Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/941 K.2026/245

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete ait ortaklar pay defteri bulunamadığını, defterin 1980 yılına ait olduğunu ve şirket merkezinde olması gerekirken bulunamadığını, şirketin yetkililerinden ... vefatından sonra şirket merkezinin yer değiştirildiği sırada defterin kaybolduğunu veya çalındığını, bu hususun yeni öğrenildiğini, yapılan tüm araştırmalara rağmen defterin bulunamadığını, bu nedenle zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 82/7 maddesi gereğince, ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Dava dosyasında; ...

Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmıştır.Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtların TTK’nun 68 nci maddesi uyarınca zayiinin istenebilmesi için, tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir olayda zayi olması, tacirin bunları saklamada bir kusurunun bulunmaması da gerekmektedir.Ticari defterlerin zayii halinde uygulanacak usul ve şartları TTK 82/7 maddesinde açıklanmıştır.

Buna göre tacir kişiler belge ve defterlerini yasada belirtilen süre boyunca saklamak zorundadır. Saklama süresi içinde gerekli tüm muhafaza tedbirlerinin alınması, defter ve kayıtların kaybolmaması için özen gösterilmesi yasal yükümlülüktür. Mücbir sebep diye tabir edebileceğimiz sebeplerle ortaya çıkan zayi hallerine mahsus olmak üzere mahkemece zayi belgesi verilir.

Zayi belgesi verilmesi için tacirin kendisinden beklenen tüm özen ve dikkati göstermesine rağmen engel olamayacağı bir sebepten kaynaklanan ziya söz konusu olmalıdır. Yasada bu tür mücbir sebeplere örnek olarak yangın, su baskını, deprem gibi bir afet yahut hırsızlık halleri sayılmıştır. Elbette bu halleri yasada sayılan sebeplerle sınırlamak yasa koyucunun amacına uygun değildir.

Asıl olan makul bir tacirin normal davranış biçimine, özen ve muhafaza şartlarına göre tüm tedbirlerin alınmasına rağmen önüne geçilemeyecek bir halin varlığı şarttır. Davacı saklama yükümlülüğüne uygun davranmalı ve bu hususta basiretli tacir gibi hareket etmelidir. Bu yükümlülüğe aykırı davranılması durumunda zayi belgesi verilmesi istemini kabul etmek mümkün değildir.(...

11.Hukuk Dairesi 2008/ E,2009/ K)6102 sayılı TTK 'nun 82/7.maddesi uyarınca " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...." hükmü uyarınca bu davayı açmak için yasal otuz günlük hak düşürücü süre belirlenmiştir.Somut olayda;

davacı şirketin merkezinin taşınması sırasında ortaklar pay defterinin kaybolması nedeniyle zayi kararı verilmesi talep edilmiş olup davacının salt kaybolma olgusunu ileri sürmesinin zayi belgesi verilmesi için yeterli olmadığı, bunun yanında, TTK 82/7. maddede yer alan sebeplerden veyahut benzer olağanüstü, beklenmeyen hale dayalı mücbir sebebin gerçekleşmesinin gerektiği, ispat yükü üzerinde olan davacı tarafından deprem, sel, yangın, hırsızlık gibi bir olayın ileri sürülüp ispat edilemediği anlaşılmakla talebe konu defter yönünden zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır