Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/711 K.2021/16

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle. Müvekkili tarafından davalı tarafa ait .. adlı işyerine .. Gemlik/Bursa Şubesi’nden keşide yeri Gemlik, keşide tarihi 31.10.2018, seri numarası Z9091716 olan 15.000 TL bedelli, ...

Gemlik/Bursa Şubesi’nden keşide yeri Gemlik, keşide tarihi 30.11.2018, seri numarası Z9091717 olan 15.000 TL bedelli, ...Gemlik/Bursa Şubesi’nden keşide yeri Gemlik, keşide tarihi 30.11.2018, seri numarası Mİ 0352242 olan 15.000 TL bedelli toplamda 3 adet çek verildiğini, karşı taraf işbu çekleri ve çek ödemelerini almasına rağmen müvekkil şirkete malları teslim etmediğini, toplamda 3 adet çek bedelinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekilinin 06/01/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Çek mücerret bir kıymetli evrak olarak neye ilişkin verildiği hususu ayrı bir sözleşme ile ispat olunması gerektiğini, HMK hükümleri gereğince davacı davasını ispatla yükümlü olduğunu, davalı müvekkil ile dava dışı ... arasında sipariş fişleri olsun, çekin teslimine ve diğer konulara ilişkin olsun her türlü sözleşme ve protokollerin mevcut olduğunu, TTK' nın en temel ilkesi tacirin basiretli bir tacir olarak hareket etmesi gerektiğini, bunun emredici bir hüküm olduğunu, bir tacirin aksi yönde hareket etmesinin beklenilmemesi gerektiğini,

o halde iddia edildiği gibi bir şekilde davacı firma ile davalı müvekkil arasında bir ticaret mevcut ise buna ilişkin bir sözleşmenin varlığının gerekli olduğunu, aksi takdirde davacı tarafın açmış olduğu iş bu dava kanunu dolanmak yoluyla çıkar elde etmeye çalışmaktan başka hiçbir anlam ifade etmediğini, bu sebeplerle davacı firma sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanmaması gerektiğini, nitekim bu durum dürüstlük kuralının da ihlali olduğunu, iş bu haksız ve mesnetsiz davanın reddini, vekalet ücreti ve dava masraflarının davacı firma üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

25/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Davacı taraf ...Limited Şirketi'nin 2018 yılına ait yasal defterlerinin 6102 sayılı TTK'nun 64/3 ve V.U.K.

2020-221-222 maddelerine göre açılış ve kapanış tasdikleri süresinde yapılmış olduğu görüldüğünü, Davalı taraf inceleme için defter beyan etmediğini, davacı taraf ...Limited Şirketi 2018 yılı yasal defterlerine ait bilgilere göre davacı taraf ...Limited Şirketi'nin davalı tarafın düzenlediği 10/05/2018 tarihli 1365 nolu makbuz ile 2 adet toplamda 30.000 TL ve 10/06/2018 tarihinde 0706 nolu makbuz ile 15.000 TL çek keşide ettiğini, bunun karşılığında başkaca bir kayıt olmadığını ve davalı taraf ...'den 45.000,00 TL alacaklı olduğu görüldüğünü,

davalı ... davacı tarafın bağlı oldukları vergi dairlerinden gönderilen 2018 yılı ve 2019 yılı 10. Ayına kadar olan BA/BS form dökümlerinde davacı tarafın BA formlarında davalı taraftan mal ve hizmet aldığına dair bir kayda rastlanılmadığını, davalı tarafın 2018 yılına ait BS formları dökümünde davacı taraf ...Limited Şirketi'ne 3 adet fatura ile KDV hariç 47.443,00 TL mal veya hizmet satışı yaptığını" bildirildiği görülmüştür.

06/07/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Davacı taraf ...Limited Şirketi 2018 yılı yasal defterlerine ait bilgilere göre davacı taraf ...Limited Şirketi'nin davalı taraf ...'den 45.000,00 TL alacaklı olduğunu, davalı taraf ...'nin 2018 yılına ait BS formları dökümünde davacı taraf ...Limited Şirketi'ne 3 adet fatura ile KDV hariç 47.443,00 TL mal veya hizmet satışı yaptığı beyanında bulunduğunu, (KDV hariç tutar: 47.443,00 TL +KDV Tutarı: 8.539,74 TL, Toplam Tutar: 55.982,74) davalı atrafından dava dosyasına ilgili mal satış faturaları ile ilgili mal teslimine ilişkin evrak sunulmadığının" bildirildiği görülmüştür.

Davalı vekilinin son celse beyanında dava konusu çeklerin faturalı olduğu, karşı tarafa hizmet verdiklerini, çekleri de Çoşkun isimli kendi adına çeklerini aldığını beyan ettiği,

Davanın davacı tarafından davalıya satım ilişkisi kapsamında çek verildiğine ancak verilen çeklere karşılık malların kendilerine teslim edilmediğine ilişkin çeklerin istirdadına ilişkin olduğu, kural olarak çek kambiyo senet türü olup, çek ile çekin verildiği kişi arasındaki hukuki ilişkinin geçerli olmasının gerektiği, herhangi bir sebeple çekin bedelsiz kaldığı iddiasında, "Bedelsizlik iddiasında bulunan kambiyo borçlusunun, hem temel ilişkiyi, hem de bu ilişkiden doğan temel alacağın karşılıksız (bedelsiz) kaldığını ispatlaması gerekir."( Ali AYLİ, Mehmet ÜÇER**DÜHFD, Cilt: 23, Sayı: 39, Yıl: 2018, s. 413-451,

436.) Mevcut davada da senetlerin tarafların arasında iddia konusu alım satım ilişkisinden kaynaklandığının ispat külfetinin davacı tarafta bulunduğu, ancak davalı tarafça dava konusu çeklerin davacı tarafından verildiğinin kabul edildiği, çeklerin taraflar arasındaki ticari satım ilişkisinden kaynaklandığı hususunda ihtilafın bulunmadığı, ihtilafın ticari alım satım ilişkisi kapsamında hizmetin verilip verilmediği noktasında toplandığı, davalının malın karşı tarafa teslim edildiğini ispat edemediği, davalının usulüne uygun şekilde yapılan tebligata karşı ticari defterlerini ibraz etmediği, davacı ... davalının tacir olduğu,

tarafların ticari defter tutma yükümlülüğünün bulunduğu, davacı tarafın dava dilekçesinde ticari defter deliline dayandığı, davalıya ticari defterlerini sunması için süre verildiği tebligata rağmen ticari defterlerini ibraz etmediği,

HMK 222/3 maddesinde"İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir." hükmü gereği usulüne uygun şekilde yapılan tebligata karşı davalının defterlerini ibraz etmediği, 21/05/2020 tarihli bilirkişi raporunda davacının ticari defterlerinin usulüne uygun şekilde tutulduğunun bildirildiği,

davacı tarafın davasının sübut bulduğu değerlendirilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır