Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1024 K.2023/502

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ....’un ... İli ... İlçesi .. Mahallesinde Kain; .. Ada.... Nolu Parsel ... Poliçe No ile, ... Ada ... Nolu Parsel .... Poliçe No ile, .... Ada ... Nolu Parsel ... Poliçe no ile, ... Ada.... Nolu Parsel .... Poliçe no ile, ... Ada ... Nolu Parsel .... Poliçe no ile, ... Ada.... Nolu Parsel ... Poliçe no ile,... Ada .... Nolu Parsel ... Poliçe no ile,... Ada ... Nolu Parsel ... Poliçe no ile, ... Ada .. Nolu Parsel ....

Poliçe No ile sigortalandığını, bahse konu arazilerde riziko meydana gelmesine rağmen müvekkillerine zarar nispetinde ödeme yapılmadığını, davalı tarafça bir kısım araziler yönünden müvekkiline kısmen ödeme yapılmışsa da bahse konu ödeme kesinlikle yeterli olmadığını, ... poliçe no ile sigortalanan ... ada ... nolu parsel hakkında şimdilik 100,00 tl tazminatın (belirsiz alacak) hasar tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini,

... poliçe no ile sigortalanan ... ada ... nolu parsel hakkında şimdilik 100,00 tl tazminatın (belirsiz alacak) hasar tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini, ... poliçe no ile sigortalanan ....

Ada ... nolu parsel hakkında şimdilik ... tl tazminatın (belirsiz alacak) hasar tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini, .. poliçe no ile sigortalanan .... ada ... nolu parsel hakkında şimdilik 100,00 tl tazminatın (belirsiz alacak) hasar tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini, ... poliçe no ile sigortalanan .. ada ... nolu parsel hakkında şimdilik 100,00 tl tazminatın (belirsiz alacak) hasar tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini,

... poliçe no ile sigortalanan ... ada ... nolu parsel hakkında şimdilik 100,00 tl tazminatın (belirsiz alacak) hasar tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini, ... poliçe no ile sigortalanan ... ada ... nolu parsel hakkında şimdilik 100,00 tl tazminatın (belirsiz alacak) hasar tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini, .... poliçe no ile sigortalanan .... ada .. nolu parsel hakkında şimdilik 100,00 tl tazminatın (belirsiz alacak) hasar tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini,

.... poliçe no ile sigortalanan .... ada ...nolu parsel hakkında şimdilik 100,00 tl tazminatın (belirsiz alacak) hasar tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 2021 yılında ... ili ... ilçesi .... köyünde buğday ürününde yapılan arazi tespitlerine göre, dekar başına gerçekleşen verim ortalaması ... kg. ve tazminata esas verim de .. kg. olarak belirlenmiş olduğunu, bu doğrultuda ... no’lu poliçe için .. tarihinde .., .. no’lu poliçe için .. tarihinde 14.633,32tl,

... no’lu poliçe için ... tarihinde 4.471,04tl, ... no’lu poliçe için ... tarihinde 6.093,96tl, .. no’lu poliçe için .. tarihinde ..., ... no’lu poliçe için .. tarihinde 1.945,15tl, .. no’lu poliçe için .. tarihinde .., .. no’lu poliçe için .. tarihinde 7.081,33tl,hasar tazminatı ödendiğini, haksız davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Davacının, sigortalı ürünlerinde kuraklıktan kaynaklı zarar oluşup oluşmadığı, oluştu ise bu zarardan davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir. Bismil İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü,Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Türkiye İstatistik Kurumun, Bismil İlçe Ziraat Odası Başkanlığı ve Tarsim AŞ Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verildiği ilgili evrakların dosya arasına alınmış olduğu görülmüştür.

Dosya kapsamı dikkate alındığında davalıya eksik ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda rapor tanzim edilmesi istenilmiş alınan raporda özetle; ",,Davacı ...... ile davalı arasında ... Sigorta A.Ş. adına...

Sigorta Aracılık Hizmetleri aracılığı imzalanan dava konusu olan buğday ürünü için tanzim edilen poliçelerin TARSİM Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası kapsamında 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu, Tarım Sigortaları Uygulama Yönetmeliği, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları ile Devlet Destekli Bitkisel Ürün SigoDosya kapsamı dikkate alındığında davalıya eksik ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda rapor tanzim edilmesi istenilmiş alınan raporda özetle; ",,Davacı .. ... ile davalı arasında ...

Sigorta A.Ş. adına ....

Sigorta Aracılık Hizmetleri aracılığı imzalanan dava konusu olan buğday ürünü için tanzim edilen poliçelerin TARSİM Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası kapsamında 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu, Tarım Sigortaları Uygulama Yönetmeliği, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları ile Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Tarife ve Talimatları hükümlerine uygun olarak düzenlenmiştir. .... tarihinde karşılıklı olarak imza altına alınan Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Poliçeleri ile ... saat 12.00 ile ... saat 12.00 arasında geçerli olan, ...

İli ... İlçesi Kumrulu Köyü'nde, 501-750 metre aralığındaki rakımdaki poliçeli buğday ürünleri, ... tarihinde ekilerek, ... kg/dekar köy eşik verimi ve 1,90 TL/ke birim fiyat üzerinden, kuraklık, don, sıcak rüzgar, sıcak hava dalgası, aşırı nem ve aşırı yağış sonucu oluşacak hasarlara karşı sigortalanmıştır.

.... İli ... İlçesi ...

