Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/87 K.2024/553

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile;müvekkilinin ... ... ... ... adresinde faaliyet gösterdiğini, müvekkiline ait belirtilen adreste 15.01.2024 tarihinde çalışma ve üretim alanının daha verimli hale getirilmesi amacıyla tadilat yapılmaya başlandığını, tadilatta aynı zamanda ticari defter ve resmi evrakların bulunduğu bölümün de boya işlemleri yapıldığını, boya işlemlerinin tamamlanmasını müteakip bölüme girildiğinde ticari defterlerin kaybolduğu fark edildiğini, belirtilen tarihte müvekkilinin işyerinde müvekkilinin iradesi dışında meydana gelen bu olay nedeniyle resmi ve evrak ve belgeleri kaybolduğunu, kaybolan belgelerin, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ( ... hesap dönemi- ... tasdik numaralı ),

Şirket Pay Defteri, ( ... hesap dönemi- ... tasdik numaralı ),Yönetim Kurul Karar Defteri ( ... hesap dönemi- ... tasdik numaralı ) tadilat esnasında orada bulunan şirket çalışanları tadilat öncesinde ticari defterlerin nerede olduğunu ve tadilattan önce orada bulunduğunu bilmekte olduklarını, Mahkeme gerekli gördüğü takdirde tanıkların dinlenmesini ve olayı tanıklardan dinlemesini talep ettiklerini,

müvekkilinin ticari işletmesinde bulunan ve belirtilen resmi evraklar ve ticari defterler bu tadilat zamanında kaybolup zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca sayın mahkemenizden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti hâsıl olduğunu, davacı şirkete ait.

Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ( ... hesap dönemi- ... tasdik numaralı ) Şirket Pay Defteri, ( ... hesap dönemi- ... tasdik numaralı )Yönetim Kurul Karar Defterinin ( ... hesap dönemi- ... tasdik numaralı ) zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

Dava dilekçesi, ... ... İl Müdürlüğü'ne, ... Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkere cevapları ve sair evraklar.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; davacı tarafça bulunamayan davacı şirkete ait Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri(... hesap dönemi- ... tasdik numaralı)Şirket Pay Defteri,(... hesap dönemi- ... tasdik numaralı )Yönetim Kurul Karar Defterinin(... hesap dönemi- ... tasdik numaralı ) zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesine ilişkindir.

Davacı tanığı ... duruşmada''Ben ...'de tadilat-boya işleri ile uğraşmaktayım. Davacı şirketin tadilat ile boya işlerini 2024 yılının Ocak ayının ortalarında gerçekleştirdik. Şirketin mağazası tamamen tadilat halindeydi. Ben ve diğer arkadaşlarım kendi çöplerimizi toplayıp belirli bir alana koymuştuk. Orda da bir poşet vardı. Biz de onu çöp zannedip kendi çöplerimizin yanına koyduk. Davacı şirketin defterlerinin nerede muhafaza edildiğini bilmiyorum. Kendi çöplerimizin yanına koyulan poşetin içeriğini bilmiyorum, poşetin içerisinde defter gibi bişeyler vardı. Ancak açıp bakmadım. Ne olduklarını bilmiyorum'' şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı ... duruşmada ''Ben normalde emekliyim, ancak para karşılığı elektrik tadilat işleri yapmaktayım. Davacı şirketin ... mahallesi, ... Caddesinde bulunan mağazasının genel tadilatını-elektrik onarım ve bakımlarını gerçekleştirdir. Davacı şirketin defterlerinin nerede muhafaza edildiğini bilmiyorum. Mağazanın tamamı tadilata girmişti. Tadilat esnasında çöpleri bir araya koyuyorduk. Bizi ilgilendiren malzemeleri belirli bir alanda muhafaza ediyorduk. Siyah çöp poşetinin içerisinde evrak-defter tarzı birşeyler vardı. Ancak onların ne olduğunu bilmiyorum. Muhtemelen bizim bir yerde biriktirdiğimiz poşetlerin yanına konuldu. Atık malzemelerle beraber davacı şirkete ait olan evraklar muhtemelen atılmış olabilir'' şeklinde beyanda bulunmuştur

Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı tarafça,davacı şirkete ait Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri(... hesap dönemi-... tasdik numaralı)Şirket Pay Defteri,(... hesap dönemi-... tasdik numaralı) Yönetim Kurul Karar Defterinin(... hesap dönemi-... tasdik numaralı)irade dışında kaybolduğuna yönelik hiçbir vakıa ve delil sunulmamıştır.

Öte yandan davacı taraf tacir sayıldığından basiretli şekilde davranmak zorundadır. Hukuk Genel Kurulunun 05/10/1984 tarih 1982/- Esas ve 1984/ Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar".

Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren otuz gün icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi, gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de...Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir.

Dolayısıyla somut olayda, her ne kadar davacı tarafça, davacı şirketin Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri(... hesap dönemi- ... tasdik numaralı)Şirket Pay Defteri,(... hesap dönemi- ... tasdik numaralı )Yönetim Kurul Karar Defterinin(... hesap dönemi- ... tasdik numaralı ) zayi olduğundan bahisle zayi belgesi talebinde bulunulmuş ise de ilgili Hukuk Genel Kurulu kararında da vurgulandığı üzere tacir sayılan davacı tarafın, talebe konu defterleri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, basiretli olarak bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiği,

nedeni ne olursa olsun defterin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediği, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediği ve kusurlu olduğu dikkate alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸¸ Hakim ... · ¸¸