Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/910 K.2023/289

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirket ile 31.12.2018 iş bitim tarihli, Teklif Birim Fiyatlı Elektrik Dağıtım Şebekeleri, Yapım İşleri Çerçeve Sözleşmesi ile ilgili Yalova&Gemlik İşletme Müdürlüğü Bünyesindeki KET Yapım İşleri işine dair projenin tamamlanması hususunda anlaştığını ve sözleşmede belirtilen hakedişlerin aşamalı olarak müvekkiline ödenerek hakedişlerin projenin başarısına bağlı olarak çözüldüğünü, 31.12.2018 tarihi itibariyle projenin sonuçlandırıldığını ve son durum projelerinin de tamamlanarak davalı şirkete sunulduğunu,

kesin hesap çalışmaları onaylı olan son durum projelerine göre yapılması gerekirken projelerin yok hükmünde sayıldığını, iş yapım süreci ile hiçbir bilgisi ve ilgisi bulunmayan kişilerin projesiz olarak sahaya gönderildiğini, eksik metrajlar alarak kesin hesapların davalı tarafça tamamlandığını davalı şirketin hesapları tek başına yaptığını, müvekkili tarafından kuruma gönderilen mailler ile yapılan tespitlere ve tek taraflı hesaplamalara gerekli itirazların karşı tarafın mail adreslerine gönderildiğini,

davalı şirketin 12.03.2020 tarihinde göndermiş olduğu yazı ile kesin hesap çalışmalarının tamamlandığını ve iletilmiş olan metraj ve durum tespit tutanaklarına uygun olarak hakkediş raporlarının hazırlandığını bildirdiğini, ancak yapmış oldukları itirazlarını dikkate almadan kesin istihkak tutarının -224.215,23 TL olarak hesaplandığının 09.09.2020 tarih ve 16494 sayılı yazıları ile bildirildiğini, bu yazıya da yine e posta yoluyla itiraz ettiklerini, bu belirtilen yazıya rağmen iki adet fatura keşide edilerek gönderildiğini;

teminatın irad kaydedilmesi riski söz konusu olduğundan bu faturalara itiraz edilmeksizin davalıya e-mail yoluyla gerekli itirazlar eklerinde projeye ilişkin fotoğraflar sunulmak suretiyle kurumca tek taraflı olarak tutulan tutanaklara itiraz kapsamında yapıldığını, son durum projelerinin tamamının onaylandığını, geçici kabullerin itiraz edilmeksizin tamamlandığını ve kesin hesap prosedürü davalı tarafça idari kesin hesap ve kesin hakkedişlerin yapılması aylarca beklenilerek makul sürenin aşıldığı dönemde doğal olarak oluşan sel sularının toprak örtüsünü kaldırdığını, bölgelerin dahi sorumluluğunun kendilerine yüklenildiğini,

süre boyunca beklenilerek oluşan her türlü doğa riskinin dahi sorumluluğunun yüklenilmesinin haksız olduğunu ve sahayla uyumlu olan ve davalı tarafça itiraz edilmeyerek onaylanan son durum projelerine göre yapılmayan kesin hesaba ve davalı tarafça hakkedişleri tamamlanan müvekkilinin hesabının aleyhlerine olacak şekilde ekside olduğunun bildirilmesinin hukuka uygun olmadığını, davaya konu iki adet faturanın, teminatlarının irad kaydedilmemesi için ihtirazi kayıtla ödenmiş olduğunu;

taraflarının katılımı sağlanmaksızın yapılan her türlü tespite ve taraflarına gönderilen tespite dayalı yazışmalara itiraz ettiklerini ve ihtirazi kayıtla ödenen tutarın taraflarına iadesi konusunda çektikleri Kartal 3. Noterliğinin 30094 yevmiye nolu 23.11.2020 keşide tarihli ihtarnamesine davalı tarafça cevap verilmediğini, iş sahibi konumundaki davalının tek taraflı olarak keserek gönderdiği faturaları ihtirazi kayıtla ödemek zorunda kalan müvekkilinin hakkaniyete aykırı olarak kesilen fatura bedellerinin iadesi ile haksız kesintilerden kaynaklanan zararlarının tazminini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın dava dilekçesinde "..şimdilik ödenen bedel olan 250.460,50-TL tutarınca ödenmesine karar verilmesini..." ifadesi bulunduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğinden huzurdaki davanın usulden reddi gerektiğini, davacı yanın son durum projesini sunmadığını, bunun yanında müvekkili tarafından yapılan ölçümlere de haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz ederek hakediş sürecini sürüncemede bırakmaya çalıştığını, sözleşme kapsamında davacının sorumlu olduğu işleri tamamladığında müvekkili şirket yetkilileri tarafından davacıya ulaşıldığını,

kesin hesap ve devamında kesin hak ediş raporu tanzimi amacıyla son durum projesi ve ilgili tüm evrakların iletilmesinin talep edilmesine rağmen davacı yanın sorumlu mühendislerinin işten ayrıldığı söylenerek müvekkili şirkette mevcut olan evraklarla işlemlerin yürütülmesinin istediğini, ilgili mevzuat hükümleri ve taraflar arasında mün'akit sözleşme maddeleri ışığında şirketin isteğine uygun olarak bu işe ilişkin uygulama projesini hazırlamakla ve işlerin tamamlanmasına müteakip geçici kabule esas olacak son durum projesini şirkete sunmakla davacının yanın yükümlü olduğunu,

ancak geçici kabule esas son durum projesi davacı tarafından sunulmadığını, müvekkili şirketin yıl sonuna dek kabul işlemlerinin tamamlanması gerektiğinden son durum projesi sunulmadan geçici kabul işlemlerine başlamak zorunda kaldığını, ilgili sözleşme doğrultusunda işlerin görülmesi sırasında ara hakedişlerin yapıldığını ve bu ara hakedişlerin avans niteliğinde kabul edilmekte olduğunu, son durum projesi mevcut olsun ya da olmasın müvekkili şirket tarafından işlerin yapıldığı yerlere gidilerek mevcut durum ile ara hakediş metrajları ve ilk durum projelerinin uyumlu olup olmadığının tespiti için ölçümler yapılmasının gerekli olduğunu,

bu yapılan ölçümler ışığında kesin metrajlar tespit edilerek kesin hesabın yapıldığını, bu doğrultuda müvekkili şirket bünyesinde çalışan Tesis Kontrol Mühendisi, Kesin Hesap Personelleri ve davacının çalışanının katıldığı bir heyet tarafından işlerin yapıldığı yerlere gidilerek tespitlerde bulunulduğunu, alana inceleme yapmak üzere giden heyetteki tüm personellerin alanlarında uzman olduklarını, bu kontroller sonrasında hazırlanan raporun varsa itirazlarını sunmak üzere davacı yana iletildiğini, Bunun üzerine 26.02.2020 tarihinde kesin hesap personeli ...’a atılan e-maille yapılan tespitlere ilişkin itirazlarının taraflarına iletildiğini,

işlerin yapıldığı yerlere gidilerek davacının itirazları doğrultusunda tekrardan bir kısım ölçümler ve bazı düzeltmelerin yapıldığını ve 27.02.2020 tarihli e-maille itirazlara ilişkin notların iletildiğini, yazıda metraj ve durum tespit tutanaklarına uygun olarak hak ediş raporlarının hazırlandığını, 22.03.2020 tarihine kadar muhatap tarafından yapılacak itirazların değerlendirileceğini, bu tarihe kadar dönüş yapılmaması halinde davacının yokluğunda kesin hak ediş yapılacağının ihtar edildiğini, Mart 2020 tarihinde ortaya çıkan COVİD-19 Pandemisi nedeni ile hak edişle ilgili işlemlerin askıya alındığını,

bu nedenle mücbir sebep koşullarında herhangi bir işlem yapılamadığını, ancak pandemi şartlarındaki iyileşme ve kapanma şartlarının hafifletilmesi sonucu müvekkili şirket hesap personeli ... tarafından 01.07.2020 tarihinde ihtarın tekrarlandığını, bu mail ile 10.07.2020 tarihine kadar itirazlarını UEDAŞ Genel Müdürlüğü Hak Ediş ve Kesin Hesap Yönetmenliği’ne sunmaları gerektiğini, aksi halde kesin hesabın tek taraflı gerçekleştirileceğinin bildirildiğini, davacı yanın 13.07.2021 tarihli mailinde mezkur hesaba karşı itirazlarının yenilendiğini, 16.07.2021 tarihinde itirazlar incelenerek itiraza cevap sadedinde davacı yana mail iletildiğini,

davacının, müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilmekle birlikte kendi çalışanının da eşlik ettiği ölçümler ve hesaplamalara rağmen haksız ve dayanaktan yoksun itirazlarına devam ettiğini, müvekkili şirketin Hakediş ve Kesin Hesap Yönetmenliğinin 09.09.2020 tarih ve 16494 sayılı yazısıyla davacı yanca yapılan itirazların değerlendirildiğini, UEDAŞ 17A-0101-G04 İhale Kayıt No' lu Yalova & Gemlik İşletme Müdürlüğü Bünyesindeki KET Yapım İşleri' ne ait 18 nolu kesin hakediş raporlarının düzenlendiğini ve kesin istihkak tutarının KDV hariç -224.215,23 TL olarak hesaplandığının belirtildiğini,

devamında hazırlanan hakediş raporlarının 25.09.2020 tarihine kadar davacı tarafından imzalanmaması durumunda yokluğunda hakediş yapılarak tahakkuk bedeli teminatlarından tahsil yoluna gidileceğinin de ihtar edildiğini, 09.09.2020 tarihli davacıya yazılan yazıda sehven -224.215,23 TL.

Yazıldığını ancak gerçek bedelin -214.767,07-TL olduğunu, kesin hak ediş raporunda müvekkili şirkete borçlu çıkan davacının borcunu derhal ödemesi gerektiğini ancak kendilerine gönderilen yazıdan sonra davacı yanca hiçbir ödeme yapılmadığını, müvekkili şirket tarafından tanzim edilen faturaların davacıya ulaşmasından sonra ödeme yapıldığını, davacı yanın sunmakla yükümlü olduğu son durum projesini sunmadığını, çalışanı nezaretinde yapılan hesaplamalara herhangi bir dayanak göstermeden tekrar be tekrar itiraz ettiğini ve süreci aksatma girişiminde bulunduğunu,

kesin hak edişin haksız biçimde yapıldığını iddia eden davacının bu iddiasını ispatla mükellef olduğunu ancak dava dilekçesinde bu ispatı sağlayacak herhangi bir delilin dosyaya ibraz edilmediğini, bu sebeple davanın reddinin gerektiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan kesin hak ediş ile düzenlenen faturaların mevcut duruma ve hukuka uygun olduğunu, müvekkili şirket tarafından 31.12.2018 tarihli Sözleşme ile Yalova&Gemlik İşletme Müdürlüğü bünyesindeki KET Yapım İşleri kapsamında yüklenici davacıya toplamda 196 adet proje için KDV hariç 6.276.990,39-TL kesin hakediş bedeli ödendiğini,

işlerin sadece kesin hakedişinde 25 adet projede kesin hesap farkı tutarının KDV hariç -214.767,07-TL olarak tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından kesin hesap yapılırken hakkaniyete uygun hareket edildiğini, mevcut durum neyse ona göre hesaplamaların yapıldığını, bahsedilen hesapların teknik aletler aracılığıyla bilimsel esaslara dayanılarak gerçekleştirildiğini, davacının ısrarlı itirazları üzerine davacının çalışanıyla birlikte tekrar sahaya çıkılarak incelemelerde bulunulduğu ve hesaplamalar yapıldığını ve müvekkili şirket tarafından yapılan hesapların her seferinde doğru çıktığını,

ve bu doğrultuda müvekkili şirket tarafından tanzim edilen faturaların gerçeği yansıttığını, davacının aksi yöndeki iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının kötü niyetli ve fahiş taleplerde bulunduğunu, huzurdaki dava da kendi ihmal ve kusurunun sonuçlarından kurtulmaya çalıştığını, davacının uğradığını iddia ettiği zararının niteliğine ilişkin hiçbir ayrıntılı açıklamada bulunmadığını, zararının mevcut olduğunu ispatlar nitelikte hiçbir delili dosyaya sunmamış olduğunu, davacının basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiğini ve uğradığı zararı da açık biçimde tespit etmesinin gerektiğini,

bu nedenle davacının ayrıntılı ve anlaşılır biçimde ortaya koymadığı tazminat talebinin reddinin gerekeceğini belirterek, belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesi hukuka aykırı olan davanın usulden reddine karar verilmesini, itirazlarının yerinde görülmemesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafça davalı tarafça kesilen 2 adet faturalara istinaden ödenen tutarın davacıya iadesinin gerekip gerekmeyeceğine ilişkin alacak davasıdır.

Mahkememizce UEDAŞ'a yazı yazılarak davacı ile davalı arasında imzalanan 31/12/2018 tarihli sözleşme ile Yalova Gemlik İşletme Müdürlüğü bünyesindeki KET yapım işleri kapsamında davacıya verilen işler ile ilgili tüm sözleşme, proje ve ekleri ile iş durum tespit tutanakları, kesin hesap döküm listesi, geçici ve var ise kesin kabul tutanakları, tüm hakedişler ve yapılan ödemelere ilişkin tüm ihale iş dosyasının çıkartılarak gönderilmesinin istenmesine, yazının gerektiğinde taraf vekillerince ya da bilirkişice elden takibi için bir örneğinin düzenlenerek verilmesine,

mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak bir elektrik mühendisi ve bir hesap uzmanı bilirkişilerin mahkememizce resen seçilmesine karar verilmiş, akabinde bilirkişi heyetine iki elektrik mühendisi bilirkişinin de eklenmesine karar verilmiştir.

Akabinde celse ara kararına UEDAŞ tarafından cevap verilmiş olmakla dosyanın yeniden aynı bilirkişi heyetine tevdi ile önceki celse ara kararları doğrultusunda dosya kapsamına uygun rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi kurulu raporunda; Taraflar arasında imzalı sözleşme hükümlerine göre, sahada yapılan imalatlar ve yapılan işlerden sonra uygulama projelerinin çizilmesi ve UEDAŞ’a teslim edilmesi sorumluluğunun davalı ... MÜHENDİSLİK-... ...’a ait olduğu,

dosya muhteviyatında yapılan incelemeler, TEDAŞ 19. Bölge Müdürlüğü ve EPDK tarafından sunulan müzekkere cevap yazıları da dikkate alınarak yapılan değerlendirmelerde, onaylı proje kapaklarının bulunmadığı, projelerin UEDAŞ'a teslim edildiğine dair bir üst yazının resmi yazının olmadığı göz önüne alındığında uygulama projelerinin YÜKLENİCİ tarafından teslim edilmediği kanaatine varıldığı, davalı UEDAŞ tarafından kesin hesap işlemlerinin yapılacağına dair resmi yazı ile YÜKLECİNİN bilgilendirildiği, Temmuz 2020 yılında 25 adet projeyle alakalı durum tespitinin kesin hesap tablolarının UEDAŞ tarafından tek taraflı olarak yapıldığı,

söz konusu tablolarda YÜKLENİCİNİN imzasının bulunmadığı tespit edilmiş, mahkememizce EPDK'ya yazılan müzekkereye verilen cevap yazısı ekinde sunulan tablolar incelenerek yapılan çapraz kontrolde UEDAŞ tarafından yapılan kesin hesap tespitlerinde eksi) - 214.767.00 TL , EPKD tarafından sunulan müzekkere cevabında 2020 raporlama yılında karakteristik Bazında Tutarın (eksi) -216.321,51 TL , Proje Toplam Tutarı (TL) (eksi) - 207.198.21 TL olarak olarak belirtilmiş, Davalı UEDAŞ tarafından davacı ...

MÜHENDİSLİK — ... ...'a 2 adet (KDV Dahil) 250.460.5 TL toplam tutarlı fatura düzenlendiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan değerlendirme sonucu davacı ile davalı şirket arasında 31.12.2018 tarihli Teklif Birim Fiyatlı Elektrik Dağıtım Şebekeleri, Yapım İşleri Çerçeve Sözleşmesi imzalanmış ve davacı sorumlu olduğu işleri görmeye başladığı, 31.12.2018 tarihli sözleşmenin 30.4.6. nolu maddesinde tesisin tamamlanması veya tasfiyesi durumunda işlerin geçici kabulü yapılmasından ve kesin hakediş yapılmasından önce, nihai projelerin, yüklenici tarafından bedelsiz olarak UEDAŞ’a teslim edileceğinin düzenlendiği,

sözleşme dışında 03/12/2003 tarihli ve 25305 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği’nin “Tanımlar" başlıklı 5.maddesi de aşağıdaki şekilde düzenlendiği, "Son durum projesi (Yapıldı projesi): Uygulama aşamasında, varsa yapılan değişikliklerin işlendiği elektrik işleri yüklenicisi tarafından hazırlanacak,

tesisin geçici kabule esas son (gerçek) durumunu gösteren projeyi (…) tanımlar” yüklenici olan davacı tarafından iş bitimi yapılan işlerin son durum projesi olarak davalı şirkete teslim edilmesi hem kanunun bir emri hem de taraflar arasında sözleşme hükümlerinin de bir gereği olduğu izahtan vareste olduğu, bu kapsamda davalı şirketin defalarca davacı tarafla görüştüğü, itirazda bulunmak üzere kendisine süre verildiği; ancak davacı tarafça bu yükümlülüğünün yerine getirilmediği,, bu doğrultuda davacının sorumlu olduğu işler tamamlandığında davalı şirket yetkilileri tarafından davacıya ulaşıldığı,

kesin hesap ve devamında kesin hak ediş raporu tanzimi amacıyla son durum projesi ve ilgili tüm evrakların iletilmesi talep edilmiş, ancak davacı yanca sorumlu mühendislerinin işten ayrıldığı söylenerek davalı şirkette mevcut olan evraklarla işlemlerin yürütülmesinin istendiği, davacının ısrarlı itirazları üzerine davacının çalışanıyla birlikte tekrar sahaya çıkılarak incelemelerde bulunulduğu ve hesaplamalar yapıldığı, ancak davalı şirket tarafından yapılan hesapların doğru çıktığı, bu doğrultuda davalı şirket tarafından tanzim edilen faturaların gerçeği yansıtmakta olduğu,

tüm bu hususlar ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde davacının sunmakla yükümlü olduğu Son Durum (Yapıldı) projesi sunulmadığından, kesin hesap işlemleri davacının personelinin de katılımıyla yasal mevzuat ve taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olarak yapıldığı ve açıklanan nedenlere binaen dava konusu edilen iki faturanın davacıya keşide edildiği, dosya kapsamındaki bütün bilgi ve belgeler ile birlikte davacının da aynı zamanda tacir olması,

dolayısı ile basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü bir arada değerlendirildiğinde dava konusu faturaların hukuka aykırılık teşkil etmediği gibi davacının da itirazını dayandırdığı sebepleri açıkça ortaya koymadığı sabit olup eldeki davanın reddi gerektiği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş, hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.

Katip .. · e-imza Hakim .. · e-imza