Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/905 K.2025/711

Av. Av.

DAVALI : 3-

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/09/2024

KARAR TARİHİ : 19/06/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkili şirketin oto kiralama işi yapan bir şirket olup, adına kayıtlı bulunan ... plakalı aracı kaza öncesi ... isimli müşterisine uzun dönem kiraya verdiğini, 28.07.2023 tarihinde davacı adına kayıtlı aracın ... İli, ... İlçesi, ... mevkiinde bulunan kavşakta kendisine yanan kırmızı ışıklarda beklemede iken davalı ...

Şubesi mülkiyetinde olup diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın durmayarak davacı adına kayıtlı ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini ve müvekkilinin aracında değer kaybı zararı oluştuğunu ve araçta meydana gelen hasarın tamiri için geçen 1 aydan fazla süre içerisinde aracın kiraya verilemediğini, aracın kiraya verilmemesi nedeniyle davacı tarafın araçtan mahrum kaldığını ve doğal olarak kazanç kaybı yaşadığını, kolluk tarafından tutulan maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre davalı sürücü ...'ın kazanın oluşumunda %100 kusurlu durumda olduğunu,

kaza sonucu davacıya ait araçta yapılan işlemlerin '' kaporta işçiliği- arka tampon sök-tak - arka panel iç ve dış değişim//tampon demiri değişim// bagaj kapak,arka havuzsacı, arka sol şase ucu ve sol arka çamurluk onarım, boya işçiliği- arka tampon,arka panel,bagaj kapak,arka havuz,sol arka şase ucu boyanması'' olduğunu, kusurlu tarafça karşılanması gereken müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybı ve onarımda geçen süre boyunca uğranılan araç mahrumiyet bedeli zararının Borçlar Kanunu ile ...

Kararlarında belirtilen ilkeler ışığında belirlenmesini talep ettiklerini, açıklanan sebeplerle; davacının aracındaki şimdilik 500-TL değer kaybı ve 500-TL araç mahrumiyet bedeli olarak toplam 1.000,00-TL belirsiz alacağın kaza tarihi olan 28.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP. Davalı ....Merkezi ... ... ... Şubesi vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının aracındaki hasarın arka tamponunda meydana gelen hafif bir hasar olup basit parça değişimleri ile aracın tamir edildiğini, bu sebeple araçta değer kaybı oluşturacak veya aracın iddia edilen süre kadar serviste kalmasını gerektirecek bir durum bulunmadığını, müvekkilinin ...

Sigorta Şirketi ile akdetmiş olduğu kaza tarihinde yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bulunmakta olup davacının taleplerinden ...

Sigorta Şirketi 'nin sorumlu olduğunu, davacının hak mahrumiyet bedeli talebini ispatlar mahiyette bir delil dosyaya sunamadığını, ispattan yoksun talebin reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının uyuşmazlık konusu aracın ticari araç niteliğinde olduğu iddiası kapsamında ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ve emsal araçlarının günlük kiralama bedelinin tespit edilmesi gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesi ile müvekkilinin maliki olduğu ...’ın sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı aracın kendisine ait ... plakalı araca 28.07.2023 tarihinde arka kısmından tam kusurlu olarak çarptığını,

kazadan müvekkilinin %100 kusurlu olduğunu iddia etmiş ise de işbu iddiasını destekler nitelikte bir delil sunamadığını, meydana gelen kazada müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı tarafından sunulan trafik kazası tespit tutanağı, kusur oranlarını belirlemek bakımından tek başına yeterli bir delil olmayıp kaza mahalline gelen trafik polisi ekibi tarafından tutulan trafik kazası tespit tutanağına dayanılarak bu değerlendirme yapıldığını, ancak bir keşif incelemesi yapılmadığını,

Adli Tıp Şube Müdürlüğü Trafik İhtisas Dairesinden kusur tespitine ilişkin olarak rapor alınmadan müvekkilinin tam kusurlu olduğunun kabul edilmesinin mümkün olmadığını, kusur oranlarının ancak bilirkişi raporu alınarak kusur oranlarının belirlenmesini talep ettiklerini, müvekkilinin ... Sigorta Şirketi ile akdetmiş olduğu kaza tarihinde yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bulunmakta olup davacının taleplerinden ...

Sigorta Şirketi'nin sorumlu olduğunu, uyuşmazlık konusunun kaza tarihinde müvekkilinin ... Sigorta Şirketi ile akdetmiş olduğu poliçe numaralı kaza başına 240.000,00 TL zorunlu mali mesuliyet sigortası ile ... poliçe numaralı genişletilmiş kasko sigortası bulunmakta olup kazanın oluşmasında müvekkilinin kusuru olduğu kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın söz konusu poliçe kapsamında ...

Sigorta Şirketine karşı değer kaybı ve hak mahrumiyet bedeli taleplerini ileri sürmesinin teminatı aşan bir zararı ancak müvekkiline karşı ileri sürmesi gerekirken kötü niyetli olarak doğrudan müvekkiline karşı davanın ikame ettiğini, dava konusu araç değer kaybı ve hak mahrumiyet bedeli taleplerinden poliçe kapsamında diğer davalı ...

Sigorta Şirketi'nin sorumlu olup davacının sebepsiz zenginleşmeye sebep olacak şekilde müvekkiline karşı ikame etmiş olduğu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, nitekim diğer davalı ...

Şirketi'nin sunmuş olduğu cevap dilekçesi ve ekinde sunmuş olduğu dekont ile davacıya 38.720,00 TL ödemede bulunduğunu beyan etmiş olup ilgili bedelin yapılacak hesaplamalardan mahsup edilmesi gerektiğini, davacının değer kaybı talebine dayanak olarak dosyaya hiçbir delil sunmadığını, davacının aracının sadece arka tampon kısmında basit parça değişimleri ile tamir, onarım işlemlerinin gerçekleştirilmiş olup değer kaybı talebinin kötü niyetli olduğunu, bununla birlikte araca ilişkin değer kaybı hesaplanırken aracın önceki hasar kayıtları, km.si,

modeli vs. özellikleri göz önüne alınarak ve huzurdaki davaya konu kaza sebebiyle hasara uğradığı iddia edilen parçaların daha önceden hasara uğramış olup olmadığı, herhangi bir onarım ya da yenileme işleminden geçip geçmediği, yapılan onarım işleminin tarafının karıştığı kaza sebebi ile mi olduğu yahut davacı tarafın kaza dışındaki ihtiyaçları ve talepleri sebebi ile hak mahrumiyetinin süresinin uzayıp uzamadığının hesaba katılarak davacının aracındaki gerçek değer kaybının araştırılmasının zorunlu olduğunu, bu nedenle Mahkemeden araç değer kaybına ilişkin yapılacak incelemelerde işbu hususların dikkate alınmasını talep ettiklerini,

davacı tarafın yaşanan kaza neticesinde 1 aydan fazla süre aracını kullanamaması sebebi ile araç mahrumiyetine uğradığını iddia etmişse de işbu talebi kapsamında uğramış olduğu zararın yapmış olduğu masraflara ilişkin dosyaya hiçbir delil sunmadığını, davacının araç mahrumiyeti sebebi ile uğradığı maddi zararı somut deliller ile ispatlamakla yükümlü olup ispattan yoksun hak mahrumiyet bedeli talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini,

davacı tarafın hak mahrumiyetine uğramış olduğu aracının ticari araç niteliğinde olduğunu iddia etmiş olup davacının ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılarak işbu ticari aracın kaza tarihindeki günlük kiralama bedelinin ve kiralamadan elde edilen günlük ortalama kar miktarının ne olduğunun, aracın kaç gün serviste kaldığının tespit edilerek işbu kayıtlar dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, aksi halde davacının ispattan yoksun ve fahiş talep ve iddiaları üzerinden hüküm tesis edilmiş olacaktır ki böylesi bir durumun taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını,

arz ve izah edilen cevapları ve Mahkemece re’sen gözetilecek diğer hususlar gözetilerek davacının haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, kazanın oluş şeklini ve maddi vakıaları dikkate alarak doğru ve isabetli bir değerlendirme yapabilmesi için keşif yapılarak ATK’dan kusur oranına ilişkin rapor alınmasına, davacının hak mahrumiyeti talebi yönünden ticari defter ve kayıtları üzerinde uzman sigorta bilirkişileri tarafından inceleme yapılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP. Davalı ...

Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, işbu sebeple davanın reddedilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın huzurdaki davayı kısmi dava şeklinde ikame ettiğini, dava türünün değiştirilmesinin mümkün olmayıp bu husus gözetilerek yargılama yapılması gerektiğini, huzurdaki dava görevli mahkemede ikame edilmemiş olup, görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi olduğu,

2918 sayılı karayolları trafik kanunu’nun 97. maddesinde düzenlenen sigortacıya başvuru şartı yerine getirilmeden dava yoluna başvurulduğunu, KTK, HMK ve genel şartlar gereği müvekkili şirkete usule uygun başvuru yapılmasının dava şartı olup davanın reddini talep ettiklerini, davacının huzurdaki davayı açmadan önce müvekkili şirkete usule uygun başvuru yapmadığını, huzurdaki dosyada müvekkili şirkete değer kaybı zararına ilişkin herhangi bir talep ya da belge sunulmamış olup usule uygun başvurudan bahsedilemeyeceğini, gerekli belgeler ibraz edilmeksizin yapılan başvurularda sigorta şirketlerinin temerrüdünden bahsedilemeyeceği,

ikrar anlamına gelmemek üzere müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduğunu, huzurdaki yargılamaya konu kaza nedeniyle müvekkili şirket tarafından araç başına 120.000,00 TL teminat limitli trafik poliçesi kapsamında davacı tarafa 38.720-TL hasar ödemesi gerçekleşmiş olup bakiye borç bulunmadığını, davacıya ait aracın önceki hasarlarının tespitini, kaza kayıtlarının Sigorta Bilgi Merkezinden sorulmasını talep ettiklerini, ağır hasar kaybının bulunması halinde değer kaybı talebinin reddine karar verilmesini talep ettiklerini,

kabul anlamına gelmemekle birlikte başvurucunun araç mahrumiyetine ilişkin talebini somut delillerle ortaya koyması gerektiğini, dava konusu aracın özel araç olduğunu, bu nedenle kabul anlamına gelmemek kaydıyla aleyhine hüküm kurulması halinde davacının avans faiz talebinin reddi ile yasal faiz üzerinden hüküm kurulmasını talep ettiklerini,

kabul anlamına gelmemekle birlikte Karayolları Trafik Kanunu md. 99 uyarınca müvekkili şirketin kendisine ihbar tarihi itibariyle 8 günlük sürenin sonunda temerrüde düşmüş olacağından faiz sorumluluğunun da bu tarihten itibaren başlamış olacağını belirterek davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP; Davalı ...'a usulüne uygun tebligata rağmen, cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür. DELİLLER; Kaza tespit tutanağı, trafik tescil kayıtları, zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ve hasar dosyası, ... Merkezi kayıtları, araç hasarı ve onarıma ilişkin kayıtlar, ticari defter kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. 28/07/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle araç değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir.Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplandıktan sonra, dosyanın bilirkişiye tevdi ile, dava dosyası, celp ve ibraz edilen deliller ile davacıya ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak,

meydana gelen kaza nedeniyle kusur durumları ile davacının varsa talep edebileceği zararının tespiti yönünden rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişilerin 06/03/2025 tarihli raporu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.Davacı vekili 29/04/2025 tarihli dilekçe ile özetle; bilirkişi raporu doğrultusunda, değer kaybı tazminatı tutarını 40.000,00 TL olarak arttırdığı görülmüştür. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

28/07/2023 tarihinde, ... plakalı araç sürücüsünün Marmaris istikametinden iki şeritli ... yolu sol şeridi takiben ... istikametine seyir halinde iken kaza yeri olarak belirtilen ... ışıklı kavşağına geldiğinde aracının arka kısımlarına, aynı yön ve istikamette arka tarafında seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile çarpması sonucu meydana gelen kazada, mahkememizce benimsenen gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre,

... plakalı aracın sürücüsü ... mahal hız ile dikkatli ve tedbirli bir şekilde hızına bağlı olarak takip mesafesini korumadan seyretmediğinden çarpışmanın meydana geldiği değerlendirilmekte kazada asli yönden tamamen kusurlu olduğu; plakalı araç sürücüsü ... ise kazanın kaçınılmaz olarak gerçekleşmesi göz önüne alındığında kazanın oluşumunda

kusurunun olmadığı, meydana gelen kaza nedeniyle davacıya ait ... plaka sayılı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararı ortalamasının 40.000,00-TL olduğu ve dava konusu araç onarımının 10 günde tamamlanacağı, kiralama faaliyetlerinde kullanılan davacıya ait araç ticari amaçla kullanılmakta olup,10 günlük araç mahrumiyetinden kaynaklı kazanç kaybına yönelik zararının 64,53-TL olduğu tespit edilmiştir.

Kazaya konu ... plaka sayılı araç davalı sigorta şirketi nezdinde numaralı, 05/04/2023-05/04/2024 tarihleri arasında geçeli zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olup, poliçe limitinin araç başına 120.000,00-TL ile sınırlı olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından meydana gelen kaza nedeniyle davacı tarafa 38.720-TL hasar ödemesi gerçekleşmiş olup, bakiye sigorta limiti ve kusur durumu dikkate alındığından değer kaybına yönelik zarardan diğer davalılar araç maliki ve sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

araç mahrumiyetine ilişkin dolaylı zararlar, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında olmayıp, araç mahrumiyetine ilişkin zarardan davalı sürücü ve araç malikinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketine meydana gelen kaza nedeniyle zararın tahsili yönünden 06/03/2024 tarihinde başvuru yapılmakla, buna göre temerrütün 8 iş günü sonunda 19/03/2024 tarihinde oluşacağı, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren temerrütün oluşacağı anlaşılmakla.

Mahkememizce, davanın kısmen kabulü ile, değer kaybına ilişkin 40.000,00-TL maddi tazminatın davalı ...

Sigorta Şirketi yönünden 19/03/2024 temerrüt tarihinden itibaren; diğer davalılar yönünden 28/07/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 64,53-TL araç mahrumiyetine ilişkin maddi tazminatın 28/07/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... .... Merkezi ... ... ...

Şubesi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, değer kaybına ilişkin 40.000,00-TL maddi tazminatın davalı ... Sigorta Şirketi yönünden 19/03/2024 temerrüt tarihinden itibaren; diğer davalılar yönünden 28/07/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

64,53-TL araç mahrumiyetine ilişkin maddi tazminatın 28/07/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... .... Merkezi ... ... ... Şubesi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 2.736,80-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 674,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.062,20-TL harcın davalılardan ( Davalı ... Sigorta Şirketi 2.058,87-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müteselsilen alınarak hazineye İRAT KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan 1.163,00-TL harç, 9.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 1.355,00-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 11.518,00-TL yargılama giderinin kabul ret oranı dikkate alınarak 11.394,15-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.800,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin ret kabul oranı dikkate alınarak 3.759,14-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen; 40,86-TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Davalı ... Sigorta Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

7-Davalı ....merkezi ... ... ... Şubesi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 435,47-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

8-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, davacı ve ....merkezi ... ... ... Şubesi vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/06/2025

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır