Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/274 K.2024/376

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09/01/2024 tarih, 2024/... Esas ve 2024/... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine, Mahkememize tevzi edilen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı ... arasında ticari alım/ satıma dayalı şifahen kurulmuş bir akdî/ticarî münasebetin söz konusu olduğunu, davalı tarafın işbu münasebetten doğan, cari hesaptan kaynaklanan borcunu ödememesi akabinde, taraflarınca ... İcra Müdürlüğü’nün 2023/...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın, ödeme emrinin tebellüğ etmesi akabinde sunduğu 06/12/2023 tarihli dilekçe ile borca, faize, masraf ver fer’ilerine itirazda bulunduğunu; takibin ...

İcra Müdürlüğü’nün 06/12/2023 tarihli durdurma kararı ile durdurulduğunu, ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk başvurusunun dava şartı olması sebebi ile taraflarınca ticari arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, gerçekleşen arabuluculuk görüşmelerinin tarafların anlaşamaması ile sonuçlandığını, davalı tarafın tüm iddialarının yersiz ve mesnetsiz olduğunu, itirazın iptali gerektiğini, davalının, dava konusu icra takibine itiraz dilekçesinde de görüleceği üzere, borca yönelik hiçbir gerekçe sunulmaksızın itirazda bulunduğunu, davalı şirketin her ne kadar davacı/müvekkili şirkete borçlu olmadığını,

cari hesap ekstresinde görülen ürün ve malzemelerin başka bir müteahhit firmaya satıldığını iddia etmiş olsa da, taraflar arası tüm alacak ve borçların müvekkilinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, taraflar arasında 2023 yılını kapsayan bir ticari/akdi ilişkinin bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından davalıya karşı olan satım ve ürünlerin teslimi edimi zamanında, eksiksiz ve ayıpsız olarak gerçekleştirilmesine rağmen bakiye borcun ödenmediğini, davalının borcu ödediğine dair hiçbir kanıt sunmadığını, davalı tarafın siparişleri doğrultusunda malların teslim edildiğini, fatura kesildiğini,

davacı şirketin icra takibine konu ettiği tüm alacağının ticarî defterlerinde kayıtlı olduğunu, davalının satın aldığı ve teslim aldığı emtiadan doğan ödeme edimini yerine getirmediğini, davalı tarafın borca itirazının iptâlini talep ettiklerini, davanın mesnedinin icra takip dosyası incelendiğinde görüleceğini, faiz oranı olarak taraflarınca avans faizi talep edildiğini, takip mesnedi alacağın ticari işten kaynaklandığından,

olayda istenmesi ve uygulanması gereken faiz türünün avans faizi olduğunu, davalının borca itirazının sadece alacağın tahsilini uzatma ve zaman kazanma amacıyla yapıldığını, davalının itirazının iyi niyet kurallarına aykırılık oluşturduğunu, arz ve izah ettikleri nedenlerle; davalının ... İcra Müdürlüğü’nün 2023/...

E. sayılı icra dosyasına vâki yersiz ve yasal mesnetten yoksun borca, faize, yetkiye ve tüm fer’ilere ilişkin itirazlarının iptâli ile icra takibinin devamına, itirazlarında haksız olan davalının %20’den az olmamak üzere tazminat ödemeye mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davalı aleyhine fatura alacağından kaynaklı ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı icra takibine itirazın iptali davası olup, yasal süresi içerisinde açılmıştır. Mahkememizce öncelikli olarak görev hususu değerlendirilmiştir. HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce re'sen incelenir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede ... bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir.

Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Somut olayda, celp edilen ticaret sicil ve vergi kayıtlarından, davalı adına gerçek kişi ticari işletme kaydına rastlanılmamış olup, davalının İşletme Hesabı Esasına göre defter tutmakla yükümlü olduğu anlaşılmış olup, 2007/12362 sayılı Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin Ayırımına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı 1/a maddesinde "Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup,

ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri," şeklinde düzenlemenin bulunduğu,

bu düzenleme gereği VUK 177 inci maddesindeki vergi beyannamesinin verildiği yılın yeniden değerleme oranına göre tahlil edilmesinin gerektiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları ile ticaret siciline ve dolayısıyla ... ... ve ...

Birliğinin bünyesindeki odalara kaydedilmeleri kararlaştırıldığı, 213 Sayılı vuk 177. maddesi parasal hadlerin, 2023 yılında. VUK 177/1'e göre yıllık alış 890.000. VUK 177/1'e göre yıllık satış 1.270.000. VUK 177/2'e göre yıllık gayrisafi iş hasılatı 440.000.

VUK 177/3'e göre yıllık iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı (1 ve 2 birlikte yapılması halinde) 890.000 olduğu, celp edilen Vergi Dairesi kayıtlarından; davalıya ait 2023 yılı vergi beyannamesinde davalının parasal hadlerin altında beyanının olduğu, davalının faaliyetinin esnaf faaliyeti olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, Mahkememizce celp edilen kayıtlarına göre, davalı tacir olmayıp faaliyetinin esnaf faaliyeti olduğunun tespit edildiği, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan bir dava olmadığı gibi taraflar arasındaki ihtilafın Ticaret Mahkemeleri'nin görevini belirleyen TTK'nın 4. Maddesinde sayılan hususları kapsamadığı anlaşıldığından bu hususla ilgili yargılama yapma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olup mahkememizin görevsiz olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla; dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermek gerekmiş, dosya mahkememize ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09/01/2024 tarih, 2024/... Esas ve 2024/... karar sayılı görevsizlik kararı ile gönderildiğinden ve her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığı ortaya çıktığından mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda görev uyuşmazlığının halli ve merci tayini için dosyanın resen ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davaya bakmaya görevli mahkeme ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğundan Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,

Davanın Görev Dava Şartı Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

Dosya mahkememize ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09/01/2024 tarih, 2024/... Esas ve 2024/... Karar sayılı görevsizlik kararı ile gönderildiğinden ve her iki mahkeme arasında görev uyuşmazlığı ortaya çıktığından mahkememiz kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda görev uyuşmazlığının halli ve merci tayini için dosyanın resen ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,

2-Harç, masraf, avans ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece karara bağlanmasına, herhangi bir sebeple görevli mahkemede yargılamaya devam olunmaması halinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile yargılama giderlerine hükmedilebileceğine,

Katip ... e-imza Hakim ... · e-imza