Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/460 K.2019/58

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesi ile,müvekkili ...’nın kendi adına kayıtlı bulunan şahıs şirketinde inşaat ve tadilat alanında faaliyet göstermekte iken 2016 yılı sonu itibariyle faaliyetlerine son vermiş olup işletmesine ait alış satış faturalarını, işletme defterini, yevmiye defterini ve defteri kebir defterini saklama amaçlı olarak bir depoya kaldırmak için arabasında taşıdığı esnada trafik kazası geçirip kendisinde ve aracında ciddi hasarlar meydana geldiğini,aracının kaza nedeniyle tamir ve bakım için çeşitli yerlere nakledildiğini, müvekkilinin de geçirmiş olduğu kazanın etkisiyle defterlerin akibetini takip edemediğini,

yaklaşık beş gün önce müvekkiline ait defterlerin incelenemesi amacıyla Vegi dairesinden talep edilince müvekkilin defterlerin kaybolduğunu farkettiğini, anılan nedenlerle ticari defterleri ile ilgili zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; 6102 Sayılı TTK'nun 82/7. maddesine dayalı ticari defter ve belgelerin zayi sebebiyle iptaline ilişkin olarak açılmış bir davadır.

6102 sayılı TTK 'nun 82/7.maddesi uyarınca; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...." düzenlemesini getirmiş olup anılan maddehükmü uyarınca bu davayı açmak için yasal 15 günlük hak düşürücü süre belirlenmiştir. Davacı vekili kaybolan defterler ile trafik kazası sebebine dayanmış olup ibraz edilen trafik kazası tespit tutanağı ile de kazanın 08.10.2019 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmış olup davacı işyerinin ise 2016 yılı sonu itibariyle faaliyetine son verdiği belirtilmektedir.

Davacının en geç 08.10.2019 tarih itibariyle defterlerin kaybolduğuna vakıf olduğu kabul edilmelidir. Ancak davacı taraf şirkete ait ticari defterlerin zayiine ilişkin davasını bu süreyi geçirdikten sonra 05/11/2019 tarihinde açtığı anlaşılmış olup yasa ile belirlenen süre hak düşürücü süre olduğundan davanın hak düşürücü sürenin geçirilmiş olması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Kaldı ki hak düşürücü süre geçirilmemiş olsa idi dahi, tacir sıfatını haiz davacının TTK'nun 18/3. uyarınca tedbirli ve basiretli bir tacir gibi defterini güvenlik altına alması beklenmekte olup bu sebeple basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getirmediği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Oluşan hal ve şartlar çerçevesinde TTK'nun 82/7 anlamında belirli bir mücbir sebebin gerçekleştiği de kabul edilemeyecek olup gerçek kişi tacir olan davacının basiretli bir tacirin göstereceği özen ve itina ile defterlerini saklaması gerektiği, iddia edilen sebebin tacirin öngörübileceği ve aldığı koruma tedbirlerine rağmen gerçekleşebilecek nitelikte olması şartını da taşımadığı, basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getiremediği görüş ve kaanatine varılmıştır.

Katip ... · ✍e-imzalı Hakim ... · ✍e-imzalı