Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/775 K.2025/1436

Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili şirketin demir-çelik sanayi alanında faaliyet gösterdiğini, davalı şirket ile arasındaki görüşmelerin Haziran 2024 ayı başlarında başladığını, gerek çevrim içi gerekse yüz yüze yapılan görüşmeler sonrasında ilk sipariş teyidi davalı şirket tarafından 12 Haziran 2024 tarihinde “Konu: ...

Malzeme Dahil Kesim Resmi Sipariş” açıklaması ile e-mail yoluyla verildiğini, bu tarih sonrasında çeşitli defalar yazışmalar ve toplantılar gerçekleştirilmiş, fiyat ve malzemeler konusundaki revizelerin e-mail yolu ile teyidi sağlandığını, 19.07.2024 tarihinde müvekkili tarafından gönderilen; fiyat, termin, vade ile ilgili teklif;

davalı tarafından 22.07.2024 tarihinde gönderilen e-mail ile “4 setlik fiyat teklifiniz (1 set 16.950 Euro) uygundur.” ifadeleri ile 4 sete 1 sipariş numarası verilmek ve bedel, vade, termin vb.’lerinin belirtildiği tablo yapılmak suretiyle onaylandığını, sözleşme kapsamında sipariş numaralı ilk teslimat 02.08.2024 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, bu teslimata ilişkin bedel müvekkil tarafından taraflar arasında mutabık kalınan şekilde kesilen ilgili faturalara istinaden, Banka aracılığı ile çeşitli tarihlerde ... tahsilat yöntemi kullanılarak tahsil edildiğini,

bu tarihten sonra devam eden ticari ilişki süresince davalı şirketçe çeşitli defalar siparişe konu malzemeler ve teslim tarihlerinde revizeler yapıldığını, 09.08.2024 tarihinde gönderilen mailde sipariş numaralarının değiştiği, üretilecek malzemelerde revizeler bulunduğu belirtildiğini, bu e-posta yazışmasında da görülebileceği üzere her biri 4 set ve yine her biri 67.800,00 Euro bedelli ... ve ... numaralı 4 adet sipariş ile ... numaralı 6 set ve 101.700,00 Euro bedelli 1 adet olmak üzere toplam 5 adet sipariş daha olduğunu,

taraflar arasında varılan mutabakata göre ... numaralı ikinci teslimatın 10.09.2024 tarihinde gerçekleştirilmesi kararlaştırıldığını, müvekkil şirket, siparişe konu malzemeleri zamanında hazırlamış olmasına rağmen, davalı şirketin malzemeleri teslim almaktan imtina etmesi ve ödeme için tanınan ...

(Doğrudan Borçlandırma Sistemi) limitlerini hazırlamaması nedeniyle teslimat gerçekleşememiş ve bedel tahsil edilemediğini, müvekkil ödeme vaadiyle uzun süre oyalandıktan sonra 27.09.2024 tarihli e-posta yazışmalarında yer alan “Dün telefonda görüştüğümüz gibi, şu anda tarafınızca üretilen 4 setten sonrasının üretimini durdurmanız gerekmektedir” ve “ İptal edilen ...’lar aşağıdaki gibidir. ... şeklindeki ifadeleri içeren e-mailler ile hali hazırda davalı tarafın talimatı ile hazırlanmış bulunan ... numaralı sipariş dışındaki siparişler iptal olunduğunu, müvekkil şirket tarafından ...

4. Noterliği yevmiye numaralı 31.01.2025 tarihinde keşide edilen ihtarname ile, üretimi gerçekleştirilmiş ... numaralı sipariş konusu malzemelerin teslim alınması ve bedelinin ödenmesi talep edildiğini, ancak, davalı tarafın ...

23. Noterliği yevmiye numaralı 11.02.2025 tarihli cevap ihtarnamesinde, “ Müvekkil şirket ile tarafınız arasında belli başlı metal ürünlerin üretilmesi için anlaşma sağlanmış olup anlaşma uyarınca haftalık programa esas olacak şekilde ürünlerin üretimi ve teslimi yapılmaktaydı. Akabinde ise her teslim edilen ürünün ödemesi tarafınıza gönderilmekteydi.

Ancak müvekkil şirketin gördüğü lüzum üzerine 27.09.2024 tarihinde gerek yazılı (mail yazışmaları) gerekse sözlü olarak 27.09.2024 tarihinden itibaren başkaca ürün üretilmemesi gerektiği bildirilmiş, üretimin durdurulması talep edilmiştir.” denilerek sözleşmenin mevcut olduğu, e-postaların kendi yetkili personelleri tarafından gönderildiği kabul edilmiş;

bununla birlikte siparişlerin iptali yoluna gidildiği ve şirketin gördüğü lüzum üzerine denilerek sözleşmenin feshedildiği bildirildiğini, davalı şirket tarafından belirtilen e-posta yazışmalarında davalı taraf açıkça “şu anda tarafınızca üretilen 4 setten sonrası üretimi durdurmanız gerekmektedir" ve “iptal edilen sipariş numaraları aşağıdaki gibidir ... şeklindeki ifadeler ile üretimi hali hazırda zaten yapılmış bulunan ve teslimat için hazır edilmiş ... numaralı siparişini iptal etmemiş olduğunu gösterdiğini, iptal edilmiş olsaydı bile,

teslim süresinin geçtiği ve malın halihazırda üretildiği de davalı tarafça bilindiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 67.800,00 Euro alacağını temerrüt tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanun 4/a maddesinde belirtilen devlet bankalarınca o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, taraflar arasında 2024 yılı içerisinde belli başlı metal ürünlerinin üretilmesi için birtakım sipariş süreçleri yürütüldüğünü, bu anlaşma uyarınca da haftalık programa esas olacak şekilde ürünlerin üretimi ve teslimini yapıldığını, sipariş konusu ürünlerin teslim tarihi 10.09.2024 olarak planlanmışsa da, planlanan tarihte siparişe konu ürünler müvekkil şirkete teslim edilmediğini, buna bağlı olarak da herhangi bir ödeme yapılmadığını, eser sözleşmesi kapsamında borcun doğması için gerekli olan teslim unsurunun oluşmadığını,

müvekkil şirket tarafından teslim alınmamış ürünlere ilişkin olarak öne sürülen işbu alacak talebinin reddi gerektiğini, mahkeme aksi kanaatte ise de, müvekkil şirket gördüğü lüzum üzerine başkaca ürün üretilmemesini, üretimin durdurulmasını talep etmiş olup bu talep üzerine üretime devam eden davacı, kendi kusuru ile zarara uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı, davalı ile aralarında ...

Malzeme Dahil Kesim Projesi” işini konu alan eser sözleşmesi kurulduğunu, bu sözleşme kapsamında ... sipariş numaralı ilk teslimatın yapılarak bedelin tahsil edildiğini, 09.08.2024 tarihinde mail yoluyla gönderilen sipariş ile her biri 4 set ve yine her biri 67.800,00 Euro bedelli ... numaralı 4 adet sipariş ile ... numaralı 6 set ve 101.700,00 Euro bedelli 1 adet olmak üzere toplam 5 adet sipariş verildiğini, ... numaralı ikinci teslimatın 10.09.2024 tarihinde gerçekleştirilmesi kararlaştırıldığını, dava konusu ... numaralı ürünün hazır edilmesine karşın davalının ürünü teslim almaktan imtina ettiğini,

27.09.2024 tarihli mailde iptal edilen ürün teslimat numaraları arasında dava konusu ... numaralı siparişin bulumadığını, davalı şirkete üretimi gerçekleştirilmiş ... numaralı sipariş konusu ürünü teslim alınması ve bedelinin ödenmesi için keşide edilen ihtarnamenin semeresiz kaldığını iddia ederek dava konusu ... sipariş nolu ürün bedelinin tahsilini istemiş, davalı ise, taraflar arasındaki belli başlı metal ürünlerinin üretilmesini konu alan ticari ilişkide haftalık programa esas olacak şekilde ürünlerin üretimi ve teslimini yapıldığını,

dava konusu siparişin teslim tarihi 10.09.2024 olmasına karşın söz konusu tarihte siparişe konu ürünlerin davalı şirkete teslim edilmediğini, teslim alınmamış ürünlere karşılık semen borcunun doğmadığını, ayrıca üretimin durdurulmasını talep edilmiş olmasına karşın davacının üretime devam ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Taraflar arasında ...

Malzeme Dahil Kesim Projesi” işini konu alan eser sözleşmesi kapsamında davacının davalıya planlanan takvim dahilinde davalının siparişe konu ürünlerini imal etmediği üstlendiği, bu sözleşme kapsamında dava konusu ... nolu siparişin de olduğu her biri 4 set ve yine her biri 67.800,00 Euro bedelli ... numaralı 4 adet sipariş ile ... numaralı 6 set ve 101.700,00 Euro bedelli 1 adet olmak üzere toplam 5 adet siparişin verildiği, dava konusu ... numaralı siparişin teslimatının 10.09.2024 tarihi olarak kararlaştırıldığı,

davalının davacıya gönderdiği 27.09.2024 tarihli e-mailde üretimi durdurulan ve iptal edilen siparişler arasında dava konusu ... numaralı siparişin bulunmadığı halde söz konusu dava konusu ürünleri davalının teslim almadığı, ürünlerin teslim alınması için davalıya 31.01.2025 tarihinde keşide edilen ihtarnamenin sonuçsuz kaldığı tüm dosya kapsamından sabit olup, somut olayda uyuşmazlık eseri teslim yükümlülüğünün hangi tarafa ait olduğu noktasında toplanmaktadır.Taraflar arasında düzenlenen bu sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup,

uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerektiği açıktır. Genel olarak eser sözleşmelerinde yüklenicinin sadece eseri meydana getirmesi, aslî edim borcunu yerine getirdiği anlamına gelmemektedir. Yüklenici, sözleşmeye uygun meydana getirdiği eseri teslim borcu altındadır. Yüklenici üstlendiği eseri meydana getirecek ve meydana getirdiği bu eseri, iş sahibine usul ve yasaya ve sözleşme hükümlerine uygun olarak teslim edecektir.

Eseri teslim borcu yüklenicide olduğundan eserin teslim edildiğini kanıtlama borcu da yükleniciye düşmektedir. Bir başka deyişle yüklenici, eseri, iş sahibine sözleşmeye uygun teslim ettiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı yüklenici bedele hak kazanabilmesi için, eseri iş sahibine süresi içerisinde iş sahibinin iş yerinde teslim ettiğini kanıtlamakla yükümlüdür.

Kural olarak eseri teslim borcu davacı yüklenicide ise de, taraflar aralarındaki akdi ilişkide teslimin nasıl ve ne şekilde ifa edileceğini kararlaştırmış olmaları mümkündür.

Nitekim davacının davalıya keşide ettiği ihtarda “..üretimi yapılan ürünlerin şirketiniz tarafından teslim alınmasını..” ihtar edildiği, davalının cevabı ihtarında ise, “ müvekkili şirketin siparişi üzerine tarafınızca üretilen tüm ürünlere ilişkin olarak müvekkili şirket teslim alma ve ödeme yükümlülüklerini yerine getirmiştir.

Müvekkili şirket tarafından üretiminin durdurulması talebine aykırı olacak şekilde üretilen ürünlerin müvekkili şirket tarafından teslim alınma ve ödeme yükümlülüğü bulunmadığını..” denilmiş olmakla; davalı işverenin dava konusu siparişe konu ürünün teslimini davacı yükleniciden talep etmesi, davacı yüklenicinin de ürünün teslimini davalıya yapması gerektiğinin kabulü gerekmiştir.

Davalı iş sahibinin tamamlanmış olan eseri teslim almaktan haklı bir neden olmaksızın kaçınması halinde de alacaklı temerrüdüne düşeceğinden davacı yüklenici imalâtın gerçekleştirdiği kısmın bedelini talep etmeye hak kazanacaktır. Sözleşmede işin tamamlanıp teslim edileceği süre ve tarih dava konusu sipariş için 10.09.2024 tarihi olarak belirlenmiştir.

Davalı işveren dava konusu tamamlanan işin teslim tarihinde davacı yükleniciden ürünü teslim almaya hazır olduğunu bildirmediği gibi davacı yüklenicinin işi tamamlayarak davacı iş sahibini dava konusu siparişe konu ürünleri teslim alması konusunda ihtar etmek suretiyle davalı iş sahibini alacaklı temerrüdüne düşürdüğü dosya kapsamından sabit olmakla; dava konusu ... numaralı siparişe konu ürünlerin davalıya iadesi koşuluyla ürün bedeli olan 67.800 Euro alacağın teslim tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza