin olduğunun görüldüğü,

mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmişi davalı tarafından ticari defter ve bağlı kayıtlar ibraz edilmemiş, , 05/03/2024 tarihli bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda özetle. Davacı şirket ...

Restoran İnşaat Gıda Tekstil Turizm Menkul Danışmanlığı San.Tic.Ltd.Şti'nin 2023 yılına ait ticari defterleri olana Yevmiye Defteri ,Defteri Kebir ve Envanter defterleri ibraz edildiğini, davacı tarafın — 2023 yılına ait yasal defterlerinin TTK nu 64/3 maddesine ve V.U.K 220- 221-222 Maddelerine göre açılış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu, davacı taraf ...

Restoran İnşaat Gıda Tekstil Turizm Menkul Danışmanlığı San.Tic.Ltd.Şti'nin 2023 yılı defter bilgilerine göre dava tarihi itibari ile davacı taraf ... Restoran İnşaat Gıda Tekstil Turizm Menkul Danışmanlığı San.Tic.Ltd.Şti'nin davalı taraf ... Yapı Elemanları San.Tic.Ltd.Şti'den 165.500,00 TL alacaklı olduğu görülmekte ise de ticari defter kayıtlarında 06.03.2023 tarihinde davalı tarafa tevdi edildiği görülen , ... ...

Şubesi ...' seri numaralı 06.07.2023 keşide tarihli 25.000,00 TL tutarındaki çekin davacı şirket ticari defter kayıtlarında ve ...

A.Ş Genel Müdürlüğü'n den gelen cevap müzekkeresin de15.01.2024 tarihi itibari ile çekin ibraz edilmediği ve ödeme yapılmadığı bilgisi verilmiş olduğundan 165.500,00 TL bakiye tutardan 25.000,00 TL çek tutarı düşüldüğünde davacı tarafın davalı taraftan 140.500,00 TL alacaklı olacağı görüş ve kanaati bildirilmiş, davacının ticari defterlerine göre davalıdan alacaklı olduğunu ispat ettiği,ticari defterleri usulüne uygun tutulmakla için kendi lehine delil olarak kullanılabileceği anlaşılmış, davalı tarafından defter ibraz edilmemesi de nazara alınarak Davanın KABULÜ ile, Davacının davalıya ... ...

Şubesine ait 06/07/2023 tarih, ... seri nolu 25.0000 TL bedelli çek nedeni ile BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸E-imzalıdır. Hakim ... · ¸E-imzalıdır.