Köyü'ne eksper tarafından hasattan önce ... tarihinde verim tespiti amacıyla gidilmiş, yeteri kadar tarladan numune alınarak numune alınan tarlalarda gerçekleşen verim ortalaması 193,00 kg/da olarak, köyün eşik verim değeri 238,00 kg/da olarak belirlendiğinden, 2021 yılı dekara verim değeri eşik verim değerinden daha düşük olduğu için verim kaybı tespit edilerek sigortalıya, .. nolu poliçe için ((238,0 kg/da — 193,0 kg/da) x 1,90 TL/kg 26,441 da) x 1,30 — — 2.939,96TL; .. nolu poliçe için ((238,0 kg/'da — 193,0 kg/da) x 1,90 TL/kg x 131,607 da) x 1,30 — 14.633,32'TL;

... nolu poliçe için ((238,0 kg/'da — 193,0 kg/da) x 1,90 TL/kg x 40,211 da) x 1,30 — 4.471,04 TL, ... nolu poliçe için ((238,0 kg/'da — 193,0 kg/da) x 1,90 TL/kg x 54.807 da) x 1,30 — 6.093,96 TL, .. nolu poliçe için ((238,0 kg/da — 193,0 kg/da) x 1,90 TL/ke x 50,616 da) x 1,30 — 5.627,97TL, ... nolu poliçe için ((238,0 kg/'da — 193,0 kg/da) x 1,90 TLike x 17,494 da) x 1,30 — 1.945,15 TL, .. nolu poliçe için ((238,0 kg/da — 193,0 kg/da) x 1,90 TL/keg x 6,904 da) x 1,30 767,65 TL, ... nolu poliçe için ((238,0 kg/'da — 193,0 kg/da) x 1,90 TL/ke x 63,687 da) x 1,30 — 7.081,33 TL hasar tazminatı ödenmiştir.Oysa davacı vekili,

Tarım Sigortaları Havuz eksperleri tarafından köyün referans parsellerinde 238 kg/da üzerinden tespit edilen 45 kg/da verim kaybı yerine, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından belirlenen 212 kg/da üzerinden tespit edilen 95 kg/da verim kaybının esas alınmasını; poliçede taraflarca kabul edilen 1.90 TL/kg ürün fiyatı yerine 5,70 TL/kg ürün fiyatının göz önüne alınarak bir hesaplama yapılarak eksik ödendiğini iddia ettiği hasar farkı tazminatının ödenmesinin talep etmektedir.

Sigortalının fazlaya ilişkin talepleri poliçe şartlarına aykırıdır." şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu’nun 12’nci maddesine istinaden, Cumhurbaşkanı kararı ile kapsama alınan risklerin, Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı kuru tarım alanlarında üretimi yapılan buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek ve yeşil mercimek ürünleri ile bu ürünlerin sertifikalı tohumluk ürünlerinde köy genelinde doğrudan neden olacağı verim kaybı, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Tarım Sigortaları Havuzu verileri esas alınarak tespit edilen köyün eşik verim değerine kadar teminat altına alır. Sigortalının poliçede belirtilen parseline özgü verim kayıp talepleri dikkate alınmaz. Bu genel şartların uygulanmasında, “Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Tarife ve Talimatları “ dikkate alınır

Teminatların Tanımlandığı A.3.2 bölümünde; 1/ç) Kuraklık Teminatı: Kuru tarım alanlarında yetiştiriciliği yapılan teminat kapsamındaki ürünlerin vejetasyon dönemlerinde bitki gelişimini etkileyecek düzeyde tarımsal kuraklığın neden olduğu verim kaybını,(2) Bu tanımlar, teminatların genel açıklaması olup, tazminat hesabında Tarım Sigortaları Havuzu eksperinin referans parsellerde belirlediği verim esas alınır. Tarım Sigortalan Havuzu adına görevlendirilen eksperlerin yaptığı tespitler dışında yapılacak verim tespitleri dikkate alınmaz. Şeklinde hükümlerin yet aldığı anlaşılmaktadır.

Yürürlükteki mevzuat gereği, Devlet Destekli Tarım Sigortaları Sistemi uygulamalarında, tazminata esas risk inceleme ve hasar tespit işlemleri sadece Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) eksperleri tarafından yürütülebilmektedir. Devlet Destekli Tarım Sigortaları Sistemi uygulamalarındaki hasar tespiti işlemlerinde, Tarım ve Orman Bakanlığı İl ve İlçe Müdürlükleri ya da başka kurumlar tespit ya da değerlendirme faaliyetinde bulunmamaktadır. Devlet Destekli İlçe Bazlı Kuraklık Verim Sigortası Genel Şartlarının A.3.2 maddesinin 2. Fıkrası hükmü gereği Tarım Sigortaları Havuzu adına görevlendirilen eksperlerin yaptığı tespitler dışında yapılacak verim tespitleri dikkate alınmamaktadır.

Yargıtay 11. H.D.

2020/2062 E. 2021/5307 K. 22.06.2021 tarihli kararında da açıklandığı üzere, belirtilen poliçe özel ve sigorta genel şartları hükümlerinin açıklığı ve tarafları bağlayıcılığı karşısında, tarım sigortaları havuz eksperlerince gerçekleştirilen referans parsel belirlenmesine ve bu parsellerdeki 2021yılı hasat döneminde gerçekleşen verim ortalamasının saptanmasına yönelik işlemlerde bir hatanın bulunmadığı alınan bilirkişi raporu ile de poliçelerde hesaplamanın nasıl yapılacağına dair yer verilen tabloların açıklandığı,

davacının her bir parsel için talep edebileceği tazminat tutarının ayrı ayrı denetime elverişli, açık ve anlaşılır şekilde hesaplandığı görülmekle bilirkişi raporu hükme esas alınmış, davalı yanın talep ettiği tazminat poliçe şartlarına aykırı olduğu görülmekle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim