Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/18 K.2026/12

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davacının ... ... Bankası A.Ş.'ne ait .... serili çeklerin yetkili hamili olduğunu, çek serisinin ... seri numaralı çeki ... tarafından davacının rızası ve bilgisi olmadan çek koçanından yırtılarak alındığını, söz konusu çek üzerinde davacının herhangi bir imzası yazısı bulunmadığını, bulunsa bile imzanın davacıya ait olmadığını, çekin henüz davacının zimmetinde iken davacı tarafından kıymetli evrak üzerinde herhangi bir işlem yapılmadığını beyanla çek ile ilgili ödeme yasağı konulmasını ve davacının yetkili hamili olduğu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacıya ait çek koçanlarındaki 1 adet boş çek yaprağının çalındığı iddiasına dayalı çek iptali davasıdır.TTK'nın 780.madde de çekin senet metninde "çek" kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır. TTK'nın 781. madde de bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir.

Tamamen boş çek yaprağı çalınması halinde çek doldurularak ibraz edildiği takdirde, keşidecinin hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartıdır. Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.TTK.

757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.

(TTK.652.m)Yukarıdaki açıklamalarla birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, talep eden tarafından 1 adet boş çek yaprağının çalındığı iddiasıyla eldeki davayı açtığı, boş çek yaprağının kambiyo vasfını taşımadığından zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi mümkün değildir.

Ancak talepçi tarafından boş çekin imzalı olduğu yönünde şüphelenildiği belirtildiği bu durumda çekler imzalı olarak kabul edilse bile, imzalı çeklerin iptalini keşideci değil hamil isteyebilecektir. Ne var ki talep eden çeklerin hamili değil çeklerin keşidecisi (çek karnesi sahibi) olduğu anlaşılmakla, dava açma hakkı olmayan davacı keşidecinin davasının usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ✍E-Imzalıdır Hakim ... · ✍E-Imzalıdır