Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/562 K.2025/831

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının 01/10/2018 tarihli "Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi" ne istinaden 17/11/2018 tarihinde fiilen davacı şirkette işe başladığını ve 17/05/2019 tarihinde ise işten ayrılmış olduğunu, bu sözleşmenin "Rekabet Etmeme Yükümlülüğü" başlıklı 19. Maddesi uyarınca rekabet etmeme taahhüdünde bulunulmuş olmasına rağmen taahhüdünü ihlal ettiğini, bu sebeple de taraflarında davalı tarafa ...

21. Noterliğinin 25/06/2019 tarih ve yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini, ancak sonuçsuz kalmış olduğundan, sözleşme uyarınca belirlenen 24 aylık brüt asgari ücret tutarındaki cezai şartın tahsili maksadıyla müvekkili tarafınca ... 20. İcra Müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı icra dosyasıyla başlatılan takibin davalının itirazı neticesinde durdurulduğunu, ... 20. İcra Müdürlüğünün 2019/...

E. Sayılı dosyasına yapılan haksız ve kötüniyetli itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı borçlunun asıl alacağın % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı şirkette mimar görevinde çalışmış olduğunu ve şirketin projelerinin yalnızca üretim kısmıyla alakadar olduğunu, projelerle ilgili müşterilerle görüşüp teklif sunma yahut gelen teklifleri kabul etmek gibi bir görev alanı ya da yetkisi olamamış olduğunu, davalının davacı bünyesinde çalışırken kendi mail adresine mail göndermesinin haksız rekabet kanıtlayabilecek nitelikte bir delil sayılması hukuken mümkün olmadığını, dava dilekçesinde davacının bahsettiği ...

Otel projesindeki işi aldığına dair herhangi bir ön protokol ya da bunu ispatlar bir delilin dava dilekçesinde olmadığını, ayrıca müvekkilinin ... şirketine bahsi geçen ...

Otel projesinde çalışmamış olduğunu, işbu davanın görevsiz mahkemede açılması nedeniyle usulden reddine, neticeten müvekkili tarafından yapılan itirazın kabulü ile davanın reddine, davacının %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.

KANITLAR

İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, iş sözleşmesindeki rekabet yasağından ötürü cezai şart istemine ilişkindir.Taraflar arasında 01/10/2018 tarihli iş sözleşmesi bulunduğu ve davalı yanın 17/05/2019 tarihinde ise işten ayrılmış olduğu anlaşılmaktadır.Mahkememizden verilen 22/02/2022 tarih ve 2020/ Esas 2022/ sayılı kararı BAM 4. Hukuk Dairesi'nin 20.03.2025 tarih ve 2025/ esas sayılı kararı ile 6100 Sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince mahkememiz yargı yeri olarak belirlenmesine karar verildiğinden , dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.

Taraflar arasındaki ihtilaf imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinde düzenlenen rekabet etmeme taahhüdü davalı tarafın ihlal edip etmediği, davacı tarafından ... 20. İcra Dairesinin 2019/... E. Sayılı dosyasında talep edilen cezai şartın yerinde olup olmadığına yöneliktir.Yukarıda değinlen istinaf kaldırma kararı öncesi ...

10.İş Mahkemesi tarafından dinlenen davacı tanıkları ... ve ... , davalının proje mimarı olarak çalıştığını, projenin her ayrıntısına hakim olduğunu, davalının numune oda çalışmasında bulunduğu belirtmiş ; davalı tanıkları ... ve ... ise davalının mimar olarak çalıştığını, müşterilerle görüşmeleri ise işverenin yaptığını, yaptığı görüşmeleri mimarlara aktardığını, mimarların çizim yaptığını, ancak davalı tanığı ... davalının müşteriler ile iletişiminin renk sormak gibi çok sınırlı olduğunu belirtmiş , davalı tanığı ...'nun otel projesi ile ilgili bilgisinin olmadığını beyan ettiği.

Buna karşılık alınan bilirkişi heyet raporlarında, davalının mimar olarak , doğrudan müşteri ile görüşmemesinin söz konusu olmayacağı, müşteri bilgilerine ve proje ayrıntılarına , fiyat politikalarına vakıf olması gerektiğini bildirmişlerdir.

Bilindiği gibi Rekabet yasağı düzenlemesi ...'ın uygula gelen ve TBK.m.445 ile de düzenlenen yasal sınırlandırmalara tabidir.

Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz.Anılan yasa hükümleri uyarınca rekabet yasağı hükmünün öncelikle işçinin ekonomik geleceğini tehlikeye düşürmemesi gerekmektedir.

Yasa gereği de rekabet yasağının zaman, coğrafi yer ve faaliyet alanı noktalarında da belirli bir sınırlamaya sahip olması gerekmektedir. 818 sayılı BK döneminde anılan yasal sınırlamaların ihlal edilmesi rekabet yasağının geçersiz olması sonucunu doğururken 6098 sayılı TBK döneminde hakime müdahale yetkisi tanınarak sözleşmenin ayakta tutulmasına önem verilmiştir.

818 sayılı BK'dan farklı olarak TBK.m.445/2 ile aşırı nitelikteki rekabet yasağı da geçersiz sayılmamış bunun yerine hakime, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlama yetkisi tanınmıştır (... 11.HD. E: 2016/, K: 2017/, 20.11.2017 t.; ... 11.HD.

E: 2018/, K: 2019/, 06.05.2019 t.). ... uygulamaları bakımından çalışanın rekabet yasağında yer alan sınırlamaların TBK.m.445/2 kapsamında hukuken himaye edilip edilemeyeceğinin takdirini de hakime tanımakta ve aşırı mahiyetteki sınırlamalar nedeni ile rekabet yasağı sözleşmelerinin geçersizliğine karar vermektedir (...

11.HD.E: 2017/, K: 2019/, 07.02.2019 t.).Davalı çalışanın Sözleşmesinin 19.maddesi ile düzenlenen rekabet yasağı düzenlemesi zaman olarak, iş sözleşmesinin sona erme tarihinden itibaren 2 yıl süre ile coğrafi yer olarak, ... ili ve yakın çevresinde , faaliyet alanı olarak, “işverenin faaliyet alanı olan mobilya” alanında faaliyet gösterilen işler olarak düzenlenmiş olup ;Zaman ,coğrafya ve süre bakımından yapılan sınırlandırmanın, TBK 445 hükmüne uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

Davalı çalışanın iş sözleşmesinin 17.05.2019 tarihinde de (3) - İstifa çıkış kodu ile sona ermiş olduğu ve bu anlamda TBK.m.447/2 kapsamında rekabet yasağı sözleşmesinin sona ermemiş olduğu ve geçerliliğini koruduğu anlaşılmıştır.

Davalı çalışanın, iş akdinin 17.05.2019 tarihinde davacı şirketten ayrılmasının ardından 13.09.2019 tarihinde davacı şirket ile aynı faaliyet alanında iştigal eden ... OTEL MOBİLYALARI TİCARET VE SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ'nde çalışmaya başladığı ve yukarıda yer verilen açıklamalar kapsamında , iş sözleşmesinin rekabet yasağına ilişkin 19.maddesindeki rekabet yasağına ilişkin hükmün davalı çalışan tarafından ihlal etmiş sayılması gerekmiştir.Taraflar arasındaki sözleşmenin 19.maddesi ile de rekabet yasağının ihlal edilmesi durumunda davalı çalışanın 24 aylık son brüt ücreti tutarında cezai şartı ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği ve doğacak ek zararlarının tazminini talep edebileceği düzenlenmiştir.

6098 sayılı TBK.m.182 ile, "Taraflar, cezanın miktarını serbestçe belirleyebilirler.Asıl borç herhangi bir sebeple geçersiz ise veya aksi kararlaştırılmadıkça sonradan borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple imkansız hale gelmişse, cezanın ifası istenemez. Ceza koşulunun geçersiz olması veya borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkansız hale gelmesi, asıl borcun geçerliliğini etkilemez.

Hakim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir." düzenlemesine yer verilmiştir. Tarafların serbestçe takdir etmiş oldukları cezai şartın fahiş nitelikte olması durumunda hakime tenkis yetkisi tanınmıştır (... 11.HD. E: 2016/, K: 2017/, 30.11.2017 t.). Anılan cezai şart miktarının fahiş olup olmadığı ve tenkis edilmesinin hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hakimce yapılacaktır.

Davalı işçinin 2019/4 dönemi ücret bordrosunda ücretinin brüt 4.277,64 TL olduğu görülmektedir.

Bu itibarla sözleşmenin 19.maddesi ile tarafların kararlaştırmış olduğu cezai şart miktarını 4.277,64 TL x 24 ay = 102.663,36 TL olduğu anlaşılmakla, bu miktar üzerinden , davalının çalışma süresi ve sair hususlar gözetilerek takdiren %50 oranında hakkaniyet indirimi yapılmak sureti ile davanın aşağıdaki gibi kısmen kabulü gerekmiş ; takdiren indirim yapılan miktar hakim takdirine bağlı olup, davacı tarafça önceden bilinmesi mümkün olmadığından, reddolunan miktar bakımından davalı lehine yargılama giderine hükmedilmemiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır