Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/647 K.2022/1139

...

VEKİLİ

Av. ... - [16324-23988-64051] UETS

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/11/2019

KARAR TARİHİ : 03/11/2022

BİRLEŞEN BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2020/278 ESAS SAYILI DOSYASI

DAVACI : ... -

VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI

... YAPI MÜHENDİSLİK MİMARLIK İNŞAAT GIDA TURİZM PLASTİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. - ... - ... DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 10/02/2020

KARAR TARİHİ : 03/11/2022

Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;

ASIL DAVADA

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile mal sahibi olarak davalı taraf, Bursa İli, Osmangazi İlçesi, 7132 Ada, Parselde bulunan depolama inşaatının kullanma izni hariç 30/04/217 tarihinde bitirmek üzere resmi sözleşme imzaladığını, anılan sözleşmeye göre hafriyat, mal sahibi davalı tarafça yapılacağı, bu sürenin inşaat teslim süresine dahil edilmediği, ancak davalı şirketin anlaşmış olduğu hafriyat firması yeterli araç ve bilgiye sahip olmadığından, yeni bir hafriyat firması ile anlaşıldığı, böylece sürecin uzadığı,

davalı şirketçe hafriyatı alınıp temel alt malzemesi serilip müvekkil şirkete teslim etme süresinin 3 ayı bulduğunu, buna rağmen müvekkili şirket, hafriyat tamamlama sürecinde, davalı şirket ile iyi ilişkilerine binaen, hiçbir ödeme almadan takip etdiğini, hatta karşı tarafın ricası üzerine, hafriyat firmasına yapılacak ödemeler, müvekkili şirket üzerinden yapıldığını, hafriyat işlemleri müvekkili şirketçe takip edilip tamamlandıktan sonra,

şantiye elektriğinin bağlatılmaması sonucu, depo binasının altından devamlı su çıkması nedeniyle müvekkili şirketçe bağlatılan su tahliye motorları çalışmadığından hafriyat alanını 1,5 m civarı su bastığını, bu durumundaki gecikmeninde davalı şirketten kaynaklandığını, tüm bunlara rağmen işin sözleşmede belirtildiği gibi kullanma izni sonrasında yapılacak kısım hariç karşı yana Temmuz 2017 'de teslim edildiğini, o günden beri de davalı tarafça kullanılmaya devam edildiğini, bu süreç içerisinde davalı şirketle defalarca sözleşme, içerik, malzeme, proje vs. konularında istişare edildiği,

buna rağmen, müvekkilİnin sözleşmeye uygun olarak yapılan birçok yerin değiştirilmesinin davalı tarafça talep edildiğini, bu nedenlerle de binanın yeniden ruhsatlandırılması, değişikliklerin yapılmasının zaman alması, ilaveler ve değişikliklerden dolayı ilave ödemeler çıktığını, bu durumlar da müvekkil şirkete maddi açıdan ilave külfetler yüklediğini, ayrıca yeniden ruhsat alınması aşamasının da müvekkil şirketin görevi olmamasına rağmen, hiçbir ödeme almadan, davalı şirketle ilişkilerine binaen takip etdiğini, müvekkil şirketin projeyi yeniden ruhsat alma aşamasına getirmesine rağmen davalı tarafça gerekli işlemlerin yapılmadığını,

müvekkil şirketin, davalı tarafa noter kanalıyla tadilat ruhsatı sözleşmesi yapılmasını ve ruhsatı almalarını teklif etdiğini, ancak davalı şirketin müvekkili şirketi oyaladığını, davalı şirketçe bir kısım ödemeler yapılmasına rağmen özellikle davalı şirketin istekleri doğrultusunda yapılan değişikliklerden kaynaklı ödemeleri yapmaktan imtina ettiğini, buna göre sözleşmede yer alan bedel ve ilave işlemler nedeniyle eklenen bedelden oluşan 632.000,00 TL 'nin, yaklaşık 2 yılda 332.000,00 TL'si davalı şirketçe müvekkili şirkete ödendiğini,

tüm ödemelerin 14/08/2017 tarihinde bitmesi gerektiği halde 01/10/2018'den bugüne kadar ise davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığını, sözleşme gereğini ve hatta davalı tarafın istekleri doğrultusunda tüm değişiklikleri yerine getiren, ancak karşılığında ödeme alamayan müvekkil şirketin 14/08/2017 tarihinden itibaren değişen döviz kurları, malzeme ve işçilik fiyatları, piyasa şartları vs. değerlendirildiğinde, maddi açıdan büyük zarara uğramıştır.

Müvekkil şirket ile davalı şirket arasındaki ilişkiye binaen gösterilen anlayış karşı tarafça kötü niyetli şekilde kullanıldığını, davalı şirketin, müvekkil şirkete yapmış olduğu ödemeler hesaplandığında müvekkil şirketin davalı şirketten 300.000,00 TL alacaklı olduğu, bu borcun ödenmesi için Bursa 10. Noterliği'nin 21/06/2019 tarihli 024936 yevmiye numaralı ihtarnamesi davalı şirkete gönderildiği halde karşı yanın herhangi bir ödeme yapmadığı,

sonrasında ise tamamen kötüniyetli olarak karşı tarafça Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesin 2019/54 D.İş dosyası ile 11/09/2019 tarihli kök bilirkişi raporu ve 30/10/2019 tarihli ek bilirkişi raporuna karşı, aleyhine olan hususları kabul etmediklerini ve itirazılarını sunduklarını belirterek müvekkil şirketin, davalı şirketten alacağının ve inşaatın tamamlanma durumunun mahkemenizce belirlenecek bilirkişi tarafından yeniden tespit edilmesi ve davalıdan tahsiline karar verilmesini, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000.00 TL'nin verilmesini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin maliki olduğu Bursa ili, Osmangazi İlçesi, 7132 ada, parselde depo yaptırmak üzere davacı yan ile 30.04.2017 tarihinde teslim edilmek üzere 2.835.000 TL bedelli 30.04.2016 tarihli Anahtar Teslim İnşaat Sözleşmesi imzaladığını, davacının sözleşme ile yüklenmiş olduğu edimlerini sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyip ayıplı ve eksik olarak teslim ettiğini, müvekkilinin ise sözleşmeye uygun bir şekilde tüm edimlerini yerine getirerek tüm ödemelerini fazlasıyla yaptığını, davacı yana hiçbir borcunun bulunmadığını, aksine davacı yandan alacağı olduğunu, taraflar arasında anahtar teslimi sözleşme imzalandığını.

Davacı eksik ve ayıplı yapmış olduğu işlere yönelik Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/54 D.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporlarındaki aleyhe hususları ve eksik ve ayıplı işler dolayısıyla hesaplanan rakamı kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla; bu raporlarda müvekkilinin zararının hesaplandığını.

Hesaplanan bu bedeli kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacı tarafça sözleşmeye aykırı davranılmak suretiyle yapı kullanım izin belgesi alınmadığı gibi, ayrıca Asansör eksikliklerinin giderilmesi ve yangın algılama sistemlerinin devreye alınması ve her ikisinin de yasal mevzuata uygun bir şekilde çalışır duruma getirilmesi, Taşınmaza ait çatıdaki yağmur olukları ve su giderlerinin iyileştirilmesi, gerek çatıda su sızıntısı olan yerlerin gerekse yan cepheden olan su sızıntılarının gerçekleştiği yerlerin önlenmesi adına tamiratı sonrası uygun hale getirilmesi,

Taşınmazın dış cephe Sıvasının kaliteli ve uygun malzeme kullanılarak ayıplı işin giderilmesi, Taşınmazın içerisinde mevcut asma katın eksik kalan kısmının tamamlanan kısmıyla aynı olacak şekilde aynı malzeme kalitesiyle tamamlanması, İlk mimari projede belirtilen mevcut merdivenlerin tadilat projesi kapsamında çıkartılması nedeniyle merdivenlerin müvekkil talebi doğrultusunda ilk mimari projede yer aldığı şekilde tamamlanması, elektrik tesisatıyla ilgili olarak; tesisatın sözleşme ve onaylı projeye uygun hale getirilmesi,

yetersiz ve eksik kalan kısımlarının olması gerektiği şekilde uygunluğunun sağlanması ve ayıın giderilmesi işlerinin eksik ve ayıplı olduğunu belirtilerek kötü niyetli olarak açılan davanın reddini yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2020/278 ESAS SAYILI DOSYASI

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin Bursa ili Osmangazi ilçesi 7132 ada, 1 parselde bulunan taşınmazın maliki olduğunu, müvekkilinin maliki olduğu taşınmazda depo yaptırmak üzere davacı yan ile 30/04/2017 tarihinde teslim edilmek üzere 2.835.000,00.-TL bedelli 30/04/2016 tarihli anahtar teslim -inşaat sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafın üzerine düşün edimleri yerine getirmediğini, sözleşme konusu teslim edilmesi gereken işleriayıplı ve eksik olarak teslim ettiğini, Bursa 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/54 D.İŞ E/K sayılı dosyasından tespit yaptırıldığını,

davalı tarafça müvekkili aleyhine taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında bakiye sözleşme bedelinin ödenmediği gerekçesiyle yine mahkememize ait 2019/647 esas sayılı dosya ile dava açıldığını belirterek anılan dava ile yine mahkememizin 2019/647 esas sayılı dava dosyalarının birleştirilerek incelemeye devam edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

Dava, eser sözleşmesi kaynaklı sözleşmede öngörülen işler ve fazladan yapılan işler neticesinde ödenmediği iddia olunun 300.000,00.-TL'nin kısmen 1.000,00.-TL sinin tahsiline ilişkin alacak davası olduğu tespit edildi.

Mahkememizce taraflar arasındaki ilgili eser sözleşmesine ilişkin yapılan iş ve imalatların ve varsa eksik iş ve imalatların tespiti için bir adet inşaat mühendisi, bir adet elektrik mühendisi, bir adet makine mühendisi bilirkişiden oluşan heyet ile mahallinde keşif yapılarak rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan raporda özetle; "Bursa İli, Osmangazi İlçesi, 7132 Ada, Parselde bulunan Bodrum + zemin Asma kat 1 Normal kat + çatı katından oluşan binada yapılan inceleme de dava tarihi itibarı ile:

İnşaat İmalatı eksikliklerinin 21.165,00 TL

Asansör İmalatı eksikliklerinin 4.750,00TL

Royalcert denetim ücretinin 707,98 TL

Elektrik tesisatı eksikliklerinin 70.170,00 TL

96.792,98 TL

KDV %18 17.422,74 TL

Toplam 114.215,72 TL olduğu,

Görüş ve Kanaatini" bildirmiştir.

Tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup SMMM bilirkişisi Tuncay ŞİMŞEK tarafından hazırlanan 16/12/2021 tarihli raporunda;

"1)Davacı ... Yapı Mühendislik Mimarlık Gıda Tur. Plas. San. Tic. Ltd. Şti. Vekili ... tarafından firma Mali Müşavirinin iletişim bilgileri tarafıma verilmiş olup, bu konuda Mali Müşavirin yardımcı olacağı belirtilmiştir. Ancak Mali Müşavir ile yapılan görüşmelerde şirkete ait ticari defterlerin kendisinde olduğu beyan edilmiş ise de şirkete ait ticari defter ve belgeler tarafıma incelenmek üzere teslim edilmemiş, ulaştırılmamış ayrıca incelenmek üzere Mali Müşavir ofisine gidebileceğim söylendiği halde Mali Müşavir tarafından herhangi bir dönüş yapılmamıştır.

2)Davalı ... Dayanıklı Tüketim Malları Gıda Turizm Tekstil Halı Mobilya San. Ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından da inceleme gün ve saatinde ticari defterlerin içerisinde olduğunu beyan ettikleri USB incelenmek üzere tarafıma teslim edilmiş olup söz konusu USB içeriğinde şirketin ticari defterlerinin yer almadığı, sadece davalı şirkete ait muavin dökümleri ve bu muavin dökümlerine bağlı fatura ve ödeme belgelerinin taranmış suretlerinin olduğu tespit edilmiştir.

3)Sonuç itibari ile her iki taraf ticari defterlerini sunmamış ancak davalı ... Dayanıklı Tüketim Malları Gıda Turizm Tekstil Halı Mobilya San. Ve Tic. Ltd. Şti. Firması tarafından dava konusu ilişkiyi gösterir ticari defter haricindeki belge ve bilgiler incelenmek üzere sunulmuş olup söz konusu USB ortamındaki belgelerin birer örnekleri çıktı alınarak dava dosyasına eklenmiştir.

4)Dava dosyası içeriğinden taraflar arasında 2.835.000,00 TL bedelli 30.04.2016 tarihli anahtar teslim İnşaat sözleşmesi imzaladıkları,

5)Dava dosyasına sunulmuş olan 04.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda “Bursa İli Osmangazi İlçesi 7132 Ada 1 Parselde bulunan Bodrum + zemin + Asma Kat + 1. Normal Kat + Çatı katından oluşan binada yapılan inceleme de dava tarihi itibari ile KDV dahil 114.215,72 TL eksik imalatın olduğunun tespit edildiği,

6)Bu durumda 2.835.000,00 TL olan sözleşme bedelinden 114.215,72 TL eksikliklerin düşülmesi neticesinde davacının sözleşme kapsamında alması gereken tutarın (2.835.000,00 — 114.215,72) - 2.720.784,28 TL olacağı,

7)Bu alacaktan davalı tarafından sunulan banka dekontları ve ödeme belgelerinden tespiti yapılan toplam ödemeler 2.968.500,00 TL'nin davacı alacağı olan 2.720.784,28 TL'den mahsubu sonucunda (2.720.784,28 — 2.968.500,00) - 247.715,72 TL davalı ... Dayanıklı Tüketim Malları Gıda Turizm Tekstil Halı Mobilya San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasının fazla ödemeden kaynaklı alacağının olacağı,

8) Ancak sayın mahkeme hakimliği tarafından davalı tarafından ödeme belgesi sunulmuş ve sözleşme tarihinden önceki tarihlere denk gelen toplam 70.000,00 TL ödemenin bu hesaplamaya alınmaması yönünde kararının olması halinde davalının dava konusu sözleşmeye ilişkin ödemeleri toplamının (2.968.500,00 — 70.000,00) - 2.898.500,00 TL olacağı ve bu ödemenin davacının 2.720.784,28 TL alacağından mahsup edilmesi sonucunda (2.720.784,28 — 2.898.500,00) - 177.715,72 TL davalı ... Dayanıklı Tüketim Malları Gıda Turizm Tekstil Halı Mobilya San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasının fazla ödemeden dolayı alacağının olacağının tespit edildiği ve hesaplandığını" bildirmiştir.

Yapılan keşif sonrası bilirkişi tarafından verilen denetime elverişli rapor incelendiğinde davacının davalıya yaptığı iş ve imalatlarda eksik ve ayıplı kısımlar bulunduğu, bu ayıp ve eksik işlerin parasal karşılığının ise 114.215,72 TL olduğu anlaşılmıştır. Davacının fazladan yaptığını iddia ettiği imalatlara yönelik dosyaya yansıyan herhangi bir bilgi veya belge mevcut değildir. Bu imalatlar ne tanık beyanları ile ne de başkaca bir delil ile ispatlanamamıştır. Zaten davacı ile davalı arasındaki sözleşme götürü bedel bir sözleşme olup ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Dolayısıyla tarafların mutabakata varmadığı bir ek iş ve imalatın bulunmadığı anlaşıldığından götürü bedel üzerinden akdedilen bir sözleşmede ek iş ve imalat bedeli talep edilmesi de hakkaniyetle bağdaşır nitelikte değildir.

Zaten taraflar arasındaki sözleşmenin 7. Maddesinde zorunlu hale gelen ek işler yönünden tarafların uygun görmesi halinde imalata devam edilmesi öngörülmüş olup, davalı ile davacı arasında mutabık kalınmış ek işlerin bu madde kapsamında ispatlanamadığı görülmüştür.

Davacının anahtar teslim eser sözleşmesinde, yapılan yapıyı yapı kullanım belgesi alarak ve eksiksiz teslim etmesi gerekmektedir. Yapı kullanım izni alınması için yapılan iş ve imalatların ek iş olarak istenilmesi mümkün değildir.

Davacı, davalının istekleri doğrultusunda değişiklikler yaptığını, bu nedenle de alacaklı olduğunu iddia ediyor ise de, bu husus da herhangi bir delil ile ispatlanabilmiş değildir. Bu hususta yazılı delil başlangıcı dahi bulunmamaktadır. Götürü bedel olarak yazılı şekilde akdedilen eser sözleşmesinin mevcudiyeti karşısında davacının soyut iddiaları dikkate alınmamıştır.

Davacı davasını 185.000 TL olarak ıslah etmiştir.

Davacının bir alacağının bulunmadığı anlaşıldığından asıl davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

Dava eser sözleşmesi kaynaklı yapılan eksik iş ve imalatlar nedeni ile yapıldığı iddia olunun 10.000,00.-TL fazla ödeme ve 10.000,00.-TL gecikme cezası olmak üzere toplamda 20.000,00.-TL nin tahsiline yöneliktir ve mahkememiz asıl dosyası ile birleşmiştir.

Birleşen dava davacısı ise davasını eksik iş bedeli için 177.715,72 TL ve gecikme cezası için 200.000,00 TL'ye ıslah etmiştir.

Davacı kendisine yapılan ihtarata rağmen defter inceleme gününde defterlerini sunmamış, dilekçesinde ise bilirkişinin kendi mali müşaviri ile iletişime geçmediğini ileri sürmüştür. Oysa duruşma sırasında defterleri ve dayanağı kayıtları defter inceleme gününde hazır etmeleri için kesin süre verilmiştir. Davacı tarafından yerinde inceleme talep edilmiş ve kendi mali müşavirlerinin telefon numarası bilirkişiye verilmiştir.

Bilirkişi raporunun sonuç ve kanaat kısmının 1. Fıkrasında yazılı olduğu üzere davacı şirketin mali müşaviri ile telefonla birden fazla kez görüştüğü fakat kendisine yardımcı olunmadığı, mali müşavir tarafından kendisine geri dönüş yapılmadığı anlaşılmıştır. Bilirkişi ile yapılan şifahi görüşmeden de bu durum teyit edilmiştir.

HMK'da taraflarca getirilme ilkesi söz konusu olup, bilirkişi tarafından incelenmek istenilmesine rağmen kendisine uygun ortam sağlanmadığı ve davacı mali müşavirinin ofisine gidilip defterlerin incelenebileceği bilirkişi tarafından kendisine aktarılmasına ve bu hususta randevu talep edilmesine rağmen, inceleme randevusu verilmediği, mali müşavir tarafından bilirkişiye herhangi bir dönüş olmadığı, davacının basiretli tacir gibi davranarak defterlerini bilirkişiye elverişli şekilde ulaştırmadığı , kendi mali müşavirine bu konuda uygun talimatları vermediği anlaşıldığından davacının defterlerini sunmaktan imtina ettiği sonucu çıkarılmış ve yeniden defter incelemeye yönelik ara karar tesis edilmemiştir.

Asıl dosyada yapılan bilirkişi incelemesinden davalının davacıya sözleşme kapsamında toplamda 2.835.000,00 TL borçlu olması gerektiği, davacının , davalıya toplamda ispat olunabilir 2.968.500,00 TL ödeme yapmış olduğu, davalının yapmış olduğu eksik ve ayıplı imalatnz parasal karşılığının asıl davada 114.215,72 TL olduğunun tespit edildiği, yine davacı tarafından davalıya 70.000,00 TL tutarlı bir ödeme yapıldığı fakat bu ödemenin tarihinin 2015 yılı olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin ise 30.04.2016 yılı olduğu, bu paranın sözleşmeye istinaden verildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı,

dolayısıyla bu bedelin davalı borcu olarak yansıtılmasının hakkaniyete uygun düşmeyeceği gözetilerek, davacı tarafından ödenen toplam bedelden düşülmesi gerektiği, netice itibariyle (2.968.500,00 TL - 70.000,TL ) - 2.835,000,00 TL+114.215,72 TL = 177.715,72 TL davalının davacıya borcunun olduğunun anlaşıldığı gözetilerek bu bedele hükmetmek gerekmiştir.

Davacının gecikme bedeli istemi yönünden ise; inşaatın, sözleşmenin toplam bedeli gözetildiğinde çok büyük oranda tamamlandığı ve davacı tarafından herhangi bir çekince ileri sürülmeksizin kabul edilerek kullanılmaya başlandığı anlaşılmıştır.

Bilirkişiler tarafından belirlenen eksiklerin sözleşmenin tamamı gözetildiğinde çok küçük bir kısmını oluşturduğu, bunun teslimde gecikme olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, tadilat projesi ile değiştirilen projeye uygun olmayan değişiklik ve farklı imalatların yapıldığı, bu imalatların da yapı denetim firmasının gözünden kaçmış olması sebebiyle olduğu hususunun bilirkişi raporu ile sabit hale geldiği, proje harici ve farklı imalatların davacının bilgisi dışında olmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı,

nitekim davacının da basiretli tacir olduğu ve inşaatının denetim ve gözetimini sürekli olarak yapması gerektiği, davalının gecikme sebebi olarak da davacının farklı imalatlar istemesini gösterdiği, hayatın olağan akışında tüm bu iddiaların birbirini doğruladığı, dolayısıyla davalının yapı kullanım belgesi alamamada bir kusurunun bulunmadığı, gecikme tazminatı ödenmesinin hakkaniyetle bağdaşmayacağı gözetilerek, davacının bu talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ✍e-imzalı Hakim ... · ✍e-imzalı