Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1305 K.2023/30

...

DAVA

Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)

DAVA TARİHİ : 23/12/2022

KARAR TARİHİ : 11/01/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/01/2023

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... GIDA TEMİZLİK İHTİYAÇ MADDELERİ PAZARLAMA TİCARET SAN.

LTD ŞTİ’nin ortağı olduğunu, diğer ortağın temsilci olup ... olduğunu, söz konusu ortağın şirketi önce kendi yasadışı bireysel iş ve işlemler yaptığını daha sonrasında şirketi de bu duruma dahil ettiğini, şirket ortağı temsilci ... şahsi olarak tuttuğu depoya müvekkilinin de ortak olduğu şirket mallarını da oraya taşıdığını, söz konusu deponun takip altında olması nedeni ile el konulması ile davacı müvekkilinin olanlardan haberdar olduğunu, tutulan depoda kendisinden habersiz yürütülen bu durum nedeni ile şirkete ait olan yasal ürünlere de el konulduğunu, şirketin hem itibarının hem de maddi anlamda zarara uğradığını,

davacı müvekkillinin sırf şirketin ortağı olması nedeni ile ceza yargılamasında yer aldığını, ancak ne iddianamede ne de yargılama belirtilen eylemlerde iştirakinin söz konusu olmadığının açık ve net olduğunu, daha sonra muhasebe ile birlikte kayıtları inceleyen davacı müvekkilinin muhasebe kayıtlarında stok olduğu halde gerçekte stokların olmadığını, kayıtlarda nakit olmadığını, davalının davacı müvekkilinin haberi olmadan şirketin hesaplarıyla yasadışı işlemlerini gerçekleştirdiğini öğrendiğini, bu nedenle müvekkilinin T.T.K. gereğince haklı sebeplerle şirketin ortaklığından ayrılmak istemekte olduğunu,

davalı şirketin davalı temsilcinin hareket ve faaliyeti ile faaliyet konusundan uzaklaştığını, zarar ettiğini ve mal varlığının israf edildiğini, bu durumun müvekkilinin şirket yetkilisi diğer ortak yüzünden çeşitli zor durumlarda kalmasına neden olduğunu, ortaklar arasındaki güven ilişkisinin sona erdiğini ve sürekli güvensizlik ortamı oluştuğunu diğer ortak kendi kusurundan kaynaklı şirketin kuruluş gayesinin gerçekleşmesinde hukuki ve ekonomik imkansızlık meydana geldiğini, şirket devamlı olarak zarar ettiğinden ve kar sağlayamadığından şirket yönetiminde yolsuzluklar yapıldığı kanaatinin güçlendiğini,

şirket müdürü olan diğer ortağın şirketi iyi idare edemediğini, şirket bünyesinde gerçekleştirdiği müvekkili aleyhine ve şirket aleyhine eylemleri nedeni ile davalı şahıs hakkında Bursa CBS 2022/152214 Hz.

Numaraları dosyası ile şikayet başvurusunda bulunulduğunu, TTK'nin 638’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir.” şeklinde olduğunu, TTK m. 245’te, “bir ortağın şirketin yönetim işlerinde veya hesaplarının çıkarılmasında şirkete ihanet etmiş olması” veya “bir ortağın kendisine düşen asli görevleri ve borçları yerine getirmemesi” ve bunlara benzer haller haklı sebep olarak nitelendirildiğini belirterek öncelikle Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca müvekkilinin haklı sebeplerle şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmesini,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacının ... GIDA TEMİZLİK İHTİYAÇ MADDELERİ PAZARLAMA TİCARET SAN. LTD ŞTİ’nin şirket ortaklığından çıkarılması talebine ilişkindir.

TTK.nun 640.maddesi ile, Limited Şirket ortağının ortaklıktan çıkartılması düzenlenmiş olup, TTK.nun 640/3 maddesi ile "...Şirketin istemi üzerine ortağın mahkeme kararı ile haklı sebebe dayanılarak şirketten çıkarılması hali saklıdır." düzenlemesi getirilmiş olup,

Limited Şirket ortağının haklı sebeple ortaklıktan çıkartılmasını talep hakkı münhasıran bu hakkın sahibi olan şirkete verilmiş olup hatta TTK.nun 621/1-h maddesi gereği Genel Kurulun nitelikli çoğunlukla onayının alınması gereken hallerden olan TTK.nun 640/3 maddesi gereği mahkemeye müracaat ile Limited Şirket ortağının ortaklıktan çıkartılmasını ortaklardan birisinin kendi adına haklı sebep bulunsa dahi talep edemeyeceği, davacı şirket ortağının davalı şirket ortağının ortaklıktan çıkartılmasını isteyemeyeceği hükmü yer almaktadır.

Taraf sıfatı veya husumet, maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkı davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usuli hukuki ilişkinin süjesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usûli bir kavramdır.

Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. HMK'nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, taraf ehliyetine de sahiptir. Dava ehliyeti ise, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir (HMK'nın 51. md). Fiil ehiyetine sahip olan kişi, dava ehliyetine de sahiptir ve davayı yürütebilir, usul işlemlerini yapabilir. Reşit olan ve temyiz kudretine sahip olan kişiler fiil ehliyetine sahiptir.

Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve dava takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir.

Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat dava şartı olmayıp, itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa, dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hakim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır.

Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur. Bu husus mahkemece re'sen göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir.

Bir kişinin belli bir davada davacı ya da davalı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin, ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi, davalı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir def'i de değildir. Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde re'sen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.

Tüm dosya kapsamı ışığında eldeki davada davacının şirket ortaklığından çıkma talebi bulunduğu, davayı şirkete karşı açması gerektiği, dolayısıyla aktif değil pasif husumet yokluğu nedeniyle esastan reddi gerektiği kanaati ile davanın husumet yokluğu nedeniyle esastan reddine karar vermek gerekmiş, hüküm aşağıdaki şekilde tesis olunmuştur.

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza