Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/28 K.2023/691

Av. ...... - [16426-24539-....] UETS

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/01/2023

KARAR TARİHİ : 13/07/2023

Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetl. Davacı ile davalı şirket arasında devam eden ticari ilişki içerisinde yeni bir mal alımı talebinde bulunduğunda peşin ödeme ilkeleri gereği malı teslim etmeden bedeline ilişkin çek talep ettiğini, davacının 31.05.2018 tarih 13.292 TL miktarlı Akbank Ertuğrulkent Şubesine ait Z9088959 nolu çeki ... Ltd.

Şti. alacaklı olacak şekilde keşide edip imzalamış ve şirket yetkilisine çekin hazır olduğunu, teslim alabileceklerini bildirdiğini ancak yetkili teslim için eleman gönderemeyeceğini çeki kargo ile yollamasını talep ettiğini, davacı kargo ile kıymetli evrak göndermediğini söyleyince sorun olmayacağını olursa sorumluluğun kendilerine ait olacağını beyan ettiğini davacı talep gibi keşide ettiği çeki kargoya teslim ettiğini ancak daha sonra davalı yetkilisi arayarak kargocunun çantasının çalındığını,kendilerine gönderilen çekin de o çantada olduğunu bildirdiği görülmüştür.

Davalı adına keşide edilen çek için İstanbul'da açılan davada çekin ödenmemesi yönünden tedbir kararı alınamamakla banka çeki ödemiştir. Bu ödeme karşılığında davalı ...

Ltd Şti sipariş verilen 3.124 adet ... marka siyah nokta burun bandını da davacıya teslim etmediğini belirterek arabuluculuk görüşmeleri sonucunda sonuç alınamayıp malı teslim etmeyeceğini, o günkü mal bedelinden talep edilen bedeli de ödemeyeceğini belirdiğinden anlaşma sağlanmadığını bildirerek 3124 adet burun bandı bedeli 23.430,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren ticari faizliyle birlikte davalıdan tahsil edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı tarafın kargo çeki kargo yolu ile göndermesini talep etmesinin doğru olmadığını buna karşın yine de olayın gerçekleştiğini fakat bahse konu çekin kargo aşamasında çalınmış/kaybolmuş olduğunu buna rağmen eline ulaşmayan çekin ödemesini müvekkilinden talep etmesinin uygun olmadığını çekin kaybolduğunu/çalındığını davacı tarafın bankaya bildirdiğini müvekkil şirketin ise çek zayi davası açtığını fakat ödemeden men yasağı kararı verilmeden çekin tahsil edildiğini belirterek davanın öncelikle usulden reddini ve davanın İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerince görülmesini davanın esastan reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava taraflar arasındaki satım sözleşmesine istinaden paranın çek ile ödendiği fakat malların gönderilmediği iddiası ile uğranılan müspet zararın tazminine ilişkindir.

Her ne kadar, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nce vermiş olduğumuz yetkisizlik kararımız kaldırılmış ise de; bu karar davacının borcunun bir miktar paranın ödenmesi, davalının borcunun ise malların teslimi olması ve davacının bu malların teslimi borcuna istinaden talepte bulunuyor olması sebebiyle yetkili mahkemenin ilgili malların teslimi borcunun ifa yerinin TBK uyarınca taraflar arasında bir belirleme yapılmaması sebebiyle malın bulunduğu yer olacağı ve dolayısıyla yetkinin de HMK 10. Madde uyarınca bu yere göre belirleneceği,

TBK 89. Maddenin mal teslim borcuna istinaden talep edilen tazminat alacaklarında da uygulanması -tüm borçların parasal bir karşılığının bulunduğu gözetildiğinde- suretiyle geniş yorumlanması, yetki kurallarının tamamını uygulanamaz hale getireceğinden, TBK 89. Maddenin yalnızca para alacaklarında uygulanması gerektiği gözetilerek bu karara katılmamız mümkün olmamış ise de, yetkiye ilişkin BAM dairelerince verilen kararların kesin olduğu gözetilerek yargılamaya mahkememizce devam edilmiştir.

Davacı satıma konu malların bedelini çek ile ödemek amacıyla kargoya verdiğini, çekin kaybolduğunu ve dava dışı üçüncü şahıs tarafından tahsil edildiğini, davalının ise malları göndermediği için uğradığı zararın tazminini istemektedir. Davacının talebinin çekin kaybolması ile bir bağlantısı bulunmamaktadır. Davacı taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu malların teslim edilmemesi sebebiyle uğradığı zararın tazminini istemektedir.

Davalı ödemezlik defi ileri sürmekte haklıdır. Zira kendisine çek ile yapılmak istenen ödeme, çekin kargoda kaybolması sebebiyle yapılmamıştır. Bu husus davacının ve davalının kabulünde olup çekişmesizdir. Davacı vekilinin 13.07.2023 tarihli duruşmada ileri sürdüğü şekliyle, çek iptali davasının davalı tarafından açılmış olması fiili durum karşısında, çekin kendisince teslim alındığını ve çek bedelinin ödendiğini ispatlamaya yeterli değildir.

Yine davacının çekin kargoya verilmesinin sorumluluğunun davalı tarafından üstlenildiği yönündeki iddiasını ispatlamaya elverişli yazılı bir belge de dosyaya sunamamıştır. Dolayısıyla basiretli bir tacir gibi davranarak çeki davalı şifahen kabul etmiş olsa dahi kargoya vermemeli , vermiş ise de sonuçlarının sorumluluğunu üstlenmelidir.

Dolayısıyla çekin çalınması sebebiyle üçüncü kişiye ödeme yapmak zorunda kalan davacının bu ödemenin istirdadını sebepsiz zenginleşme kuralları çerçevesinde ödeme yaptığı üçüncü kişiden yahut çeki çalandan haksız fiil kuralları çerçevesinde talep etmesi gerektiği karşısında davalıdan talep etmesi mümkün görülmemiş, ayrıca müspet zararının da aynı gerekçeyle ileri süremeyeceği kabul edilmiş, davanın bu sebeple reddine karar vermek gerekmiştir.

Nitekim benzer bir olayda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 24.03.2023 Tarih, 2021/1401 Esas ve 2023/547 Karar sayılı kararında ".......davacının çeki kargo yolu ile gönderdiğini, kargonun gelmediğini ve kargodan çek teslim edilmediğini........Somut uyuşmazlıkta; davacı tarafça 20.12.2017 Tarihli 42.300TL bedelli 00049763 seri nolu çek nedeni ile dava dışı üçüncü kişi tarafından başlatılan icra takibinde takip alacaklısına ödeme yapılmış olup davacı keşideci, icra dosyasına ödenen bedeli davalı lehtardan talep edemeyecektir.

Davacının terditli talebi olan sebepsiz zenginleşme iddiasına gelince; kayıp/çalıntı çek nedeni ile davalıya yapılan ikinci bir ödeme olmadığı, davacının da iddiasında davalıya iki kez ödeme yapıldığını iddia etmediği, davalı ile aralarındaki tek bir borç ilişkisine istinaden iki kez ödeme yapıldığını ileri sürdüğü,

ancak davacının icra dosyasında keşideci sıfatı ile hamile ödeme yaptığı, davalıya yapılan ödemenin ise taraflar arasındaki alım-satıma dayalı borç ilişkisine dayalı olup davalının sebepsiz zenginleştiğinden söz edilemeyeceği anlaşılmakla davanın reddi kararı yerinde olduğundan mevcut delil durumuna göre göre ayrıca 2018 defterlerinin de incelenerek yeni rapor alınması gerekli olmadığı gibi soruşturma dosyasında davacının davalıya yönelik bir isnadı da bulunmadığından bekletici mesele yapılması talebinin reddinin yerinde olduğu dikkate alınarak davacının istinafının esastan reddi gerekmiştir. " şeklinde karar verildiği de görülmüştür.

Açıklanan nedenler ile davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ✍e-imzalı Hakim .... · ✍e-imzalı