Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/222 K.2026/483

2- 3- 4- 5- 6- 7- 8- 9- VEKİLİ : Av.

DAVALI

VEKİLİ : Av.

DAVA

Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ : 13/07/2022

KARAR TARİHİ : 22/04/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 07/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin 13.06.2022 tarihinde olağanüstü genel kurul toplantısının yapıldığını, genel kurul çağrısı ve toplantıya davet yasaya ve usule uygun olarak yapılmadığını, hazirun cetvelinin de usulüne uygun düzenlenmediğini, toplantıda müvekkil ortaklar ile daha öncesinde ortaklıktan çıkarılan ancak dava açmak suretiyle ortaklıktan çıkarılmaları iptal edilen ortakların sindirildiğini, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun “Üyelik şartları ve ücret” başlıklı 56. maddesinde,

yönetim kuruluna seçilecek kişilerde aranacak şartlar belirtilmekte ve bu şartlar arasında “aynı türde başka bir kooperatifin yönetim kurulu üyesi olmamak” hükmüne yer verildiğini, ayrıca anılan maddede “üyelik şartları denetçiler tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir.” denildiğini, davalı kooperatif ortağı olup, kooperatifin tasfiyesi sürecinde aynı türde ...

Minibüs ve Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar kooperatifinin de ortağı olan ortakların, öncelikle ... ve ... olmak üzere, tümünün ... Güzel ...

Kamyoncular ve Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin ortaklığından çıkarılmaları gerektiğini ileri sürerek davalı kooperatifinin 13.06.2022 tarihinde yapılan genel kurulda alınan kararların tümünün iptaline, davalı kooperatifte ortak kaydı bulunup da aynı türde başka bir kooperatifin ortağı bulunanlar hakkında davalı kooperatifin ortaklığından çıkarılmalarına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacılar vekili 18.10.2023 tarihli dilekçesinde,

dava dilekçesinde kooperatif ortaklığından çıkarılmalarını talep ettiği üyelerin isim listesini sunmuştur.Davalı kooperatif dava sırasında tasfiye edilerek sicilden terkin edilmesi üzerine, davacılar tarafından davalı kooperatif hakkında mahkememizin 2024/...

E. sayılı dosyasında ihya davası açıldığı ve ihya davasının sonuçlanarak davalı kooperatifi temsil etmek üzere tasfiye memurları ... ve ...’ün atandıkları, tasfiye memurlarına dava dilekçesi ve eklerinin tebliğ edildiği, usulüne uygun taraf teşkilinin sağlandığı görülmüştür.

CEVAP

Davalı kooperatif, davaya cevap vermemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davalı kooperatif 13.06.2022 tarihli olağan genel kurulunda alınan kararların iptali istemine ilişkindir.Somut olayda; davacılar ortağı oldukları davalı kooperatifin dava konusu 13.06.2022 tarihli genel kurulun usulsüz çağrı ile toplandığını, davacı ortaklar ile daha öncesinde ortaklıktan çıkarılan ancak dava açmak suretiyle ortaklıktan çıkarılmaları iptal edilen ortakların sindirildiğini, davalı kooperatif ortağı olup,

kooperatifin tasfiyesi sürecinde aynı türde başka kooperatifin de ortağı olan ortakların kooperatif ortaklığından çıkarılmaları gerektiğini iddia ederek dava konusu genel kurulda alınan kararların iptali istenmiştir.Dava konusu 13.06.2022 tarihli genel kurul toplantı tutanağı incelendiğinde genel kurul toplantı davetinin denetim kurulu üyeleri tarafından 31 ortağa ... taahhütlü mektupla tebliğ edildiği, ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/ E. 2021/ K. Sayılı ilamı uyarınca ..., ..., ... ve ...’ın ortaklığa dönüşüne karar verildiğinden hazirun cetveline eklendiği, 31 ortaktan 14 asaleten 13 ortağın vekaleten toplantıya katıldığı, ...’e ait listenin 10 ret oyuna karşılık 17 oyla yönetim ve denetim kurullarına seçildiği, ... ve ... yönetim kurulu listesinde yer aldığı belirtilerek toplantının sona erdiği, hazirun cetveli incelendiğinde 31 ortaktan 14 asaleten 13 ortağın vekaleten toplantıya katıldığı ve imza attığı, ancak herhangi bir tevkil belgesi tespit edilemediği,

yine hazirun cetvelinde ...’un 13 no.lu, ...’ün 23 no.lu, ...’in 32 no.lu kooperatif ortağı olduğu, 27.05.2022 tarihli tutanakta koopertif genel kurulu toplantısının kargaşa nedeniyle tamamlanamadığı toplantının 13/06/2022 tarihine ertelendiği anlaşılmaktadır.Dava konusu genel kurulun 1 no.lu gündem maddesinde, divan başkanlığı seçimi. 2 nolu gündemde divan heyetine toplantı tutanaklarını imzalama yetkisi. 3 nolu gündemde yönetim kurulu seçimi.

4 nolu gündemde yönetim kurulunun görev dağılımı ve 5 nolu gündemde dilek ve temennilere yer verildiği görülmüş, genel kurul tutanağında ya da ekinde herhangi bir muhalafet şerhine rastlanılmamıştır.Kooperatif genel kurul kararlarını sakatlayan hukuka aykırılıklar bakımından kararlar; yoklukla malul, mutlak butlanla malul ve iptal edilebilir kararlar olarak üçe ayrılmaktadır.

Emredici kurallara aykırı kararlar bakımından kararın şekil ve kurucu unsurları bakımından emredici kurallara aykırılık halinde (örneğin, toplantı ve karar yeter sayılarının bulunmaması) yokluk yaptırımı ile karşı karşıya kalacağı, maddi-öze ilişkin kanunun emredici kurallarına aykırılık halinde ise (örneğin, kararın ahlaka ve adaba aykırı olması, konusunun imkansız olması,

kesin hükme ve kanunun emredici madde hukuk kurallarına aykırı olması) alınan kararların mutlak butlanla malul olacağı, kişisel hakları ilgilendiren kanunun emredici olmayan hükümleri ile ana sözleşme ve iyiniyet kurallarına aykırı kararların ise iptal edilebilir kararlar olduğu öğreti ve yargı kararlarında kabul edilmektedir..." (... 6. Hukuk Dairesinin 2022/ Esas 2023/ Karar sayılı ilamı). 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45/2. ve 3. fıkralarında.

"Genel kurul, ana sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı nisabı anasözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır." düzenlemesi. 51. maddesinde ise "Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça Genel Kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur.

Kooperatifin dağılması veya diğer bir kooperatifle birleşmesi ve anasözleşmenin değiştirilmesi kararlarında fiilen kullanılan oyların 2/3'ü çoğunluğu gereklidir. Anasözleşme, bu kararların alınması için oy çoğunluğu hakkında daha ağır hükümler koyabilir." düzenlemesi yer almaktadır. Anılan hükümler emredici nitelikte olup, bu hükümlere aykırılık teşkil eden genel kurul kararları, yok hükmündedir ve baştan beri hüküm ifade etmezler.

Hazirun cetveli, genel kurul toplantısına iştirak eden ortaklara toplantıya katıldıklarını imzaları ile tasdik imkânı veren bir belge olup, hazirun cetvelinde imzası bulunanlara toplantıyı sonuna kadar izleme ve kararlara katılma yükümlülüğü getiren yasal veya sözleşmeye dayalı bir düzenleme mevcut değildir.

Yasa ve anasözleşmede belirlenen toplantı nisabını etkilememek kaydıyla toplantıya katılan ortakların bir bölümünün genel kuruldan ayrılması mümkün bulunduğundan, karar nisabının da her gündem maddesinin oylamasına katılan kişiler üzerinden belirlenmesi gerekmektedir. (... 23. HD. 2015/ E. 2017/ K. sayılı ilamı).

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 49. Maddesinde. “Anasözleşmede açıklama bulunduğu takdirde, bir ortak yazı ile izin vermek suretiyle Genel Kurul toplantısında oyunu ancak başka bir ortağa kullandırabilir. Bir ortak Genel Kurulda birden fazla ortağı temsil edemez.” Şeklindedir.

Davalı kooperatifin 13.06.2022 tarihinde yapılan genel kurula 13 ortağın vekaleten katıldığı hazirun cetveli ve genel kurul toplantı tutanağından anlaşılmakta ise de, dosyada herhangi bir yazılı tevkil belgesi bulunmamaktadır. Bu durumda genel kurul toplantı nisabının teşekkül ettiğinden söz edilemez. Bununla birlikte gündemin 1. Maddesi ile yönetim ve denetim kurulu seçimine ilişkin 3. Maddesinde alınan kararların 10 ret oyuna karşın 17 kabul oyu ile alındığı görülmektedir.

Ancak hangi oyların kabul ret oyu olduğu tutanaktan anlaşılmamaktadır. Bu durumda her ne kadar 14 asaleten üyenin katılımı toplantı yeter sayısı için yeterli ise de 1. ve 3. Maddelerde oybirliği sağlanamadığından geçerli oyların tespiti ile karar yeter sayısını ulaşılıp ulaşılamadığı tespit edilememiştir.Bu durumda, bir genel kurul toplantısından söz edebilmek için ana sözleşme ve yasanın öngördüğü yeter sayılarla alınmış bir kararın varlığı gereklidir.

Eğer ortaklarca yasal bir genel kurul gerçekleştirilmemiş ise bu toplantıda alınan kararlar yok hükmündedir.

Davacının yokluğun tespiti yerine iptal davası açması caiz olmakla beraber, dosyadaki vakılara göre yokluğun tespiti halinde mahkememizce resen nazara alınacağından dava konusu genel kurulda alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.Davacıların davalı kooperatifte ortak olup da aynı türde başka bir kooperatifte ortaklığı bulunan ortakların davalı kooperatif ortaklığından çıkarılmaları hakkındaki talep bakımından ise, davacıların aktif husumet ehliyetleri bulunmadığından usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza