Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1211 K.2023/786

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı Şirketin Karayolları Zorunlu Trafik Poliçesini yaptığı ... plakalı kamyonun, ...tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresinde bulunan ...plakalı kamyonun üzerine devrilmesi sonucunda müvekkilinin sakatlandığını, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, ... tedavi gördüğünü, kaza sebebi ile ...Cumhuriyet Başsavcılığının ...sor. ...Kar.

Sayılı dosyası ile soruşturma açıldığını, ...plakalı aracın işleteni davalılardan ...Ltd.

Şti olduğunu, araç sürücüsünün davalı ...olduğunu, ...plakalı aracın ...nolu poliçe ile zorunluluk sigortasının bulunduğunu, sigorta poliçesinde belirlenen bir kimsenin Ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı KTK'ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitine kadar temin eder." şeklinde ifade edildiğini, müvekkilinin kalıcı olarak sakatlandığını, kazanın meydana gelmesinden sonra müvekkiline herhangi bir yardım yapılmadığını, geçmiş olsun ziyaretine bile gidilmediğini, müvekkilinin psikolojik sorunlar yaşadığını,

bu nedenle kusuru bulunan ve müvekkilinin sakatlanmasına neden olan araç sürücü ... ile araç işleteni ...Tic. Ltd. Şti'nin manevi tazminata mahkûm edilmesini, ...TL manevi tazminatın ...plakalı araç sürücü ...ve araç işleteni ...Tic.

Ltd, Şfi.’nden kazanın gerçekleştiği ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tazmini ile maddi tazminat taleplerinin davalı sigorta şirketinden tahsilini, Yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan bu davanın dava süresinde açılmadığını, zamanaşımı/hakdüşürücü süreler geçmiş olması sebebi ile davanın reddini talep ettiğini, davacı tarafından neye dayanılarak ve ne için tazminat talebinin açıkca dile getirilmediğini, kazanın karayolunda meydana gelmiş bir kaza olmaması sebebi ile müvekkiline husumet yönetilemeyeceğini, Zorunlu Trafik sigortasından faydalanma şartlarından bir tanesinin kazanın karayolunda meydana gelmiş olması olduğunu, bu nedenle sigorta şirketinin sorumluluğunun mevcut olmadığını,

Davacı tarafın müvekkili şirkete yapmış olduğu başvuruda eksik evrak ile başvuru yapmış olduğundan KTK madde 97 uyarınca işbu davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının gerek şirketlerine yaptığı başvuruda gerekse davadan önce arabuluculuk bürosuna yaptığı başvurularda sayılan belgeleri eklemediğini bu durumda davacı usulüne uygun bir başvuru gerçekleştirmedikleri, usulüne göre başvuru olmadığı için davanın reddedilmesi gerektiğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi Genel Şartları Ek-6’nın bedeni zararlar başlıklı 2. maddesinde belirtilen evraklar sigorta şirketine sunulmadan sigorta şirketi temerrüde düşmemiş olacağını,

şirketilerinin temerüde de düşmediğini, yargılama gideri vekalet ücreti ve faizden sorumlu tutulamayacağını, Davacı tarafın bu dava sırasında dosyaya sunmuş olduğu raporun usulüne aykırı bir maluliyet raporu olduğundan davacının tam ve eksiksiz bir başvuru yaptığının kabulünün mümkün olmadığını, açıklanan sebeplerle dosyada mübrez sağlık kurulu raporu açık bir şekilde yönetmeliğe aykırı olarak düzenlendiğinden ve süreli bir rapor olduğundan davada dikkate alınamayacağını, söz konusu raporda hangi yönetmeliğin esas alındığı dahi belli olmadığını, dosyaya sunulan raporun geçerliliğinin kabulü mümkün olmadığını, olmayıp,

davacının müvekkili şirkete geçersiz bir rapor ile başvuru yaptığından eksik evrak sebebi ile bu başvurunun reddine karar verilmesi gerektiğini, Karayolları Trafik Yönetmeliği 156/3 maddesi gereğince Trafik Zabıtasının kusur belirleme yetkisi olmadığını, Öncelikle Başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine, kazanın meydana geldiği yerin karayolları olmaması sebebi ile sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemeyeceğinden açılan iş bu davanın reddine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına,

Mahkeme aksi kanaatte ise yukarıda yaptığımız açıklamalar ışığında faizden, yargılama giderinden ve ücreti vekaletten sorumlu tutulmamalarını ve neticeten davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...ve ...Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle yetki ilk itirazında bulunarak yetkili mahkemenin ...Hukuk (...) mahkemesi olduğunu, yetkisizlik kararı verilmesini gerektiğini, esası ilişkin de davacının dava dilekçesinde müvekkilin kusurundan bahsetmesine rağmen, davalı müvekkilin ne şekilde kusurlu olduğuna dair izahat yapılmadığını, buna dair herhangi bir rapor da dosyaya sunulmadığını, yine davacının sakatlığı ile ilgili de açıklama yapılmadığını, bu hususlarda HMK 319.maddesine aykırı şekilde ileri sürülecek her türlü yeni vaka, iddia ve delile muvafakatleri olmadığını, davalı müvekkilinin bahsi geçen hiçbir yerde hak sahibi, işleten,

taşeron vs sıfatlarına sahip olmadığını, aracın yanaşacağı ve yükünü boşaltacağı yerleri belirleyenin de yine davalı müvekkili olmadığını, ayrıca davalı müvekkile ait aracın daha önce alana gelip yerleştiğini, yükünü boşalttıktan sonra davacının sevk ve idaresindeki aracın geldiğini, davacının aracının alanda olduğu anda müvekkili şirkete ait aracın artık pasif konumda olduğunu, yani çalışır vaziyette olmadığını, ayrıca maden sahasını işleten firmanın iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili her türlü tedbiri almak zorunda olduğunu, iki araç arasında her türlü ihtimale karşı gerekli mesafenin bırakılması gerektiğini,

bu noktada davacının da aynı hassasiyeti göstermesi gerektiğini, zeminin kötü ve gevşek olması, bu nedenle ...plakalı aracın bunun etkisi ile yana yatmasında ne davalı müvekkili şirketin ne de davalı ...bir kusurunun olmadığını neticeten davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

1-...Cumhuriyet Başsavcılığının ...Soruşturma sayılı dosyası,

2-Davacının maluliyet durumu hakkında tanzim olunan ...Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalının ...tarihli raporu, tedavi evrakları,

3-Dava dışı ...A.Ş.'nin Ticaret Sicil bilgileri,

4-Bilirkişi heyetinin ...tarihli raporu,

5- Poliçe ve hasar dosyası, Arabuluculuk Tutanağı,

6-SGK kayıtları, trafik tescil kayıtları, ekonomik ve sosyal durum araştırma tutanakları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davalı sigorta şirketine yöneltilen sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkin maddi tazminat ve davalılar ...Lojistik İnşaat Gıda Tarım San. Tic. Ltd. Şti. ve ...yöneltilen manevi tazminat davasıdır.

...günü saat ...sıralarında ...İli ...Mahallesi ...açık ocak maden sahası içerisinde bulunan hafriyat döküm sahasında kamyon şoförü olarak çalışmakta olan davalı ...idaresindeki ...plakalı kamyonu hafriyat döküm sahasına yanaştırıp dökümü yaptığı sırada sol yan tarafında davacı ...idaresindeki ...plakalı hafriyat yüklü kamyonun da döküm sahasına yanaşıp döküm yaptığı, akabinde davalı ...kullanmakta olduğu kamyonun yan yattığı ve bu sırada kalkmış durumdaki damperi yine yukarıya kalkmış konumda olan ...plakalı kamyonun damperine çarptığı, ...plakalı kamyonun ...plakalı kamyonun üzerine devrildiği, olay sonucu ...plakalı kamyon sürücüsü davalı ...ve ...plakalı kamyon sürücüsü davacı ...yaralandığı anlaşılmıştır.

...plakalı kamyonun davalı ...Sigorta A.Ş. nezdinde ...numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile ...- ...tarihleri arasında kaza tarihi olan ...tarihi kapsar şekilde sigortalı olduğu, poliçeden dolayı sakatlanma halinde kişi başına azami sorumluluk limitinin kaza tarihinde ...TL olduğu, sigortalının ...Tic. Ltd. Şti. olduğu görülmüştür.

Tarafların kusur durumu hakkında yapılan değerlendirmede;

Bilirkişi heyetinin ...tarihli raporu ışığında;

Somut olaydaki gibi, iş makinelerinin manevra yaptığı alanlarda sürücüleri ve iş makinesi operatörlerini yönlendirecek, çevrede bulunabilecek diğer çalışanların hareketlerini sürekli olarak takip edecek çalışan-hophopçu-işaretçi görevlendirilmesi gerektiği, açık ocak maden sahası içerisinde bulunan hafriyat döküm sahasında iş makinelerinin manevralarını yönlendirmek üzere ...İnşaat Tur. San. ve Tic.

A.Ş. çalışanı dava dışı ...görevlendirildiğinin ceza dosyasından anlaşıldığı, dosyada bulunan bilgi ve belgelerden döküm sahasında yapılmakta olan çalışmaların ...Tur. San. ve Tic.

A.Ş.nin sorumluluğunda, sevk ve idaresinde yürütüldüğü, döküm sahasında ağır malzeme yüklü kamyonların manevra yaptığı dikkate alınarak zeminin düzenli olarak kontrol edilmesi gerektiği, zayıf ve yumuşak yapıdaki zemine sahip alanlara iş makinelerinin girişinin engellenmesi, muhtemel tehlikelerin dikkate alınarak zeminin belirli aralıklarla iş makineleri (silindir vb.) kullanılarak sıkılaştırılması gerektiği ve bu çalışmaların dava dışı ...Tur. San. ve Tic.

A.Ş.'nin sorumluluğunda olduğu tespit edilmiştir.

Olayın meydana geliş şekli dikkate alındığında ...plakalı kamyon sürücüsü davalı ...ve ...plakalı kamyon sürücüsü davacı ..., ...Tur. San. ve Tic. A.Ş. çalışanı işaretçi ...verdiği talimat doğrultusunda araçlarını durdurduğu ve verilen talimat doğrultusunda istenen yere yanaştırarak, araçlarına yüklü hafriyatları dökmek üzere araçların damperlerini havaya kaldırdıkları anlaşılmış, taraflarca ...ve ...plakalı araçların olaya neden olabilecek mekanik bir arızası olduğuna, araçlara ruhsatlarında belirtilen azami yüklü ağırlığından fazla yükleme yapıldığına dair bir iddia ileri sürülmemiş ve buna dair bir tespit dosya kapsamında yapılmamıştır.

Neticeten dava konusu kazanın sebeplerinin; hafriyat döküm sahası zemininin, ağır malzeme yüklü kamyonların manevra yaptığı alanın düzenli olarak kontrol edilmemesi, zayıf ve yumuşak yapıdaki zemine sahip alanlara iş makinelerinin girişinin engellenmemesi, muhtemel tehlikeler dikkate alınarak zeminin belirli aralıklarla iş makineleri (silindir vb.) kullanılarak sıkılaştırılmaması, etkin kontrol ve denetim mekanizması oluşturulmaması olduğu vicdani kanaatine varılmıştır.

Bu durumda dava dışı ...Tur. San. ve Tic. A.Ş.nin olayın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, davalı ...idaresindeki ...plakalı kamyon damperine yüklü malzemeyi döktüğü sırada aracın davacı ...idaresindeki ...plakalı kamyonun üzerine devrilmesi şeklinde gelişen somut olayda her iki aracın da ...Tur. San. ve Tic. A.Ş. çalışanı işaretçi ...verdiği talimat doğrultusunda manevra yapmakla, davalı ...kaza olayına sebebiyet verecek etkili icrai veya ihmali davranışı, eylemsizliği/eylemi tespit edilmemiştir.

Davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun değerlendirilmesinde;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi “Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu” kapsamında ZMMS yaptırma zorunluluğu olan ...plakalı kamyonun olay tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında davalı ...Sigorta Anonim Şirketi tarafından Trafik Sigorta Poliçesi ile teminat kapsamına alındığı, ...plakalı kamyonu kullanan sürücüye atfedilen kusur bulunmadığı, neticeten sigorta şirketinin de sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağı (sözleşme şartları/teminat kapsamı ile sınırlı kalmak üzere) ve neticeten dava konusu olayda sorumluluğu bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

...plakalı kamyonun işleteni davalı .... Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğunun değerlendirilmesinde;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu” başlıklı 85 maddesinde. “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında… işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” şeklinde düzenleme yer aldığı, bu kapsamda, ...plakalı kamyonu kullanan sürücüye atfedilen kusur bulunmadığı, neticeten işletenin de sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılmakla, davacının davalı sigorta şirketine yönelttiği maddi tazminat davasının ve davacının davalılar ...Gıda Tarım San. Tic. Ltd.

Şti. ve ...yönelttiği manevi tazminat davasının ayrı ayrı redlerine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim