Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1028 K.2024/126

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili, müvekkilinin hamili olduğu, keşidecisi ... Tic. Ltd. olan ...bankası ...Şubesi Şubesine ait, ...keşide tarihli, ...seri numaralı ve ...TL bedelli çek ile keşidecisi ...Tic. Ltd. olan, ...bank ...Şubesi Şubesine ait, ...keşide tarihli, ...seri numaralı ve ...TL bedelli çeklerin çalındığını veya kaybolduğunu ileri sürerek ilgili çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Talep, Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

İptali talep edilen çekler yönünden nitelikleri belirtilerek Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde birer hafta ara ile, birinci ilan ...tarihinde, ikinci ilan ...tarihinde ve üçüncü ilan ... tarihinde olmak üzere toplam üç defa ilan yaptırılmıştır.

6102 sayılı T.T.K.'nun 818/1-s maddesi yollaması ile uygulanması gereken 757 ilâ 765 inci maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, çeki eline geçiren kişinin kim olduğu bilinmiyor ise bu çekin iptalini mahkemeden isteyebilecektir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

1-Zayi nedeniyle iptali talep edilen ...seri numaralı çek yönünden yapılan değerlendirmede; toplanan delillere göre iptali talep edilen çekin davacı rızası hilafına elinden çıkarak zayi olduğu, ilk ilan tarihi itibarı ile üç aylık başvurma süresinin dolduğu ve çek ibraz edilmediği gibi akıbetinin de belli olmadığı anlaşılmakla TTK.'nun ilgili maddeleri gereğince bu çek yönünden talebin kabulü ile zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir. 2-Zayi nedeniyle iptali talep edilen ...seri numaralı çek yönünden yapılan değerlendirmede;

Çek iptali davaları özelliği itibariyle hasımsız açılan davalardan olup yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda çek iptali davasını açan davacıya mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde çek iptali davası konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Somut olayda, ...Bankasından gelen cevabı yazıdan ...seri nolu çekin takas yoluyla ibraz edildiği ve bedelinin ödendiği bildirilmiştir. O halde iptal davasına konu çekin yargılama sırasında tahsil edilmesi ve çekin 3.kişinin elinde olmaması nedeniyle çek iptalini talep eden davacıya çek istirdadı davası açmak için bu aşamada süre verilmesinde hukuki yarar bulunmamaktadır.

Bu çek yönünden toplanacak başkaca bir delil kalmadığından, çekin bankaya ibraz edilerek tahsilinin sağlanmış olması ve bu suretle bu çek yönünden davanın konusuz kalmış olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim