Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/120 K.2026/195

Av.

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/01/2026

KARAR TARİHİ : 09/04/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 09/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; keşidecisi ..., lehtarı ... olan 12/05/2024 düzenlenme 31/12/2024 vade tarihli 100.000,00-TL bedelli senetten kaynaklı olarak davalı tarafından davacı aleyhine ... 2. Genel İcra Dairesinin 2025/... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, senedin teminat senedi olduğunu, taraflar arasında akdedilen bila tarihli sözleşme doğrultusunda davalının yetkilisi olduğu ... Tasarım Tekstil San. Ve Tic.

A.Ş.'ye yapacağı işin karşılığı olarak dava konusu senedin teminat senedi olarak verildiğini, davalı tarafa ...

49. Noterliğinin 163/06/2025 tarih ve yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ edildiğini, davalının ihtarnameye cevap vermediğini beyanla dava konusu senedin icra takibinin durdurulmasına yönelik tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile davacının borçlu olmadığının tespitine, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görev itirazlarının bulunduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, senet üzerinde teminat senedi ibaresinin bulunmasının senedin teminat senedi olduğunu ispatlamaya tek başına yeterli olmadığını , senedin kişisel borç ilişkisine dayalı olduğunu ve ... Tasarım Tekstil San. Ve Tic.

A.Ş.'nin anılan bono ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, işin başlangıç tarihinin 20/07/2024 bitiş tarihinin ise 30/09/2024 tarihi olduğunu, senedin düzenlenme tarihinin ise 12/09/2024 olduğunu, işin bitimine yakın bir tarihte teminat senedi alınmış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu beyanla davanın usul ve esastan reddine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ DELİLLER

... 2. Genel İcra Dairesinin 2025/... sayılı dosyası, ... 6. İcra Hukuk Mahkemesinin 2025/... sayılı dosyası, dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK m. 72 maddesi uyarınca açılan, kambiyo senedine (bonoya) dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.Davaya konu menfi tespit istemine dayanak senedin 12/09/2024 tanzim tarihli ve 31/12/2024 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli olduğu, bono keşidecisinin davacı ..., lehdarının ise davalı ... olduğu, anılan senedin ... 2. Genel İcra Dairesinin 2025/... esas sayılı dosyasında takibe konu edildiği anlaşılmıştır.

Takip dosyasında mevcut senet örneğinde herhangi bir teminat kaydına yer verilmediği, ancak davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan senet örneğinde sağ üst köşede “Teminat Senedi” ibaresinin bulunduğu görülmüştür.Davacı taraf, davaya konu 100.000,00 TL bedelli senedin taraflar arasındaki eser sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini ileri sürmüş, davalı taraf ise bu iddiayı kabul etmeyerek görev itirazında bulunmuştur.

Davalı tarafça ileri sürülen görevsizlik itirazı yönünden yapılan değerlendirmede; uyuşmazlığın temelinde Türk Ticaret Kanunu’nun 776 ve devamı maddelerinde düzenlenen bono bulunması nedeniyle, eldeki davanın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu, bu nedenle görev itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Esasa yönelik yapılan incelemede. TMK m. 6 ve HMK m. 200-201 maddeleri ile yerleşik ... içtihatları gereğince, kambiyo senedinin mücerretlik vasfı esastır. Bir senedin teminat senedi vasfını taşıyabilmesi için ya senet metninde açık olarak teminatın hangi hususta verildiği belirtilmeli ya da ayrı bir yazılı sözleşmeyle senedin vade, tanzim tarihi ve miktarlarına açıkça atıf yapılarak senedin teminat senedi olduğunun belirlenebilir olması sağlanmalıdır.

Nitekim, eldeki davaya konu benzer bir uyuşmazlıkta ... Hukuk Genel Kurulu 28/03/2018 tarih ve 2017/ Esas, 2018/ Karar sayılı ilamında: "Takipte dayanılan 20.10.2013 vade tarihli ve 13.500,00 TL tutarlı bononun arka yüzünde “teminat senedidir” ibaresi bulunmaktadır. Bonoda teminat kaydı varsa da neyin teminatı olduğu belirtilmediğinden bu ibare bononun mücerrettik vasfını ortadan kaldırmaz.

Bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için, neyin teminatı olarak verildiğinin ya bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge (İİK’nun 169/a maddesinde öngörülen) ile teminat senedi olduğunun kanıtlanması gerekir. Nitekim ... ... Kurulunun 14.03.2001 gün ve 2001/- E., 2001/ K.. 20.06.2001 gün ve 2001/- E., 2001/ K.. 24.02.2010 gün ve 2010/- E., 2010/ K. sayılı kararlarında da aynı hususlar benimsenmiştir.

Hâl böyle olunca yerel mahkemece, ... benimsenen ... kararına uyulması gerekirken yanılgılı gerekçe ile önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır." şeklinde karar verdiği görülmüştür. Somut olayda, senet üzerinde "Teminat Senedi" ibaresinin bulunması, neyin teminatı olduğu açıkça belirtilmediği sürece senedin mücerret borç ikrarı niteliğini ortadan kaldırmaz.

Davacı tarafça dosyaya sunulan eser sözleşmesi incelendiğinde ise, sözleşmenin dava dışı bir şirket ile yapıldığı, senedin ise şahıslar arasında düzenlendiği görülmüş; sözleşme metninde de takibe konu senedin tanzim tarihi, vadesi ve bedeline ilişkin açık bir atıf tespit edilememiştir.

İspat yükü kendisinde olan davacı, senedin teminat amacıyla verildiğini HMK m. 201 gereğince kesin ve yazılı delille ispatlayamamıştır.Bununla birlikte, HMK 226/1-c maddesinde "yemin edecek kimsenin namus ve onurunu etkileyecek veya onu ceza soruşturması ya da kovuşturması ile karşı karşıya bırakacak vakalar" konusunda yemin teklif edilemeyeceği düzenlenmiş olup,

davacı yemin deliline dayanmışsa da HMK'nın 226/1-c bendi gereğince yemin edecek kişi hakkında bedelsiz senedi kullanma suçundan dolayı cezai takibat yapılabileceğinden bu konuda yemin delilinin kullanılamayacak olması karşısında davacı tarafa yemin teklif etme hakkı hatırlatılmamıştır. Bu haliyle, davacının iddiasını usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı nazara alınarak davanın reddine karar verilmiştir. Son olarak, İİK'nın 72/4. maddesi uyarınca.

"Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar... Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez." hükmü mevcuttur.

Mahkememizce davacının talep ettiği ihtiyati tedbir talebi 23/02/2026 tarih ara karar ile reddine karar verilmiş olması nedeniyle davalı lehine İİK 72/4 maddesinde düzenlenen tazminata hükmedilmesine yer olmadığı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ✍E-Imzalıdır Hakim ... · ✍E-Imzalıdır