Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/230 K.2021/997

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin kooperatif yük taşıma iş kolunda faaliyet göstermekte olduğunu, bu kapsamda oluşabilecek zararların karşılanması amacıyla davalıya taşınan mallar ve kullanılan araçlar 64652 nolu poliçe ile sigorta ettirildiğini, sigortanın konusunun: "Sigortalının gerek kendi mülkiyetinde olan araçları ile gerekse kiralayarak kendi sorumluluğu altında çalıştıracağı araçlar ve alt taşıyıcı araçları ile tüm Türkiye sınırları dahilinde gerçekleştireceği muhtelif emteaların teminat kapsamı dahilindeki rizikolar sonucu uğrayacağı ziya ve hasarlardan dolayı,

taşıyıcıya düşecek yasal sorumluluğu kusuru oranında azami olarak aşağıda belirtilen limitler dahilinde temin eder" şeklinde düzenlendiğini, müvekkili kooperatifin ... Taşımacılık Tic. A.Ş. aracılığıyla, ...A.Ş.'ye ait malların taşımacılığını yapmakta olduğunu, ...A.Ş. ...tarafından kurulmuş bir alt şirket olup, bir kısım taşıma işlerinde ...A.Ş. Müvekkili ile ...arasında aracılık yapmakta olduğunu, kooperatif üyesi ...'un bu iş kapsamında ... Kab. Sis.

A.Ş.'den 14.10.2020 tarihinde taşıması yapılmak üzere 50 ...151 plakalı aracına kablo yüklemesi yaptırdığını, kabloların değerinin ... A.Ş.'nin ...A.Ş.'ye kesmiş olduğu faturadan da görüleceği üzere KDV dahil 621.737,91 TL' olduğunu, kooperatifin üyesi ve yükü taşıyacak olan ...'un yükleme yapıldıktan sonra yüklemenin bittiği saat itibariyle, aynı gün yükün teslim edileceği adrese giderek yükü boşaltması için yeterli süre olmadığından,

başka şehirlerde veya şehirler arası yollarda hırsızlığı karşı yükün güvenliğini sağlamak zor olduğundan, aynı gün içerisinde yükü teslim etmek amacıyla gece yola çıkmak üzere yüklü aracı, güvenlik amacıyla bekçi kulübesinin önüne güvenlik kamerasının kapmasına girecek şekilde park ettiğini, aracın park edildiği yerin özellikle yüklü araçların güvenlik için tercih ettiği bir yer olduğunu, çünkü bu yerin güvenlik kulübesinin önünde ve kamera kaydı yapılan alan olduğunu, 15.10.2020 günü saat 03:00 sıralarında bekçi kulübesinin önünde park edilmiş yüklü aracın güvenlik kamerası kayıtta iken aracın üzerindeki yükle çalındığının fark edildiğini,

olay fark edilir edilmez polise haber verildiğini, emniyet birimlerince yapılan araştırma sonucunda aracın ertesi gün, içerisindeki yük boşaltılmış vaziyette, Orhangazi çıkışında (İstanbul istikametinde) terk edilmiş şekilde bulunduğunu, bunun üzerine yük taşıma işini müvekkili kooperatife veren ...Taş.

A.Ş. tarafından araca taşıma amacıyla yüklenen ve hırsız veya hırsızlarca çalınan malların bedelinin müvekkili kooperatife fatura edildiğini, söz konusu hasar bedelinin, taşınan kabloların değeri ile aynı KDV dahil 621.737,91 TL' olduğun, araç başı azami teminat limitinin 600.000,00 TL olduğunu, -Taşınan emtianın araçla birlikte tamamının çalınması halinde, hasar bedelinin %15'i oranında tenzili muafiyet uygulanacaktır" şeklinde ibare olduğunun görüleceğini, bu doğrultuda söz konusu hasar ile ilgili sigortanın sorumluluğununpoliçe gereğince en az 600.000 x 0,85 = 510.000,00 TL olması gerekmekte olduğunu,

söz konusu hasar bedelinin sigortadan karşılanması talebiyle davalı kooperatife başvurulduğunu, davalı kooperatifin 21.12.2020 tarihli yazı cevabı ile söz konusu olayın "...Taşıyıcı aracın konaklama ve/veya herhangi bir amaçla kısa süreli duraklamaları, ilgili yerin 24 saat güvenlikli veya bekçili, emniyetli ve daimi gözetim altında bulunan park yerleri, benzin istasyonları haricinde başka bir alana park edilmesi durumunda meydana gelebilecek hasarlar teminat haricidir." istisna klozuna girdiğini bu nedenle ödeme yapılmasının mümkün olmadığını belirttiğini, ancak söz konusu gerekçenin gerçeğe aykırı olduğunu,

zira çalınan aracın müvekkili kooperatif binasının (ana girişin) hemen önünde bekçi klübesinin çok yakınında ve karşısında güvenlik kamerasının kapsama alanında park halinde iken çalındığını, somut olayda aracın park edildiği ve park halinde iken çalındığı yerin, Güvenlik (bekçi) kulübesinin önü olup, sigorta poliçesinde belirtilen 24 saat güvenlikli veya bekçili, alan olduğundan zarar sigorta şirketinin sorumluluğu kapsamında olduğunu, ayrıca aracın çalındığı yer 24 saat güvenlik kamerası kaydı yapılan bir yer olduğundan poliçede belirtilen emniyetli ve daimi gözetim altında bulunan yer kapsamında olduğunu,

dava konusu olayda poliçede zararın tazmini için öngörülen şartlar mevcut olmasına rağmen, sigorta şirketi poliçe kapsamına ve hukuka uygun olmayan gerekçelerle zararı tazmin etmekten kaçındığını, aracın çalınmasına ilişkin güvenlik kamera görüntülerinden ...bu hususun açıkça görülmekte olduğunu, davalı kooperatifin hasar bedelini ödemekten kaçınmak için gerçeklerden uzak bir hususu bahane etmekte olduğunu, belirterek davanın kabulüne, davalı S.S.

Tüm Motorlu Taşıyıcılar Karşılıklı Sigorta Kooperatifi'nin sigortaladığı, müvekkili kooperatif tarafından sigortalanan aracın çalınması nedeni ile, poliçe gereğince davalının müvekkiline karşı sorumlu olduğu hasar bedelinin tespiti ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000,00.-TL'sinin davalı sigortaya başvuru tarihi olan 14.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazında bulunduklarını, müvekkil şirketin adresinin...olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta sözleşmesinden kaynaklı olduğunu, taşıyıcı sorumluluk sigorta sözleşmesinden kaynaklı davalarda haksız fiile ilişkin yetki kuralları uygulanamayacağını, genel yetki kuralları uygulanacağını, genel yetki kuralı çerçevesinde müvekkili şirketin adresinin bulunduğu yer olan İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemesinin yetkili ve görevli olduğunu,

öncelikle yetki itirazımızın kabulü ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep ettiklerini, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, çalındığı beyan ve iddia edilen 50 ...151 plakalı araçta bulunan emtiaların ...

KABLO VE SİSTEMLERİ A.Ş’ye ait olduğunu, bir sübjektif hakkı dava etme yetkisinin, kural olarak o hakkın sahibine ait olduğunu, bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı (aktif husumet ehliyeti) da o hakkın sahibine ait olduğunu, davacılık sıfatının, dava konusu hakkın sahibinin; davalılık sıfatı ise, dava konusu hakkın yükümlüsünü ifade ettiğini, davacı sıfatı aktif husumeti;

davalı sıfatı ise, pasif husumeti karşıladığını, dava konusu değer üzerinden kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise davanın o kişi ve kişilere karşı açılması gerekmekte olduğunu, somut olayda, başvuran tarafın aktif husumet ehliyeti bulunmadığı,

çalındığı beyan ve iddia edilen emtiların dava dışı 3. Kişilere ait olması ve her dava açıldığı tarihteki hukuki ve maddi olgulara göre sonuçlandırılacağından öncelikle işbu nedenlerden dolayı davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, Poliçe özel şartında “Taşıyıcı aracın konaklama ve /veya herhangi bir amaçla kısa süreli duraklamaları, ilgili yerin 24 saat güvenlikli veya bekçili, emniyetli ve daimi gözetim altında bulunan park yerleri benzin istasyonları haricinde başka bir alana park edilmesi durumunda meydana gelebilecek hasarlar teminat haricidir” klozu mevcut olduğunu, bahse konu hasarın oluşumunda,

aracın otopark içerisine bırakılmadığının, otopark önündeki karayoluna bırakıldığını, aracın park edildiği yerin korunaklı ve gözetim altında olmadığı ve poliçe özel şartına uyulmadığının açıkça anlaşılmakta olduğunu, poliçe özel şartında, aracın park edileceği yerin 24 saat güvenlikli veya bekçili, emniyetli ve daimi gözetim altında bulunan park yerleri olacağı açıkça belirtilmişken, davacının bahse konu güvenlik önlemleri klozuna riayet etmediği ve gerçekleştiği beyan ve iddia edilen hasarın teminat harici olduğu anlaşıldığından, haksız ikame edilen davanın reddine karar verilmesini ve Yetki İtirazımızın kabulü ile,

dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacı yanın dava dilekçesine konu ettiği maddi tazminata ilişkin zararının taraflar arasındaki taşıma ve emtia sigortası kapsamında davalı sigorta kooperatifinden talep edilip edilemeyeceği, edilecek ise tutarın neden ibaret olacağı, usuli itirazlar yönünde ...mahkememizin bu davaya bakmaya yetkili bulunup bulunmadığı, husumetin davalı tarafa yöneltilip yöneltilemeyeceğine ilişkindir.

Mahkememizce mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi icra edilerek hırsızlığa konu yerin poliçe kapsamında emniyet ve daimi gözetim altında bulunan yer kapsamında yer sayılıp sayılamayacağı, olayın poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığına dair davalı sigorta şirketi savunmasının yerinde olup olmadığı, davacı sigortalının olayın meydana gelmesinde ağır kusurlu sayılıp sayılamayacağı, poliçe kapsamında davacı yanın talep edebileceği zararın neden ibaret olacağı konularında ayrıntılı rapor hazırlanması istenmiş, bilirkişi olarak SMMM ...., bir makine mühendisi ...., Bir Sigorta Uzmanı ....'den

30/09/2021 tarihli rapor aldırılmıştır.

Bilirkişi kurulu raporunda; keşif esnasında hırsızlığın gerçekleştiği Mudanya ilçesi , Muradiye Mahallesi , Yeniköy yolu üzerindeki kooperatif kamyon parkı incelendiğinde;

dava konusu 50 ...151 plakalı aracın güvenlik kulübesinin karşısındaki toprak bankete park edildiği

, taşıma kooperatifinin binasında iki yönlü güvenlik

kameralarının mevcut olduğu, 19.10.2019 tarihli CD izleme tutanağında ;

21.54.59 sıralarında kamyonun sol kapısından eşkali belli olmayan bir şahsın girdiği ve kamyonetin

içerisinde 40-45 dakika uğraştığı ve 22.42.58 sıralarında kamyonun hareket ettiği, kolluk kuvvetlerince kamyon

üzerinde yapılan inceleme sonucunda ; sağ kapı kilidinin üzerinde zorlama izi olduğu , direksiyon

kolonu muhafazasının sol tarafının kırık, sağ tarafının üzerinde olmadığı ve kabloların soketlerine

takılı olduğu düz kontak yapılmadığı, ancak torpido kapağının sökülmüş olduğu ve kabloların

kesilmiş olduğu, keşif esnasında olay mahallinin incelenmesi

ve güvenlik görevlisinin beyanı ile CD izleme tutanağı incelendiğinde ; hırsızlık olayını gerçekleştiren

kişilerin kamyonun sol sürücü kapısından girdikten sonra 43 dakika aracı çalıştırmak üzere ; sürücü

mahallinde elektrik sistemi ve marş sistemi ile uğraşması sonucu, kamyonu çalıştırabildiği , dolayısıyla sürücünün kamyon kontak anahtarını üzerine bırakmadığının da sabit olduğunu, daha sonra hırsızlığı gerçekleştiren kişilerin hırsızlık hünerleri ile aracı çalıştırdıkları görülmekte olduğunu, diğer taraftan davacı kooperatifin, kamyonun park ettiği alanın hemen 4-5 m mesafesine güvenlik

kulübesi kurduğu ve kamyon park alanını iki yönlü kamera ile kontrol altında tuttuğunun anlaşılmakta olduğunu, hırsızlık olayı gece olduğu gibi , aracın kilitli kapısının açılması ( madde 142 /2-d : Haksız yere elde

bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak “veya kilitlenmesini engellemek”

suretiyle ) ve aracı yaklaşık 45 dakikada çalıştırılmasının özel beceri gerektiği ve kişinin malını

koruyamayacak durumda da olduğu da gözetildiğinde ; hırsızlık olayının nitelikli hırsızlık suçu olduğu

belirlendiğini, özellikle hırsızlık yapılan malın değerinin yüksekliği , hırsızlığın gece vakti işlenmesi , havanın

karanlık olmasından dolayı failin suç fiilini daha kolay işeyebilecek olması ve yakalanma ihtimalinin

zayıflaması ve mağdurun kendisini ve malını koruma imkanının azalması gözetildiğinde , hırsızlığın

nitelikli* olduğu anlaşılmakta olduğunu, kolluk tutanağı içeriğine göre, suça sürüklenen çocukların 19.09.2009 tarihinde saat 23.45’te

polislerce takip edilmeye başlandığının ve 20.09.2009 günü saat 02.30’da yakalandıklarının anlaşıldığı

olayda, UYAP’tan alınan güneşin doğuş ve batış çizelgesine göre yaz saati uygulaması da dikkate

alındığında, suç tarihinde gece vaktinin saat 19.08’...başlayıp ertesi gün saat 07.21’e kadar devam

ettiğinin, bu suretle hırsızlık suçunun gece vakti işlendiğinin anlaşılması karşısında, suça sürüklenen

çocuklar hakkında koşulları oluştuğu halde 5237 sayılı TCK’nın 143. maddesinin uygulanmaması

hukuka aykırı olduğunu, (Yargıtay 2. Ceza Dairesi - Karar:2017/7757).

diğer taraftan davaya konu araç kapısı kilitli olduğu ve hırsızlığı gerçekleştiren kişinin özel alet (alet kilidi açmaya yarayan anahtardan başka maymuncuk, çakı, tel, çivi, bıçak ucu, toka, kart gibi her türlü

alet ) kullanılmak suretiyle özel becerisi ile kapısının açıldığı , aracın uzun uğraşlar sonucu 45

dakikada aracı çalıştırarak olay mahallinden kaçırıldığı , taklit bir anahtarla ya da diğer bir aletle kilit

açtığı dikkate alındığında ; “özel beceriyle” işlenen hırsızlık suçu olarak değerlendirildiği, dolayısıyla kamyon sürücüsü kontak anahtarını araç üzerinde bırakmadığı gibi, hırsızlık işinin

gece ve özel beceriyle gerçekleştirildiği dikkate alındığında ; davacı kooperatifin kamyon park

alanında gerekli güvenlik tedbirlerini aldığı kanaatine varıldığı, bahse konu

çalınan araçta yüklü malzemelerin bedelinin 526.896,53 TL KDV hariç & 621.737,91 TL KDV dahil (altı yüz yirmi bir bin yedi yüz otuz yedi lira , doksan bir krş ) olduğu belirlendiği, dava dosyasında yapılan incelemede davacı ile davalı sigorta şirketi arasında

64652 nolu ve 16.04.2020-16.04.2021 vadeli Yurtiçi Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi

düzenlendiği ve düzenlenen poliçenin olay tarihi olan 15.10.2020 tarihini kapsadığı tespit edildiği, taraflar arsında düzenlenen poliçe incelendiğinde araç başı azami yükleme teminatının

600.000,00 TL.olarak verildiği tespit edildiği, düzenlenen poliçenin incelenmesinde Genel Hükümler başlığı altında;

taşıyıcı aracın sevkiyat başlangıcından,sevkiyat sırasında ve sevkiyat sona erene kadar

kilitli, tüm önlemlerin alınmış olması teminat geçerliliği açısından şart olduğu, taşınan emteanın araçla çalınması ve gasp teminatına dahil olduğu, hırsızlık hasarlarında

Hırsızlık Sigortası Genel şartları geçerlidir ve araç başına yükleme limiti ile

sınırlıdır"denildiği, y

ine düzenlenen poliçenin Instıtute Cargo Clauses(A)1.1.82 kamyon taşımacılığına

uygulanabilir hükümleri teminat olarak verdiği görüldüğü, kısaca All

risks nakliye sigortası olarak geçen bu nakliye sigorta çeşidi, belirli istisnalar hariç, emtia

taşımacılığında nakliye sırasında yükün başına gelebilecek tüm riskleri kapsamakta olduğu, emtia

Nakliyat Sigortası Genel Şartları (ENSGŞ)'na eklenen bu klozlarda, sigorta güvencesi

kapsamındaki riziko türleri, bu rizikoların hangi güzergaha ilişkin olduğu, süresi teminat dışı

kalan rizikolar, teminat limitleri, ödenecek prim miktarı gibi haller ayrıntılı bir şekilde

belirlenmekte olduğu, bu hususların davacı ile davalı sigorta eden arasında ayrıntılı olarak belirlendiği

anlaşılmakta olduğu, yine bu teminatta Instutute Cargo Clauses (All Risks) veya (A) klozunun kara ve

demiryolu taşımacılığına ilişkin hükümleri uygulanır. Aşağıda sayılı haller haricindeki tüm hasarlar teminata dahildir; ancak emtia poliçesi genel şartlarının 5. maddesinde yer alan

mutlak istisnalar, burada da istisna tutulmuştur.

1) Bu teminatın dışında olan haller:

2) Yakın sebebi gecikme olan hasar ve masraflar,

3) Sigorta konusunun mahiyetinden ileri gelen hasarlar (Aybı Zati.) (Örneğin:Fire,

çürüme, bozulma, kurtlanma, böceklenme, atmosferik pas vb.)

4) Ambalaj Yetersizliği (Konteyner seçimindeki yanlışlıklar da ambalaj yetersizliği

olarak kabul edilmektedir.)

5) Sigortalının veya adamlarının kasdi kötü niyetine atfedilebilecek hasar ve masraflar.

(Ağır ihmal - Ağır Kusur) vs.gibi hallerdir.

Yapılan inceleme neticesinde kamyon sürücüsü kontak

anahtarını araç üzerinde bırakmadığı gibi , hırsızlık işinin gece ve özel beceriyle gerçekleştirildiği

dikkate alındığında ; davacı kooperatifin kamyon park alanında gerekli güvenlik tedbirlerini aldığı

dosya kapsamından anlaşılmakta olduğu, bu nedenle belirlenen hükümler çerçevesinde davacının poliçe

kapsamında talep hakkı oluşacağı kanaat edinildiğini, yine sözleşme ekinde yer alan MUAFİYET başlığı altında yer alan A bendinde;

“Taşınan emteanın araçla birlikte tamamının çalınması halinde,hasar bedelinden (Araç Başı

yükleme Limiti ile sınırlı)%15 oranında tenzili muafiyet uygulanacaktır.”hükmü yer almakta olduğu, yapılan inceleme neticesinde 621.737,91 TL zarar oluştuğu teminat limitinin

600.000,00 Tl. olduğu dikkate alındığında bu rakamdan sigortacı davalının sorumluluğu doğacağı ve

%15 muafiyet uygulandığında sorumluluğunun 510.000,00 TL.olacağı sonucuna ulaşılacağı, bilindiği üzere bu tarz sigortalar taraflar arasında TMK.nun 2.maddesi kapsamında iyi niyet

esasına dayanan sözleşmeler olduğunu, bu nedenle aksini iddia eden sigortacı tarafından mevcut zararın

poliçe teminatı altında kalmadığını makul deliller ile ispat etmesi gerekeceği kanaatinde olduklarını, kamyon sürücüsü kontak anahtarını araç üzerinde bırakmadığı gibi, hırsızlık işinin gece

ve özel beceriyle gerçekleştirildiği dikkate alındığında ; davacı kooperatifin kamyon park

alanında gerekli güvenlik tedbirlerini aldığına,

Poliçe ile teminat verildiğine, verilen teminatın Araç Başı Azami Yüklemem Limitinin

600.000,00 Tl.olarak belirlendiğine,

50 ...151 plakalı araca yüklenen emtianın KDV dahil 621.737,91 TL. olduğuna,

davalı sigorta şirketince bu hususta teminat verildiğine ancak verilen teminatın muafiyete

tabi tutulduğuna,

zararın muafiyet oranı olan %15’nin düşülmesi durumunda 510.000,00 TL.olacağı anlaşılmış olup mahkememizce yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda bilirkişi kurulunun belirlediği poliçe ile teminat verildiğine verilen teminatın Araç Başı Azami Yüklemem Limitinin

600.000,00.-TL, 50 ...151 plakalı araca yüklenen emteanın KDV dahil 621.737,91 TL., Davalı sigorta şirketince bu hususta teminat verildiğine ancak verilen teminatın muafiyete

tabi tutulduğu, zararın muafiyet oranı olan %15’nin düşülmesi durumunda 510.000,00 TL.olacağına ilişkin olarak yapılan tespit ve belirlemeler olayın oluşuna ve yasal mevzuata uygun bulunmakla davanın kabulü ile; 510.000,00 tl zarar, ziyan bedelinin 21/12/2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

DAVACI TARAFÇA YAPILAN

YARGILAMA GİDERLERİ DÖKÜMÜ. 59,30 TL BVH. 1.707,75 TL PH. 7.001,78.-TL ISLAH HARCI 419,90.-TL KEŞİF HARCI 537,10 TL TEB. VE POSTA GİD. 1.200,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

TOPLAM :10.925,83.-TL