Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1104 K.2024/885

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;.....tarihinde .....sıralarında Diyarbakır ili, Kayapınar ilçesinde davalı .....Sigorta A.Ş.'nin .....poliçe numarası ile sigortalısı olan .....plakalı araç, müvekkilin sevk ve idaresinde olan .....plakalı araca çarpmak suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, Trafik tespit tutanağında yer alan kayıtlardan da görüleceği üzere meydana gelen kazada .....plakalı aracın %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracında oluşan hasarın sigorta şirketi tarafından belli bir miktar ödenmek suretiyle karşılandığını ancak yapılan ödeme yasal düzenlenmeler uyarınca eksik kaldığını,

müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının tespiti ile araç değer kaybı tazmini için şimdilik 100 TL değer kaybının kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari kredilere uygulanan avans faiziyle birlikle davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dosya kapsamında davacı tarafa .....tarihinde 5.650 TL hasar bedeli, .....tarihinde 6.765,44 TL tedarik ödemesi ve .....tarihinde 26.670 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, Huzurdaki dava, davacıya yapılan ödeme neticesinde konusuz kaldığını, davacı tarafın belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, hukuki yararın yokluğu nedeniyle davanın usulden reddini, mahkememiz aksi kanaatte ise davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir

GEREKÇE

1-Kaza tespit tutanağı;.....tarihinde taraflar kendi aralarında anlaşmalı maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlendiği, .....Plakalı Otomobil Sürücü .....Nazım Hikmet Caddesine seyir halindeyken kavşağı geçerken .....plakalı araç ara yoldan gelip .....plakalı aracıma çarpması ile kazanın meydana geldiğini, .....Plakalı Otomobil Sürücü .....saat .....sıralarında kırmızı ışıkta duruyorken yeşil ışık yandığını ve ilerlediğini aniden önüme hızla gelen araç çıktı ve çarptığını, fren yapmasına rağmen sağ ön bölgeden çarparak dura bildiğini, olay mobese kamerası önünde gerçekleşti şeklinde gerçekleştiğini beyan ettikleri anlaşılmıştır.

2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....-.....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin 5.000,00,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.

3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....ait olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davacıya .....tarihinde 5.650 TL hasar bedeli, .....tarihinde 6.765,44 TL tedarik ödemesi ve .....tarihinde 26.670 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

5-Mahkememizce Trafik Bilirkişisinden aldırılan .....Tarihli bilirkişi raporu: Sürücü .....idaresindeki .....plakalı otomobil ile dört yönlü ışıklı kavşakta .....yönetimindeki, .....plakalı otomobilin kavşak içerisinde çarpışması sonucu kazanın meydana geldiği, bu trafik kazasının oluşumunda .....Plakalı Otomobil Sürücü ......

Trafik ışıkları ile yönetilen kontrollü kavşakta, trafik ışıklarına uymayarak kırmızı ışık ihlali yaparak trafik kazasına sebebiyet verdiğinden, 2918 sayılı Karayolları Trafık Kanunun 47/1-b Kırmızı ışıkta geçiş yaparak, aynı Kanunun 84'üncü maddesinde belirtilen trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı ASLİ KUSURLARDAN 84/a bendindeki “Kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçme,” KURALINI İHLAL ETTİĞİ, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, YÜZDE YÜZ (%100) KUSURLU olduğu, .....Plakalı Otomobil Sürücü .....; kazanın oluşumunda KURAL İHLALİNİN OLMADIĞI görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

6-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli kök raporu ile .....tarihli kök rapor. Söz konusu araca ait dosya üzerinde yapılan incelemede, tespiti istenen aracın; .....plaka sayılı, .....renginde .....marka, .....model, .....şasi numaralı .....Kilometrede HUSUSI araç olduğu, dava konusu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda, davaya konu aracın ön kısmalarında hasar oluştuğu tespit edilememiştir.

Sigorta Bilgi Gözlem merkezi yapılan sorgulamada; .....plakalı aracın .....şasi numarası ile .....ve .....tarihlerinde farklı plakalarda 3 (üç) ayrı kazaya karışmış olduğu tespit edilmiştir.

Geçmiş tarihli bu kazalara ait belgeler incelendiğinde; .....tarihli hasar evrakları dava dosyasında bulunduğu ancak, .....ve .....tarihli hasarlara ait herhangi bir hasar evrakı dosya kapsamında bulunmadığı ve bu sebep ile aracın hangi kısımlarda hasar meydana geldiği bilinmediğinden dolayı mevcut hasardaki değer kaybı hesabının tam olarak hesaplanamamıştır. .....tarihli .....numaralı hasar dosyasını .....Sigorta A.Ş tarafından ve .....tarihli .....numaralı hasar dosyasını .....Sigorta A.Ş tarafından celbini talep ettiği, .....tarihli ek raporda ise;

.....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaatim hasıl olmuştur.

Araçta oluşan hasarın onarımı için .....tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen parçaların sağ ve sol sis far çerçevesi, ön panjur, tampon braketi, sol far yuva sacı, tampon ızgarası, tampon köpüğü ve sol far yıkama robotu parçalarının değiştirildiği; sağ ve sol far, sağ ve sol ön şasi kolu, motor kaputu, ön tampon ve demiri parçasında ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 17 adet parça için çalışması yapıldığı, raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

Davaya konu aracın geçmiş tarihli hasarları incenmiş ve .....tarihli ve .....numaralı hasar dosyasında onarım işlemi gören. SAĞ FAR parçası - .....tarihli ve .....hasar dosyasında onarım gören. SAĞ FAR, ÖN PANJUR, ÖN TAMPON, TAMPON BRAKETİ VE MOTOR KAPUTU parçalarının mevcut (.....) tarihli hasarda da işlem gördüğü tespit edilmiş ve mevcut hasarda oluşan değer kaybı hesabına dahil edilmemiştir. .....tarihli kaza sonucunda oluşan değer kaybı hesaplanırken sadece.

SOL FAR YUVA SACI, TAMPON IZGARASI, TAMPON KÖPÜĞÜ VE SOL FAR YIKAMA ROBOTU,SAĞ VE SOL ÖN ŞASİ KOLU kısmında oluşan hasar dikkate alınmış ve değer kaybı hesabı yapılmıştır.

Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, .....kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay ......

Hukuk dairesi .....E. .....K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 42.172,74 TL değer kaybının oluştuğu ve sigorta kuruluşu tarafından .....Tarihinde .....tenzil edildiğinde (.....- .....) =.....TL gerçek zararın oluştuğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

7-Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: Araç değer kaybı tazminatı dava değerimiz 100,00 TL.den ıslah yolu ile arttırılarak 15.502,74 TL ye çıkartılarak kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari kredilere uygulanan avans faiziyle birlikle davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi,

aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir.

Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür.

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;.....tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ve alınan trafik bilirkişisi raporu ile de belirlendiği üzere .....plakalı otomobil ile dört yönlü ışıklı kavşakta .....yönetimindeki, .....plakalı otomobilin kavşak içerisinde çarpışması sonucu kazanın meydana geldiği, bu trafik kazasının oluşumunda .....Plakalı Otomobil Sürücü ......

Trafik ışıkları ile yönetilen kontrollü kavşakta, trafik ışıklarına uymayarak kırmızı ışık ihlali yaparak trafik kazasına sebebiyet verdiğinden, 2918 sayılı Karayolları Trafık Kanunun 47/1-b Kırmızı ışıkta geçiş yaparak, aynı Kanunun 84'üncü maddesinde belirtilen trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı asli kusurlardan 84/a bendindeki “kırmızı ışıklı trafik işaretinde geçme,” kuralını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu, 21 ea 100 plakalı otomobil sürücüsü davacının .....; kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı;

olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi dosyadaki kusur raporuna süresinde sunulan bir itirazın da bulunmadığı, .....Tarihli kusur raporunun böylelikle hükme esas alındığı, kaza nedeniyle davacı aracında 15.502,74 TL değer kaybı olacağı, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana yapılan bir ödemenin bulunmadığı, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında davaya konu edilen değer kaybı talebinin sigorta poliçesi kapsamında kaldığı anlaşılmakla davanın talep doğrultusunda kabulü gerekmiştir.

Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği bu tarihin ise .....'e isabet ettiği anlaşılmakla; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim