Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/736 K.2024/249

...

VEKİLİ

Av. ... [16324-23352-..] UETS

DAVALI

... - ... Bahar Mah. 5.Hürriyet Sk. No:37 Osmangazi/ BURSA

VEKİLİ

Av. ... [16762-67479-...] UETS

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/08/2023

KARAR TARİHİ : 29/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ... arasında ticari defterlerden ve cari hesap dökümlerine bakılarak ticari alım satım ilişkisi olduğunu, davacı ile davalı arasındaki satım sebebiyle müvekkili şirket tarafından davalı adına satış faturaları düzenlendiğini, müvekkili şirket faturaya konu malları aradaki alım satım ilişkisine uygun olacak şekilde davalıya gönderdiğini, mallara ilişkin faturaları usulüne uygun olarak düzenlendiğini, davalıya tebliğ ederek üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, usulüne uygun olarak düzenlenen ve tebliğ edilen faturalara,

davalı tarafından ilgili kanun maddeleri gereğince süresinde itiraz edilmediğini, borcun davalı tarafından ikrar edildiğini, borçlu tarafından müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili şirketin alacağını tahsil edebilmesi amacıyla taraflarınca Mustafakemalpaşa İcra Müdürlüğü 2023/1220 Esas sayılı dosya ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, usulüne uygun ve eksiksiz olarak düzenlenen ve tebliğ edilen faturalara süresinde itiraz etmeyen borçlunun, borç ilişkisini ikrar ettiğini, ödeme yapmadığını ve aleyhinde başlatılan icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini,

faturalara süresi içinde itiraz etmeyen borçlunun, icra takibine olan itirazının hiçbir hukuki dayanağı olmadığını, müvekkili şirketin mağdur edilmeye çalışıldığını, bu nedenle arabuluculuğa başvurulduğunu, 2023/72712 arabuluculuk numarası ile yapılan arabuluculuk görüşmelerinde taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, haksız ve kötü niyetli olarak itiraz eden davalının itirazının iptaline ve takibin devamına, borcun davalı yönünden bilinebilir, hesap edilebilir,

likit alacak niteliğinde olması nedeniyle yapılan haksız ve kötü niyetli itiraz sonucu %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili tarafından süresinden sonra sunulan cevap dilekçesinde özetle; yetkili ve görevli mahkeme Mustafakemalpaşa Asliye Hukuk mahkemeleri olduğunu, faturalardaki imzalar müvekkile ait olmayıp bu faturalar müvekkile hiç bir zaman tebliğ edilmediğini, müvekkile teslim edilen herhangi bir mal bulunmadığını, işbu davada, malların teslim edildiğine ilişkin ispat yükü davacıda olup, davacı tarafından dosyaya herhangi bir teslim fişi, sevk irsaliyesi yahut malların teslim edildiğine ilişkin yazılı bir belge sunulmadığını belirterek davanın reddine, davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davalı aleyhine, fatura alacağından kaynaklı, Mustafakemalpaşa İcra Dairesi'nin 2023/1398 Esas sayılı icra takibine itirazın iptali davası olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır.

Mahkememizce öncelikli olarak görev hususu değerlendirilmiştir.

HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir.

Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Mahkememizce celp edilen Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/850 Esas 2023/68 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine fatura alacağının tahsili için yapılan Balıkesir 4. İcra Dairesi’nin 2019/... esas sayılı icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkin davada, davalı hakkında yapılan tacir araştırmasında davalının bakkal faaliyeti meslek dalında Esnaf Odası kaydının bulunduğu, faaliyet gösterdiği 2004 ila 2019 yılları arasında basit usulde vergi mükellefi olduğu,

davacı tacir ise de davalı esnaf olup tacir sıfatı bulunmadığından eldeki davada Balıkesir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olup HMK md 114/1-c ve 115/2 uyarınca dava usulden reddine karar verildiği, taraflarca süresi içerisinde istinaf yoluna müracaat edilmediğinden kararının 07/03/2023 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Görevsizlik kararı üzerine dosyanın tevzi edildiği Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce yapılan yargılama sonucunda 2023/181 Esas ve 2023/306 Karar sayılı karar ile yetkili icra müdürlüğünün İİK md.50/1 delaletiyle HMK md.6 uyarınca takip borçlusunun takip tarihindeki yerleşim yeri olan Mustafakemalpaşa İcra Müdürlüğü olmasına ve bu haliyle yetkisiz icra müdürlüğünde başlatılan ve yetki itirazına rağmen yetkili icra müdürlüğüne gönderilmesi talep edilmeyen icra dosyasına dayalı olarak itirazın iptali davasının dinlenme koşulları oluşmamasına göre HMK md.114/2 ve 115/2 uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden kesin olarak reddine karar verildiği görülmüştür.

Somut olayda, celp edilen kayıtlarından, davalı adına gerçek kişi ticari işletme kaydına rastlanılmamış olup, davalının esnaf kaydının bulunduğu, davalının 19/04/2004- 31/12/2019 tarihleri arasında basit usul gelir vergisine tabi mükellef olup, BA/BS form bildirme yükümlülüğünün bulunmadığı,

2007/12362 sayılı Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin Ayırımına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı 1/a maddesinde "Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan,

basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri," şeklinde düzenlemenin bulunduğu,

bu düzenleme gereği VUK 177 inci maddesindeki vergi beyannamesinin verildiği yılın yeniden değerleme oranına göre tahlil edilmesinin gerektiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları ile ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin bünyesindeki odalara kaydedilmeleri kararlaştırıldığı, dosyaya celp edilen vergi kayıtlarına göre davalının 213 Sayılı vuk 177.

Maddesinde belirtilen parasal hadlerin altında beyanının olduğu, davalının faaliyetinin esnaf faaliyeti olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Mahkememizce celp edilen kayıtlarına göre, davalı tacir olmayıp faaliyetinin esnaf faaliyeti olduğunun tespit edildiği, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı anlaşıldığından bu hususla ilgili yargılama yapma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla; dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

Davanın konusu itibariyle davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğundan HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli BURSA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,

Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/02/2024

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır