Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/581 K.2024/265

Mahkememizde görülmekte olan Maddi Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememizin 2020/773 esas sayılı dosyasına vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... plakalı araç ...'in sevk ve idaresinde 15.03.2020 tarihinde saat 09.30 civarinda Bursa Nilüfer İlçesi 23 Nisan Caddesi üzerinde döner kavşakta kırmızı ışıkta aracını durdurmuş olup, yeşil ışık yanmasını beklerken, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla tam kusurlu olarak arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, ... plakalı araç, ...

Sigorta A.Ş.'ne 242545161 No.lu KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi ile 19.12.2019-19.12.2020 tarihleri arasında ... adına sigortalı olduğunu, işbu kaza neticesinde müvekkili şirkete ait 41 SU 574 plakalı araçta oluşan hasar, Mengerler Tic.T.A.Ş.'nde giderildiği ve 33.654,23.-TL tutarındaki hasarın müvekkili şirketçe ödenmiş olduğunu, anılan hasarın ve araçtaki değer kaybının ödenmesi için sigorta şirketine yapılan başvuru sonucu ...

Sigorta A.Ş.'den 17.04.2020 tarihinde 16.692,17.-TL hasar ödemesi yapıldığını, zararın karşılanması amacıyla arabuluculuk için başvuru yapıldığı, ancak anlaşma sağlanamadığını, anlaşmama tutanağından sonra; araçta oluşan değer kaybı için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya cevaben 10.08.2020 tarihinde dava sigorta şirketince 2.736,00.-TL ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemelerin müvekkilinin uğramış olduğu zararın karşılayamadığından bu davayı açma zaruretinin olduğunu anılan sebeplerle;

fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydıyla, araçta oluşan zarar (Mengerler Tic.T.A.Ş., 31.03.2020 Tarih 3112020000001349 nolu fatura) bakiyesi olan 16.962,06.TL ile 1.000,00.-TL aracın değer kaybından kaynaklanan maddi zararın 15.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...

30/10/2020 tarihli cevap dilekçesini özetle; kazaya karışan ve olay günü sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın diğer davalı sigorta şirketinin 24245161- No'lu KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Sigorta Poliçesinde araç başı maddi zarar limiti 39.000,00 TL olarak belirlenmiş olduğunu, davacının talep etmiş olduğu zarar bedeli sigorta poliçesi limitleri dahilinde olduğunu, bu nedenle sorumluluğu ancak sigorta limitini aşan bedeli için söz konusu olduğunu, talep edilen hasar bedeli sigorta limitleri dahilinde olmasına rağmen ödeme yapmayan diğer davalı sigorta şirketi olduğundan,

davanın açılmasına sebebiyet vermeyen ve bu hususta kusuru da bulunmayan tarafına işbu davanın yöneltilmesi haksiz olup, usul ve asaya aykırı olduğundan, iş bu davanın öncelikle usul yönünden incelenerek tarafının ancak sigorta limitini aşan bedel yönünden olabileceği hususları göz önünde bulundurularak, açılan iş bu davanın HMK'nın 114 maddesi gereğince husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, 33.654,23 TL'lik hasar bedeli faturası fahiş olup, kaza anındaki gerçek hasar bedelini yansıtmadığını, sevk ve idaresinde ki aracın hızı çok yüksek olmamakla birlikte, çarpışmanın şiddeti de iddia edilen zararın meydana gelmesine,

sebebiyet verecek ölçüde olmadığını, bu nedenle fahiş nitelikteki zararın kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın sorumlu sigorta şirketine herhangi bir başvuruda bulunmadan ve herhangi bir hasar tespit raporu hazırlanılmadan alelacele aracı tamir etmesi ve gerçek hasar bedelinden çok daha fazla bir bedeliri faturalandırılmak suretiyle talep talep edilmesi haksız olup hakkaniyetle bağdaşmadığını anılan bu sebeplerle;

haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın, öncelikle tarafının bir sorumluluğu ve kusuru olmadığı için husumet yokluğundan reddine, mahkeme aksi kanaatte ise, davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesine talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi'ne dava dilekçesi ve eklerinin 19/10/2020 tarihinde tebliğ edildiği, ancak davalı vekilinin davaya 31/03/2021 tarihinde cevap verdiği anlaşılmakla, mahkememizce yasal süresi içerisinde verilmeyen cevap dilekçesi hükme esas alınmamıştır.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; 15/03/2020 tarihinde, davacı şirkete ait ... plaka sayılı araca, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı arkadan çarpması sonucu, davacıya ait araçta meydana gelen maddi hasar ve değer kaybının müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline ilişkin alacak davası olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizin 2020/773 eski esas sayılı dosyasının 02/02/2021 tarihli duruşma ara kararı ile müzekkere cevapları geldikten sonra araç üzerinden inceleme yapılarak kusur durumları ile değer kaybı tazminat tutarı ve netice itibari ile talep edilebilecek tazminat tutarının neden ibaret olabileceği konularında dosyanın makine mühendisi bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup, bilirkişinin düzenlemiş olduğu dosyaya sunulan belgelerin değerlendirilmesi neticesinde düzenlenen 05/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak,

araç onarımın tamamlanmış ve üzerinden bir yıl kadar zaman geçmesi sebebiyle araç üzerinde inceleme yapılmasının verimli olmayacağı kanaati ile bu incelemenin yapılamadığı, trafik kazası açısından kusur durumlarının değerlendirilmesi sonucunda ise trafik kazası tutanağından anlaşıldığı üzere ile Davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın Kırmızı ışığın yandığı kavşaktaki önünde ki ... plakalı araca arkadan çarparak Karayolları Trafik kanununun 56/C bendini ve Yönetmeliğin 107.

Maddesini ihlal ederek bu kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın dava konusu kazaya karışmadan evvel 18/02/2016 ile 24/02/2019 tarihleri arasında 5 kazaya karıştığı, bu kazaların toplam onarım bedelinin 42.407,19-TL.olduğu, sadece 28/11/2016 tarihinde karıştığı kazanın onarım bedelinin 36.218-TL olduğunun tespit edildiği,

bu veriler beraber değerlendirildiğinde aracın son kazasından ötürü ekstra bir değer kaybı oluşmayacağı, dosya içinde bulunan belgelerin değerlendirilmesi sonucu görünen hasarın orjinal parçalarla KDV dahil onarım maliyetinin 20.049,89 (KDV hariç 16.991,43 TL) olacağı, sigorta şirketinin 17/04/2020 ve 10/08/2020 tarihlerinde Topçuşan Makine Firmasına 19.428-TL ödediği dosyaya sunulan dekontlardan anlaşıldığı, bu çerçevede davacı tarafından talep edilecek tazminat tutarının 20.049,89- 19.428 = 621,89 TL olacağı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizin bozma öncesi 2020/773 esas sayılı dosyasında verilen kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliyesi Mahkemesi 13.Hukuk Dairesinin 2022/336 esas ve 2023/1102 karar sayılı ilamında:"Mahkemece, aracın daha önce 5 kez kazaya karıştığı için değer kaybı oluşmayacağı gerekçesi ile değer kaybı alacağı talebinin reddine, bakiye hasar bedelinin ise 621,89 TL olduğuna karar verildiği, araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade ettiği, değer kaybı taleplerinde;

kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle,

aracın olay tarihindeki 2.el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının hesaplanması gerektiği, (Yargıtay 17.HD 03/06/2020 tarih 2018/4223 E 2020/3130 K), mahkemece, aracın daha önce karıştığı kazalara ilişkin kayıtların tamamı SBM, tramer ve sigorta şirketlerinden dosya kapsamına alınarak sigorta kayıtlarına işlenen önceki trafik kazalarına ilişkin hasarların niteliği, değer kaybına neden olup olmayacağı tespit edilerek,

sonucuna göre, dava konusu kazanın araçta değer kaybına neden olup olmadığı bilirkişi aracılığıyla ek rapor alınarak yeniden değerlendirilmesi gerekmekte olup davacı vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin yerinde bulunduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT’nin 13/3. maddesinde düzenlenen “Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.” hükmü uyarınca davada kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine,

davacı lehine hükmedilen 621,89 TL vekalet ücretini aşacak şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olup davacı vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin kabul edildiği, davacı, hasar bedeli olarak Mengerler şirketine 33.654,23 TL ödediğini, sigorta şirketinin ödemesi sonrası bakiye 16.692,17 TL alacağını talep etmiş, makine mühendisi bilirkişi tarafından kaza nedeniyle araçta oluşan hasar bedelinin 20.049,89 TL olduğu ile sigorta şirketi tarafından ödenen 19.428,00 TL düşülerek 621,89 TL talep edebileceğinin belirlendiği ve bu doğrultuda karar verilmişse de;

mahkemece sigorta şirketinden tazminat açıklaması ile ödenen 10.08.2020 tarihli 2.736,00 TL'nin değer kaybına ilişkin olup olmadığı sorularak sonucuna göre hasar bedelinin bakiye kısımının yeniden değerlendirilmesi gerektiğinden davacı vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin kabul edildiği, Mengerler şirketine ödediği bedel yerine gerçek zararını talep edebileceğinden hasar bedelinin daha fazla olduğuna ilişkin istinaf isteminin yerinde bulunmadığı"ndan bahisle kararın kaldırılmasına karar verildiği ve mahkememize gönderildiği anlaşılmış olup, istinaf ilamı doğrultusunda mahkememizin yukarıdaki esasına kayıt yapılmıştır.

Mahkememizin 07/11/2023 tarihli duruşma ara kararı uyarınca Bursa BAM 13.HD'nin 2022/336 esas 2023/1102 karar sayılı ilamı doğrultusunda dosyanın bir makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek dava konusu ... plakalı araçtaki değer kaybı miktarı konusunda rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, ...

Plakalı Araç Sürücüsü:2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğunun düzenlendiği 47 maddesinin b fıkrasında belirtilen ‘’Trafik Işıklarına Uymama’’ hükmünü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda sürücülerin asli kusurlu olduğu hallerin düzenlendiği 84 maddesinin d bendinde belirtilen ‘’ arkadan çarpma ‘’hükmünü ihlal ettiği ve kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu, ...

Plakalı Araç Sürücü: Seyir Yönünde geçiş için yeşil ışığın yanması için kırmızı ışıkta beklediği, kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, davacı tarafa ait 2015 model ... plakalı Mercedes marka C 200 BLUETEC 1.6 AMG tipi aracın tipi araçta oluşan değer kaybı tazminatının Yerleşik Yargıtay İçtihatları kapsamında 10.000 TL hesaplandığı yönünde görüş belirtilmiştir.

Davacı vekili ıslah talebini içerir 06/02/2023 tarihli dilekçe ile dava dosyasından alınan 11.12.2023 tarihli bilirkişi raporu ile davalı sürücüye %100 oranında kusur atfedildiğini, müvekkilinin araçta meydana gelen değer kaybının ise 10.000,00.-TL olduğu, davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından işbu kaza sonucu müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybı için 10.08.2020 tarihinde 2.736,00.-TL ödenmiş olduğundan davalılardan bakiye 7.264,00.-TL Maddi tazminat (değer kaybı) alacağının olduğunun tespit edilmesi nedeniyle kaza tarihinden (15.03.2020) itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte 6.264,00.-TL.ıslahı ile toplam 7.264,00-TLaracın değer kaybından kaynaklanan maddi tazminat alacağınnın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta AŞ vekili, davacı vekilinin sunmuş olduğu ıslah dilekçesine karşı itirazında, davacının ıslahla artırılan maddi tazminat taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava konusu kazanın 15/03/2020 tarihinde meydana gelmiş olup, davaya konu edilmeyen miktar bakımından zamanaşımı süresininKTK'nun 109/2 uyarınca 15/03/022 tarihinde dolduğunu, davacı vekilinin 6.264,00 TL'nı 7.264,00 TL'na çıkardığını belirttiğini, ancak davacının ıslahla artırdığı 6.264,00 TL'lık kısmın zamanaşımına uğradığını beyanla, davacının ıslah ile artırılan zamanaşımına uğramış değer kaybı bedeli talebinin reddine,

aksi halde ıslah edilen miktar için ıslah tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi bütün olarak incelendiğinde davanın kısmi dava olarak açıldığı anlaşılmaktadır. Zira davacı taraf talep arttırım dilekçesi sunmamış, ıslah dilekçesi sunmuştur. Kısmi davalarda dava edilen alacak yönünden zamanaşımı kesilirken dava edilmeyen kısım yönünden zamanaşımı işlemeye devam eder. Hal böyle olunca davalının zamanaşımı itirazını bu çerçevede değerlendirmek gerekmiştir. KTK'nın 109.

Maddesi:"Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmünü haizdir.

Dava konusu trafik kazası tespit tutanağı incelendiğinde kazanın yalnızca maddi hasarlı trafik kazası olduğu anlaşılmaktadır. Yalnızca maddi hasarın meydana geldiği trafik kazalarında Türk Ceza Kanunu'nda cezayı gerektiren bir suç düzenlemesi mevcut değildir. Bu nedenle uzamış ceza zamanaşımlarının olaya uygulanması gerektirir bir durum mevcut olmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Borçlar Kanunu 72. Maddesi ve KTK'nın 109.

Maddesi gereği dava 2 yıllık zamanaşımına tabidir. Kaza 15/03/2020 tarihinde meydana gelmiş, ıslah harcı ise 06/02/2024 tarihinde yatırılmıştır. Davaya konu edilmeyen bakiye 6.264,00 alacak yönünden ıslah tarihinde 2 yıllık sürenin geçtiği anlaşıldığından, bu kısmın zamanaşımına uğradığı anlaşılmıştır. Bu nedenle zaman aşımı defiinde bulunan sigorta şirketi yönünden değer kaybına yönelik talep edilen bakiye miktar zamanaşımına uğradığından reddine karar vermek gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamından 15/03/2020 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı sayılı araca, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı arkadan çarpması sonucu, davacıya ait araçta meydana gelen maddi hasar ve değer kaybı kaza sebebiyle mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda belirtildiği ve mahkememizce de kanaat edildiği üzere davalı aracın şoförünün yüzde yüz kusurlu olduğu anlaşılmakla,

davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile davacının dava dilekçesinde 16.962,06 TL olarak talep ettiği miktarın 3.357,89 TL hasar bedeli üzerinden kabulü ve 1.000 TL değer kaybı tazminatının davalılardan sigorta şirketi açısından 10.08.2020 tarihinden diğer davalı açısından 15.03.2020 tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

bakiye değer kaybı açısından davalı sigorta şirketinin zamanaşımı defiinin kabulü ile bakiye miktar açısından davanın reddine, 6.264,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının davalı ...’ten 10.08.2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, hasar bedeli tazminatı açısından davacının dava dilekçesinde 16.962,06 TL olarak talep ettiği, mahkememizce 3.357,89 TL üzerinden davanın kabul edildiği gözetilerek yargılama gideri aşağıdaki şekildair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ..... · E-Imzalıdır. Hakim ... · E-Imzalıdır.