Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/893 K.2024/339

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinden özetle:müvekkili şirketin sağlık hizmeti vermekte olup 11.01.2021 tarihinde kurulduğunu, müvekkili şirketin sahibi ...

17.09.2023 tarihinde eski muhasebecisinden, içinde 2022 yılı Yevmiye Defteri, 2022 yılı Envanter Defteri, 2022 yılı Kebir Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Ortaklar Pay Defterinin de olduğu ticari defterleri noterde gerekli işlemleri yapılması amacıyla yeni muhasebecisine teslim etmek üzere aldığını, daha sonra işbu bahsi geçen defterleri siyah laptop çantasına kapalı olacak şekilde yerleştirdiğini ve noterde gerekli işlemleri yaptırmak üzere ... plakalı aracına koyduğunu, daha sonra aracına belgeleri almak üzere gittiğinde içinde bahse konu ticari defterlerinin de olduğu çantasının yerinde olmadığını, çalındığını gördüğünü,

bunun üzerine hırsızlık olduğuna dair polis eşliğinde tutanak tutulduğunu ve gerekli şikayetlerin ... tarafından yapıldığını ancak söz konusu defterlerin henüz bulunamadığını, müvekkilinin iradesi dışında gelişen hırsızlık olayı nedeniyle ticari defterlerinde bulunduğu çantasını tüm dikkatine rağmen çaldırdığını, anılan mücbir sebepten ötürü müvekkili şirkete ait.

2022 yılı Yevmiye Defteri, 2022 yılı Envanter Defteri, 2022 yılı Kebir Defteri, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri, Ortaklar Pay Defteri zayi olduğunu beyanla, dilekçelerinde belirtmiş oldukları esmi evrak ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini ilişkin talepte bulunduğu anlaşılmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Davacı sermaye şirketinin tacir olduğundan basiretli şekilde davacı davranmak zorundadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05/10/1984 tarih 1982/11-852 Esas ve 1984/788 Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler! son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar".

Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren onbeş gun icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi, gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de...

Davaya konu olayda ise; herhangi bir sebep sunmamış olup, tüm aramalara rağmen bulunamadığı iddia olunmuştur.Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir.

Dolayısıyla Hukuk Genel Kurulu kararında vurgulandığı üzere tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtları özenle muhafaza etmesi zorunlu olduğu, basiretli tacir gibi davranmama sebebiyle kaybolma iddiası ile zayi belgesi verilemeyeceği anlaşıldığından ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

KARAR; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60 TL.harçtan peşin alınan 269,85 TL.harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL.harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-Yapılan giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/03/2024

Katip ... · E-Imzalıdır. Hakim ... · E-Imzalıdır.