Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/810 K.2020/490

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesi ile, Müvekkili şirketlere ait 2014 yılı tüm yasal ticari defterlerin hırsızlık yolu ile zayi edildiğini, hırsızlık olayları ile ilgili ceza mahkemelerinde yargılamaların devam ettiğini, Ticari defterlerin çalındığının 11/12/2019 tarihinde öğrenildiğini, söz konusu hırsızlık olayları nedeniyle müvekkili şirkette bulunan tüm ticari defterler, faturalar, vergiye esas belgeler vs. Belgeler ve evraklar zayi olduğundan; TTK madde 82/7.maddesi uyarınca 2014 yılı ve geçmiş yıllara ait tüm defter fatura ve sair belgeler ile ilgili zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; 6102 Sayılı TTK'nun 82/7. maddesine dayalı ticari defter ve belgelerin zayi sebebiyle iptaline ilişkin olarak açılmış bir davadır.

Bursa 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dava dosyası, Bursa 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/...Esas sayılı dava dosyası, Bursa 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019...Esas sayılı dava dosyası ile davacılara ait ticaret sicil kayıtları, vergi dairesi kayıtları, SGK kayıtları mahkememiz dosyası içerisine celp edilmiştir.

Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde müvekkillerine ait ticari defterlerin çalındığının 11/12/2019 tarihinde öğrenilmiş olduğunu belirtmiş ise de; Mahkememiz dosyası içerisine celple incelenen Bursa 3. Asliye Ceza Mahkemesinin dosyasında davaya konu hırsızlık olayının davacı ...'a ait .... adresinde bulunan iş yerinde 26/12/2018 tarihinde, Bursa 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/... Esas sayılı dosyasında davaya konu hırsızlık olayının ise davacı ...'a ait .... adresinde bulunan iş yerinde 11/09/2018 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyası içerisine UYAP sistem üzerinden celp edilen Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/06/2017 tarih ve 2017/...2017/... E/K sayılı kararı ile; '' ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti ile .......San ve Tic. Ltd. Şti.'nin 07/06/2017 tarih ve saat 16:20 itibari ile 179/a-3 maddesi gereğince iflasına....'' karar verildiği, iflasına ilişkin kararın ticaret sicil kayıtlarına işlendiği anlaşılmıştır.

6102 Sayılı TTK'nun 82/7.maddesi uyarınca; ''... Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendikten sonra 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...'' hükmü uyarınca bu davayı açmak için yasal 15 günlük hak düşürücü süre belirlenmiş olup;

davacı tarafça, 26/12/2018 ve 11/09/2018 tarihinde meydana geldiği belirlenen hırsızlık olayları sebebiyle müvekkili şirketlere ait ticari defter ve dayanağı kayıtların zayiine ilişkin davasını bu süreyi geçirdikten sonra 16/12/2019 tarihinde açtığı anlaşılmış olup; yasa ile belirlenen süre hak düşürücü süre olduğundan; davanın hak düşürücü sürenin geçirilmiş olması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Kaldı ki hak düşürücü süre geçirilmemiş olsa idi dahi, tacir sıfatını haiz davacının TTK'nun 18/3. uyarınca tedbirli ve basiretli bir tacir gibi defterini güvenlik altına alması beklenmekte olup bu sebeple basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getirmediği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Oluşan hal ve şartlar çerçevesinde TTK'nun 82/7 anlamında belirli bir mücbir sebebin gerçekleştiği de kabul edilemeyecek olup gerçek kişi tacir olan davacının basiretli bir tacirin göstereceği özen ve itina ile defterlerini saklaması gerektiği, iddia edilen sebebin tacirin öngörübileceği ve aldığı koruma tedbirlerine rağmen gerçekleşebilecek nitelikte olması şartını da taşımadığı, basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getiremediği görüş ve kaanatine varılmıştır.

Katip ... · ✍e-imzalı Hakim ... · ✍e-imzalı