Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/465 K.2022/546

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı asil dava dilekçesinde özetle;...'ın... Bankası Bursa Uzunçarşı Şubesi'nin... numaralı dolar hesabı üzerinden keşide edilen 8524501 seri numaralı 18.738,00-USD tutarındaki 17/05/2010 tarihli çekin zilyedi olduğu, tarafına ait olan iş bu çeki işyerinde çıkan yangında kaybedildiğini, çekin yangında kaybolduğunun fark edilmesinden sonra şahsen muhatap bankaya gerekli talimatın verildiğini, anılan bu sebeplerle; dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 818-(1)-(s) maddesi yollaması ile çekler hakkında uygulanacak olan TTK'nın 757-(1) maddesinde; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle çek iptali davaları hasımsız olarak açılan davalardandır.

TTK'nın 757., 762. ve 764-(1) maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; kıymetli evrakın iptaline karar verilebilmesi için, yetkili hamilin kıymetli evrakın bilgilerini mahkemeye bildirmesi, uygun aralıklarla usulüne uygun ilanların yapılması, ilk ilan tarihinden itibaren (3) aylık süre içerisinde kıymetli evrakın mahkemeye ibraz edilmemesi ve kimin elinde olduğunun bilinmemesi yeterlidir.

TTK'nın 778. ve 818-(s) bendi yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve devamı maddeleri birlikte değerlendirildiğinde kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin dava açma yetkisinin hamile ait olduğu, Yerleşik Yargıtay uygulaması gereğince; keşidecilerin çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı görülmektedir.

Somut olayda, kıymetli evrakın yangın sonucunda kaybolduğundan bahisle iptali talep edilmiş ise de, dilekçe içeriğinden davacının keşideci konumunda olduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda anılan maddelere göre kıymetli evrakın iptalini ancak evrak üzerinde hak sahibi olan lehtar veya yetkili hamilin isteyebileceği, keşidecinin ise senet hamilinin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabileceği anlaşılmakla keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma (aktif husumet) ehliyeti bulunmadığı anlaşıldığından, kaybolan çeke ilişkin davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır