Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/330 K.2022/2671

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Satıcının Açtığı İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalı tarafından sigorta ettirilen ve davalının işleteni olduğu ... plaka sayılı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin müvekkil sigorta şirketi tarafından düzenlendiğini, sigortalı aracın ehliyeti bulunmayan dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki iken ... tarihinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası müvekkil sigorta şirketi nezdinde ... nolu hasar dosyasının açıldığını ve kaza sonrası malul kalan ...'a ...

TL maluliyet tazminatını ödendiğini, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle müvekkil tarafından yapılan ödemenin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlar B.4-b maddesi gereğince sigorta ettiren davalıya rücu edilebileceğini, yapılan ödemenin rücusu için davalıya gönderilen yazıdan sonuç alınamadığını, ödenen bedelin tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Birleşen Diyarbakır... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili, asıl davada da belirtilen sigortalı araç sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana geldiği iddia edilen ... tarihli trafik kazasına dayalı olarak, kaza sonrası müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... ve ... nolu hasar dosyalarının açıldığını ve kaza sonrası malul kalan ...'a ... TL ve ...'a ...

TL olmak üzere toplamda ...TL maluliyet tazminatını ödendiğini, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle müvekkil tarafından yapılan ödemenin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlar B-4. maddesi gereğince sigorta ettiren davalıya rücu edilebileceğini, yapılan ödemenin rücusu için davalıya gönderilen yazıdan sonuç alınamadığını, ödenen bedelin davalıdan tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı vekili, müvekkilin aracını uzun süreli kiralama sözleşmesi kapsamında ...'a (...) bir yıl süreyle kiraladığını, kazanın da kira dönemi içerisinde meydana geldiğini, kira sözleşmesi ile müvekkilin işleten sıfatı ortadan kalkdığından müvekkili yönünden rücuya ilişkin koşulların bulunmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Asıl ve birleşen dava, davacı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün kusuru ve ehliyetsiz araç kullanımı nedeniyle meydana gelen trafik kazasından dolayı zarar gören üçüncü kişilere ödenen tazminatın poliçe genel şartlarına dayalı olarak sigorta ettiren davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle asıl ve birleşen davanın mahkekemize gelene kadar geçirdikleri safahatin irdelenmesi, sonrasında ise Diyarbakır ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden verilen birleştirme kararının yerinde olup olmadığının irdelenmesi gerekir.

Asıl davanın ... tarihinde Diyarbakır Tüketici Mahkemelerine hitaben açıldığı, Diyarbakır... Tüketici Mahkemesinin ... tarih ve ... E.-...

K. Sayılı ilamı ile, sigortalı aracın davalı tarafından kira sözleşmesi kapsamında gelir elde etme amacıyla kullanıldığından tüketici vasfının bulunmadığı ve uyuşmazlığın genel hükümlere göre çözülmesi gerektiği gerekçesiyle Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemelerine verilen görevsizlik kararının istinaf edilmeksizin kesinleştiği, sonrasında dosyanın gönderildiği Diyarbakır ... Asliye Hukuk Mahkemesince, ... tarih ve ... E.-...

K. sayılı ilamla, davanın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen mutlak ticari davalardan olduğu gerekçesiyle mahkememize verilen görevsizlik kararının da istinaf edilmeksizin kesinleştiği, davacı vekilinin süresinde gönderme talebi üzerine dava dosyasının mahkememize gönderildiği anlaşılmaktadır.

Elde ki dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilen davanın, ... tarihinde Diyarbakır Tüketici Mahkemelerine hitaben açıldığı, Diyarbakır... Tüketici Mahkemesinin ... tarih ve ... E.-...

K. Sayılı ilamı ile, sigortalı aracın davalı tarafından kira sözleşmesi kapsamında gelir elde etme amacıyla kullanıldığından tüketici vasfının bulunmadığı ve uyuşmazlığın genel hükümlere göre çözülmesi gerektiği gerekçesiyle Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemelerine verilen görevsizlik kararının istinaf edilmeksizin kesinleştiği, sonrasında dosyanın gönderildiği Diyarbakır ... Asliye Hukuk Mahkemesince, ... tarih ve ... E.-...

K. sayılı ilamla, Diyarbakır Tüketici Mahkemesine karşı görevsizlik kararı verildiği, bu kararında istinaf edilmeksizin kesinleşmesi üzerine dosyanın merci tayini için istinaf mahkemesine gönderildiği, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... E.-...

K. Sayılı ilamı ile, sigortalı aracın kiralama amacıyla kullanılması nedeniyle davalının tüketici vasfı bulunmadığından somut olay yönünden 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun uygulanmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle Diyarbakır ... Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verildiği, merci tayini sonrası dosyanın Diyarbakır ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esasını aldığı ve ... tarihli kararla, gerekçede birleştirme kararının, ikinci davanın açıldığı mahkemece verileceği ve bu kararın diğer mahkemeyi de bağlayacağı hususuna değinilerek, HMK' nun 166. maddesi uyarınca aralarında fiili ve hukuki irtibat bulunduğu gerekçesiyle dava dosyasının mahkememizin ... esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

HMK.nın 166. maddesinin 1. fıkrasında "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.", 4. fıkrasında "Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Asıl dava, ... tarihinde, birleşen dava ise ... tarihinde açılmıştır. Asıl ve birleşen dava arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu dosya kapsamında sabittir. Ne var ki, birleşen dava daha önce açıldığından HMK.'nun 166. Maddesi gereğince Diyarbakır ... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen birleştirme kararı yerinde değildir. Öte yandan asıl dava ile tarafları ve konusu aynı olan birleşen davada Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin ... tarih ve ... E.-...

K. ilamı ile Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir. Bu durumda, birleşen davanın mahkememizde görülmekte olan asıl davadan önce açıldığı ve usul ekonomisi de gözetilerek, aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunan asıl ve birleşen dava dosyaları hakkında tefrik yoluna gidilmeyerek, her iki dosyanın da Diyarbakır ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim