Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/537 K.2025/618

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili sigorta şirketine ...başlangıç, ...bitiş tarihli Karayolları motorlu Araçlar Zorunlu Sorumluluk Sigortası ile sigortalı ...Sanayi ve Ticaret Limited şirketine ait ...plakalı araç ...tarihinde sürücü ...sevk idaresinde ...Mahallesi ...gidiş istikametinde bulunan ...numaralı PTS direğine çarpması neticesinde maddi hasar görmesi maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,

olay yerinde düzenlenen kaza tespit tutanağında sigortalı aracın yasal sınırların üzerinde ve istiap haddini aşacak şekilde yüklenmesi nedeni ile Poliçe Genel Şartlarının B.4/f maddesine aykırı davrandığı anlaşıldığından kaza sonrası aldırılan Ekspertiz Raporuna istinaden tazminat talep eden yapılan ödemenin rücuen tahsili için Diyarbakır İcra Müdürlüğü' nün ...Esas Sayılı dosyası ile 71.390,00 TL asıl alacak 1.562,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 72.952,00 TL üzerinden başlatılan İcra takibine itiraz edildiğini, yukarıda izah edilen sebeplerle fazlaya ilişkin olan talep ve dava haklarım saklı kalmak kaydıyla.

71.390,00 TL aslı alacak 1.562,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 72.952,00 TL alacakla ilgili olarak ,davalı tarafından Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ...Esas Sayılı dosyasına yapılmış olan itirazın iptali ile söz konusu İcra takibinin kaldığı yerden devamına, haksız fiilden mütevellit % 20 İcra İnkar Tazminatı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı, tazminat yükümlüsü bakımından da kesilmiş sayılacağını, motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğradığını maddi olayda ekte sunulan olduğu davacının rucü talebi hakkında müvekkili firmaya ...tarihinde ihtar gönderdiğini, dolayısıyla davacının rücuen tazminat isteme hakkı ...de dolduğunu ve tazminat isteme hakkı zamanaşımına uğramış bulunduğunu, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiğini,

olay yeri terk Yargıtay kararlarına göre sürücünün olay yerini terk etmesi tek başına kazayı kapsam dışı yapmayacağını, sigortacı açacağı davada sürücünün alkollü veya uyuşturucu madde etkisinde olduğu, sürücünün olay yerinden uzaklaşarak şoför değişikliği yaptığı, sürücünün sırf olay yerini terk etmesi sebebiyle yaralıların sağlık durumunun ağırlaştığı veya maddi hasarın ağırlaştığı gibi sebepler ortaya koymalı ve bunları mahkeme önünde ispatlaması gerektiğini, arz izah edilen sebeplerle, davanın öncelikle,

davacının müvekkile rücuen tazminat talebini öğrenme tarihi ...tarihi olması nedeniyle 2 yıl içerisinde açılmayan davanın zamanaşımı nedeniyle davanın esasa girmeden reddine ; yapılacak yargılama neticesinde davacının talebinin ile haksız açılan davanın zamanaşımı nedeniyle mahkemenin davanın esasına girmesi halinde ise esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Dava, ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklı davalıya ait sigortalı aracın istiap haddinden fazla yük taşıması nedeniyle meydana geldiği iddia edilen trafik kazası nedeniyle davacı sigortacı tarafından zarar gören kuruma yapılan ödemelerin istiap haddinin aşılması ve olay yerini terk iddialarına dayalı olarak davalı sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalıya ait ...plaka sayılı çekici cinsi aracın ...-...tarihleri arasında geçerli olmak üzere davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği,

...tarihinde ...plakalı aracın sürücü ...sevk idaresindeyken ...Mahallesi ...Köyü gidiş istikametinde bulunan ...numaralı PTS direğine çarpması neticesinde maddi hasar görmesi maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Ankara CBS ...soruşturma sayılı dosyanın incelenmesinden ilgili kaza sonrası kaza tespit tutanağı tanzim olunmadığı anlaşılmıştır.

Davacı sigorta şirketi tarafından davalı aleyhine 71.390,00 TL asıl alacak 1.562,00 olmak üzere toplamda 72.952,00 TL'nın tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip açıklaması olarak "...TARİHİNDE ...PLAKALI ARACIN KARIŞMIŞ OLDUĞU KAZADAN KAYNAKLI ÖDENEN BEDELİN RÜCUEN TAHSİLİDİR" ibaresine yer verildiği, davalı borçlunun gönderilen ödeme emrine karşı süresinde itiraz dilekçesi sunduğu, eldeki itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalıya ait aracın istiap haddinden fazla yük taşıyıp taşımadığı, kazanın münhasıran aracın istiap haddinden fazla yük taşınması nedeniyle meydana gelip gelmediği, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı kuruma ödenen bedellerin yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacı sigortacının davalı sigortalıdan ödediği bedellerin istiap haddinin aşılması ve olay yerini terk iddialarına dayalı olarak rücuen tahsilini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.

Davacı sigorta şirketi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişilere ödenen tazminatın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesi gereğince kendi sigortalısından rücuan tahsili talebinde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK'nun 95 . maddesi gereğince sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte olan ve sigorta poliçesinin eki niteliğinde bulunan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının dikkate alınması gerekir.

Poliçe tanzim tarihinde geçerli olan ...tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4.ç maddesinde, tazminatı gerektiren olayın, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması yüzünden meydana gelmesi halinde, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hüküm altına alınmıştır.

Sigorta şirketinin, istiap haddinin aşılması nedeniyle sigortalısına rücu edebilmesi için aracın istiap haddini aşacak şekilde yüklenmesi veya yolcu taşınması tek başına yeterli olmayıp istiap haddinin aşılmasının kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkili olması gerekir.

Somut olayda, davaya konu kazanın, davalı sigortalı kamyon vasıtasıyla vinç taşınması esnasında ilgili vincin tam olarak kapalı olmadığı ve havaya doğru kalkık olması nedeniyle ilgili kamyonunun altından geçtiği ...numaralı PTS direğine çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği gözetilerek meydana gelen kazanın etken sebebi, varsa mevcut hasarda davalının sorumlu olması muhtemel tutarının hesaplanması,

PTS ne tahsis edilen direğe çarpılması olayı ile davacı tarafın iddia ettiği üzere istiap haddinin aşılması arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığına yönelik rapor tanzim edilmesi hususunda dosya Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiştir. İlgili raporda istiap haddinin aşılıp aşılmadığı hususunda herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın pts direğine çarpma hususuna ilişkin sigortayı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.

İstiap haddinin aşılıp aşılmadığı hususunda ATK tarafından herhangi bir değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle Mahkememizce dosya sigorta alanında uzman makine mühendisi bilirkişi ve trafik polisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek; davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları, dosyada mübrez kaza anına ilişkin görüntüleri içeren CD ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek kazanın etken sebebi, varsa mevcut hasarda davalının sorumlu olması muhtemel tutarın hesaplanması,

PTS'ne tahsis edilen direğe çarpması olayı ile davacı tarafın iddia ettiği üzere istiap haddinin aşılması arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığına yönelik teknik kanaat husunda konusunda uzman bilirkişi heyetince rapor tanzim edilmesi sağlanmıştır. ...tarihli bilirkişi raporunda.

"Dosya kapsamında kazaya karışan ...plakalı araç şoförü kaza yerini aracı ile terk ettiğinden dolayı görevlilerce maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlenemediği, dosya kapsamında bulunan CD görüntülerinin incelenmesinde; kazaya karışan ...plakalı kamyon üzerinde (bağlı) bulunan vincin açık olan demir kısmının uç kısmında yükün olduğu,

ayrıca kamyonun kasa kısmında yükün olduğu ve kamyonun kasa kısmında ve vince bağlı kısmındaki yüklerin cinsleri ve miktarlarının belli olmaması nedeniyle ...plakalı aracın yüklü ağırlığı tespit edilemediğinden ve dosya kapsamında yüke ait herhangi bir irsaliye ve fatura olmaması nedeniyle dava konusu ...plakalı aracın istiap haddinin aşıp, aşmadığı konusunda herhangi bir kanaate varılmadığına dair" mütalaada bulunulmuştur.

Dosya kapsamında sunulan ve ilgili yerlerden istenilmesi talep edilen deliller ile bilirkşi raporları kapsamında sigortalı kamyon üzerinde taşınan vincin ağırlığı hususunda herhangi bir tespit ve ölçümüne yönelik herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı ve ilgili kazanın söz konusu taşınan vincin açık kalan demir kısmının PTS direğine çarpması neticesinde meydana geldiği ve ilgili çarpma ile istiap haddinin aşılması arasında illiyet bağının bulunduğu hususunun dosya kapsamında sabit olmadığı kanaatine varılmıştır.

Buna göre sigortalı araç tarafından istiap haddinden fazla yük taşındığına yönelik ispat yükü davacı sigortacı şirketinin üzerinde olup, bu iddia ispatlanamamıştır.

Davacı tarafın bir diğer rücu sebebi olarak iddia ettiği olay yerini terk hususunun, yerleşik Yargıtay içtihatları kapsamında maddi hasarlı trafik kazaları neticesinde ödenilen tazminat bedelleri yönünden rücu talebine dayanak teşkil edemeyeceği ve olay yeri terk hususunun varlığının kabulü halinde dahi takibe konu edilen rücuen alacak talebinin PTS direğine yönelik hasar ödemesi olarak gerçekleştiği ve bedensel zarara ilişkin herhangi bir rücuen tazminat isteminin söz konusu olmadığı gözetildiğinde bu yönden de rücen tazmin koşulunun oluşmayacağı kanaatine varılmıştır.

Tüm bu açıklamalar ve kabuller kapsamında Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile yerleşik Yargıtay içtihatları ve tüm dosya kapsamı birlikte dikkate alındığında Mahkememizce oluşan kanaate göre davacı tarafından rücuen tazminat koşullarının oluştuğu ispatlanamadığından davanın reddine karar verilek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

G.D

Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

Katip Hakim