Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/329 K.2026/286

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA, Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket yetkilisi tarafından kullanılan, laptop modeli bilgisayar çöktüğünü, bilgisayarın çökmesi üzerine müvekkil şirket yetkilisi tarafından bilgisayar içerisindeki verilerin kurtarılabilmesi için birçok işlemler yapılmış, değişik teknik birimlerden destek alınmaya çalışıldığını, bu aşamalarda bilgisayar ...

Hizmetleri A.Ş.'ne de gönderilmiş ise de bilgisayar üzerinde ... işlem yapıldığından verilerin kurtarılabilmesi ve geri getirilebilmesi mümkün olamadığını, Vergi Dairesi Müdürlüğüne 2024 yılı vergi beyannamesinin Nisan 2025 ayında verilmesi gerektiğini, müvekkil şirket tarafından 10.03.2025 tarihinde beyanname verilmesine ilişkin muhasebe çalışmaları yürütülürken, sözkonusu bilgisayarda yüklü bulunan beratların silinmiş olduğu ortaya çıktığını, müvekkil şirkete ait berat dosyalarının silinmiş olmasından dolayı, müvekkilimiz hali hazırda vergi dairesinden yeniden berat alamadığı gibi vergi beyannamesini de veremeyeceğini öğrenmiş bulunduğunu,

zira vergi dairesi tarafından, vergi mükellefine beyanname verilmesi aşmasında kullanacağı, mali mühür veya berat vergi dairesince bir defaya mahsus olmak üzere verilmekte ve yenilenmediğini, ancak mali mühür veya beratın zayi olması ve zayi belgesinin de ilgili vergi dairesine sunulması halinde mükellefe yeni bir berat verilebileceğini, müvekkile ait tüm beyannamelerin, vergi dairesine sunmuş olduğu belge ve beyanların birer örneklerinin aynı zamanda vergi dairesinde de bulunduğu, böylelikle verilere herhangi bir zarar gelmediği,

beyannamelerin bulunduğu ancak beyannamelere erişim için gerekli beratın alınması gerektiği anlaşıldığını, zira veri dosyalarına ve beyannamelerin yüklendiği klasörlere erişim için mükellefe verilen beratların bulunması gerektiğini, olayımızda da bilgisayarın verilerinin silinmesiyle birlikte, Kurumlar Gelir Vergisi beyanında bulunulması,

beyanname düzenlenmesi aşamasında 10.03.2025 tarihinde öğrenilen, müvekkile ait mali berat dosyasının silindiği ve geri getirilemediğinden zayi belgesi alınması gereği doğduğunu, açıklandığı üzere talebinin kabulüne, müvekkil şirkete ait beratların zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE

Dava. 6102 Sayılı TTK'nun 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkidir.Mahkememizce, davacı şirkete ait vergi kayıtları celp edilmiş, dava dosyası, ibraz edilen deliller ve davacıya bilgisayar ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiş bu kapsamda bilirkişilerin 30/06/2025 tarihli raporu ibraz ettikleri görülmüştür. 30/06/2025 tarihli raporda özetle.

Önceki kayıtların tutulduğu dizüstü bilgisayar ait harddisk donanımsal olarak arızalandığı veri kurtarma işlemlerinden sonuç alınamadığı ve şuanda kullanılamaz halde olduğu tespit edilmiş ve masaüstü bilgisayar üzerinde inceleme yapılabildiği, ...

Başkanlığının e-defter sayfasının paket listesi bölümü incelendiğinde; en son 11/2023 dönemine ilişkin Yevmiye ve büyük defter beratının onaylanıp alındığı tespit edildiği, 12/2023 dönemine ilişkin yevmiye ve büyük defter beratının mevcut olmadığı görüldüğü, 01/2024 Dönemine ilişkin Yevmiye ve Büyük Defter berat onayı da mevcut olmadığı, paket listesi sistem sorgusunda ekranda hata verdiği görüldüğü, 12/2023 dönemine ilişkin yüklenmiş yevmiye beratı bulunmadığından bir sonraki (01/2024) döneme ilişkin onay beratının da yüklenemediği görüldüğü,

söz konusu masaüstü bilgisayarda yüklü bulunan berat dosyalarının silinmiş olduğunu tespit edildiği, berat dosyalarının bir yedeğinin bulunmadığı, saklama sürelerinin ilgili kanun hükümlerine

göre 10 yıl olduğu, sistemin dışında harddisk gibi ortamlarda saklamış olsaydı ya da hizmet aldığı muhasebe yazılım firmasının bulut hizmetinden faydalansaydı söz konusu zayiler oluşmayacağı, incelemeye sunulan harddisk arızalı olduğundan zayi olduğu iddia edilen belgelerin gerçek bir siber saldırı sonucunda mı zayi olduğu konusu, önceki kayıtların tutulduğu dizüstü bilgisayar ait harddisk donanımsal olarak arızalandığı veri kurtarma işlemlerinden sonuç alınamadığı ve şuanda kullanılamaz halde olduğu tespit edilmiş ve masaüstü bilgisayar üzerinde inceleme yapılabildiği,

bu sebeple bu konu hakkında bir tespit yapılamadığı şeklinde rapor tanzim edildiği görülmüştür. Mahkememizce, dosyanın daha önceki SMM bilirkişiye tevdi ile, zayi olduğu iddia edilen beratların tarihi dikkate alınarak ziyan hususunun en erken ne zaman fark edilebileceği hususunda ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda bilirkişinin 08.12.2025 tarihli ek raporu ibraz ettiği görülmüştür.

08.12.2025 tarihli ek raporda özetle; zayi olduğu iddia edilen beratların en erken, Aralık/2023 döneminin berat yükleme son tarihi olan 10.05.2024 günü fark edilebileceği şeklinde rapor tanzim edildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 6102 sayılı TTK 'nun 82/7.maddesi uyarınca; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyana uğrarsa tacir ziyanı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...." düzenlenmiş olup, anılan madde hükmü uyarınca bu davayı açmak için yasal 30 günlük hak düşürücü süre belirlendiği,

her ne kadar bilirkişi raporunda zayi olduğu iddia edilen beratların en erken, Aralık/2023 döneminin berat yükleme son tarihi olan 10.05.2024 günü fark edilebileceği tespit edilmişse de, davacı tarafça 10.03.2025 tarihinde beyanname verilmesine ilişkin muhasebe çalışmaları yürütülürken, sözkonusu bilgisayarda yüklü bulunan beratların silinmiş olduğu ortaya çıktığı belirtilmekle, 6102 sayılı TTK 'nun 82/7.maddesi uyarınca ziyanı öğrendiği tarihten itibaren yasal süre içerisinde davanın açıldığı görülmüştür.

Tacir sıfatını haiz davacının TTK'nun 18/2 madde hükmü uyarınca tedbirli ve basiretli bir tacir gibi defterini güvenlik altına alması beklenmekte olup, davacının basiretli bir tacirin göstereceği özen ve itina ile defterlerini saklaması gerektiği, dijital ortamdaki veri/dosyaların yedeklenmesi hususunda uygulamada birçok yöntem bulunmakta olduğu, somut olayda, söz konusu masaüstü bilgisayarda yüklü bulunan berat dosyalarının silinmiş olduğunu tespit edildiği, berat dosyalarının bir yedeğinin bulunmadığı, saklama sürelerinin ilgili kanun hükümlerine

göre 10 yıl olduğu, sistemin dışında harddisk gibi ortamlarda saklamış olsaydı ya da hizmet aldığı muhasebe yazılım firmasının bulut hizmetinden faydalansaydı söz konusu zayiler oluşmayacağı, ayrıca önceki kayıtların tutulduğu dizüstü bilgisayar ait harddisk donanımsal olarak arızalandığı veri kurtarma işlemlerinden sonuç alınamadığı ve şuanda kullanılamaz halde olduğu tespit edilmiş ve masaüstü bilgisayar üzerinde inceleme yapılabildiği, bu sebeple zayi olduğu iddia edilen belgelerin ne şekilde zayi olduğunun da tespit edilemediği, davacı tarafça verilerin kaybına engel olabilecek bir takım önlemlerin alınmamış olduğu,

iddia edilen sebebin tacirin öngörebileceği ve aldığı koruma tedbirlerine rağmen gerçekleşebilecek nitelikte olması şartını da taşımadığı, basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getiremediği görüş ve kaanatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcında davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulden anlatıldı. 26/02/2026

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır