Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1175 K.2025/837

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: .....günü saat .....civarında .....adına tescilli olup .....sevk ve yönetimindeki .....plakalı ticari taksinin yaya .....çarptığını, bu çarpma neticesinde müvekkilinin yaralanarak beden gücü kaybına uğradığını, davalı sigorta şirketine bahse konu trafik kazasını ihbar ettiklerini, eksik evrak olduğu gerekçe gösterilerek ödeme yapılmadığını, trafik kazasında yolcunun bedensel zarara uğraması nedeniyle, toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarı belirlenerek, işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden;

sigortacı yönünden sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme davalılara ödetilmesini, ayrıca 100.000 TL manevi tazminatın, olay tarihinden işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı .....Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: Kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, davacının tedavi gördüğü döneme ve tedavi giderlerine ilişkin fatura veya makbuz sunulmadığını, müvekkili sigorta şirketinin geçici iş görmezlik tazminatından, gelir kaybından, bakıcı ücretlerinden, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardan ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, kazaya konu kusur oranı ve zarar tespitinin (maluliyet oranının) adli tıp kurumu tarafından tespitinin gerektiğini, şartların mevcut olması halinde müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalı .....ve .....usulüne uygun tebligat yapılmış, ancak ilgili davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DEĞERLENDİRME

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; .....tarihinde davacının yaya olarak seyrettiği sırada davalı nezdinde sigortalı aracın çarparak gerçekleşen kaza nedeniyle tarafların kusur durumunun tespiti ile davacıda kaza nedeni ile maluliyet oluşup oluşmadığının tespiti, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı miktarının tespiti ve tahsili ile davacının bu kaza nedeni ile tedavi gideri yapıp yapmadığı, miktarının tespiti ve davacının bu kaza nedeni ile ekonomik geleceğinin sarsılmasından kaynaklı zararının tahsili istemine ilişkindir.

Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 vd. hükümlerinde düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50. maddesi hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nın 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere, ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

.....plakalı aracın davalı .....Sigorta A.Ş. nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....-.....tarihleri arasında, kaza tarihi olan .....tarihini kapsar şekilde sigortalı olduğu, poliçeden dolayı sakatlanma ve ölüm kişi başına azami sorumluluk limitinin kaza tarihinde 430.000,00-TL olduğu, sigortalının davalı .....olduğu görülmüştür.

Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....Esas sayılı dosyasında aldırılan .....tarihli bilirkişi raporuna göre sürücü .....asli kusurlu, yaya .....tali kusurlu olduğu, Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....Esas sayılı dosyasında aldırılan .....tarihli Adli Tıp raporuna ve Mahkememizden aldırılan .....tarihli Adli Tıp raporuna göre "Sürücü .....%100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

davacı yaya .....kusursuz olduğu" şeklinde raporlar ibraz edildiği görülmüştür. .....tarihli ATK raporu ile dosya içerisinde bulunan Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesince alınan .....tarihli raporlar arasında çelişki olduğu görülmekle, Mahkememizce dosyanın Ankara Adli Tıp Kurulu Genişletilmiş Uzmanlar Kuruluna gönderilerek kusur durumunun tespiti yönünde rapor hazırlanmasının istenilmesine karar verilmiştir. .....tarihli Adli Tıp raporuna göre sonuç olarak.

"Sürücü .....%100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı yaya .....kusursuz olduğu" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.

Mahkememizin .....tarihli celse .....no'lu ara kararı uyarınca; davacının sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve maluliyet oranının belirlenmesi hususunda rapor alınmasına karar verilmiştir.

Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın .....tarihli raporuna göre sonuç olarak; .....gün ve .....sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engelllilk Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirildiğinde; Kişinin engel oranının %23 ve sürekli olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet,yeme - içme, vb.) ihtiyaç süresinin 1 ay olduğu, .....tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği," şeklinde rapor tanzim edilmiştir.

Mahkememizin .....tarihli celse .....no'lu ara kararı uyarınca; tedavi masrafları hususunda hesaplama yapılmak üzere dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan .....tarihli raporda sonuç olarak; "kişinin trafik kazasına bağlı yaralanmasının ağırlık ölçüsü dikkate alındığında, SGK kapsamı dışında kalan ve fatura edilemeyen tedavi giderlerinin (ulaşım, diyet ve pansuman gideri) hesaplandığında 1.200,00.-TL kabul edilmesi uygun bulunmuştur." şeklinde rapor tanzim edilmiştir.

Mahkememizin .....tarihli celse .....no'lu ara kararı uyarınca; TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması, bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminat hesaplamasının yapılması için dosyanın aktüer bilirkişisine tevdiine karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından sunulan .....tarihli raporda sonuç olarak; ".....tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu malul kalan davacı .....’nın mahkemece aldırılan maluliyet ve kusur raporu doğrultusunda maddi zararının

hesaplaması yapıldığı, dava dosyasına sunulan maluliyet raporuna göre kaza sonucu % 23 oranında malul kalan ve

geçici iş göremezlik dönemi 9 ay olarak tespit edilen ve ayrıca 1 ay süreyle bakıcıya ihtiyaç duyan

davacının bilinen ve bilinmeyen dönem geçici ve sürekli işgücü kaybına ilişkin maddi zararının; 36.583,40.-TL geçici iş göremezlik tazminatı, 141.776,90.-TL sürekli iş göremezlik bilinen dönem tazminatı, 2.546.104,31.-TL sürekli iş göremezlik bilinmeyen dönem tazminatı ve 3.577,50.-TL bakıcı gideri talep edebileceği" şeklinde rapor tanzim edilmiştir.

Davacı vekili .....tarihli ıslah dilekçesi ile.

Dava dilekçesinde 250,00 TL olarak talep edilen çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplarını 141.526,90 TL arttırarak 141.776,90 TL'ye, dava dilekçesinde 250,00 TL olarak talep edilen müvekkilinin ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplarını 2.545.854,31 TL arttırarak 2.546.104,31 TL'ye, dava dilekçesinde 250,00 TL olarak talep edilen müvekkilinin kazanç kaybını 36.333,40 TL arttırarak 36.583,40 TL'ye,

dava dilekçesinde 250,00 TL olarak talep edilen müvekkilinin her türlü tedavi (sağlık hizmetleri ve iyileşme giderleri) masraflarını 3.327,50 TL arttırarak 3.577,50 TL'ye arttırarak toplam maddi tazminat değerini 1.000,00 TL' den 2.728.042,11 TL' ye arttırmak sureti ile ıslah ettiğini, 100.000,00.-TL 'lik manevi tazminat talebinin ise aynen kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, tarafların iddia ve savunmaları, gelen müzekkere cevapları, kaza tespit tutanağı, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....Soruşturma sayılı dosyası, Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkememsinin .....Esas sayılı dosyası, ATK raporu, ZMSS poliçesi, bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde;

.....günü saat .....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile Karacadağ Bulvarı üzerinde, olay mahallinin ilerisinde sağ şerit üzerinde duraklayıp yolcu indirdikten sonra geri manevra yaptığı sırada, aracının arka kısımlarıyla, orta refüjden kaplamaya girerek karşıya geçmekte olan yaya .....çarpması sonucu, dava konusu trafik kazası meydana geldiği;

kazanın oluşumunda Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkememsinin .....Esas sayılı dosyasında aldırılan .....tarihli Adli Tıp raporu ile Mahkememizden aldırılan .....tarihli Adli Tıp raporu ve .....tarihli Adli Tıp Genişletilmiş Uzmanlar Kurulu raporuna göre sürücü .....%100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, alınan kusur raporlarının olaya ve oluşa uygun olduğu, hüküm kurmak için elverişli ve yeterli olduğu, hükme esas alınması gerektiği;

meydana gelen olay sonucu davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik ile tedavi giderine ilişkin maddi zararın oluştuğu, sigorta şirketi dışındaki davalıların davacının zararının tamamından ve ZMSS poliçesini düzenleyen .....A.Ş.'nin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmakla; davacı tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulüne, ZMSS sigortacısı davalının poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına karar vermek gerekmiştir.

Hükmedilen maddi tazminatlara, talep gereğince, davalı .....Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmiştir. Manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesi;

Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında, manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumları gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nın 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Manevi tazminat ilkeleri kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda, davacı için 100.000,00.-TL manevi tazminata hükmedilmiştir.

Maddi ve manevi tazminat talepleri yönünden harç hesaplamaları ayrı ayrı yapılmış, harçlardan sorumlu olan davalılar hükümde ayrı ayrı gösterilmiştir.

Maddi ve manevi tazminat davaları yönünden ayrıca hükmetmek gerektiği için, açılan maddi ve manevi tazminat davaları bakımından, ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmiştir.

6325 sayılı Kanun 18/A-14. bendinin 2. yarı cümlesi ve ilgili yönetmeliğin 26/2. maddesi hükmü uyarınca; arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre hak sahibi çıkan taraftan tahsilinin gerekmesi, ileride arabuluculuk ücretinin hak sahibi tarafından tahsil edileceğinin kesin olması ve bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunması nedeniyle; 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin, kendisine karşı açılan dava ticari dava olan davalı .....A.Ş'den tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.

Açıklanan tüm nedenlerle, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davacı tarafından açılan sürekli iş göremezlik bilinen dönem, sürekli iş göremezlik bilinmeyen dönem ve geçici iş göremezlik talebine ilişkin maddi tazminat davasının KABULÜNE; 141.776,90.-TL sürekli iş göremezlik bilinen dönem tazminatı, 2.546.104,31.-TL sürekli iş göremezlik bilinmeyen dönem tazminatı ve 36.583,40.-TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 2.724.464,61.-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti olan 430.000,00.-TL ile sorumlu tutulmasına, hükmedilen tazminata davalılar .....ve .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden, davalı .....Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine,

2-Davacı tarafından açılan bakıcı gideri talebine ilişkin maddi tazminat davasının KABULÜNE; 3.577,50.-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen tazminata davalılar .....ve .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden, davalı .....Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine,

3-Davacı tarafından açılan manevi tazminat davasının KABULÜNE, 100.000,00.-TL manevi tazminatın davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen tazminata kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine,

4-Maddi tazminat yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 186.108,17.-TL karar ve ilam harcının, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 29.373,26.-TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,

5-Manevi tazminat yönünden; Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.831,00.-TL harcın davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,

6-6183 sayılı Kanun gereğince, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin .....A.Ş'den tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına,

7-Davacıların adli yardım talebi kabul edildiğinden suç üstü ödeneğinden karşılanan; 14.426,34.-TL adli tıp fatura ücretleri, 5.700,00.-TL bilirkişi ücreti, 3.840,00.-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 23.966,34.-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,

8-Maddi tazminat yönünden; Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 359.691,11.-TL vekalet ücretinin, davalı sigorta şirketinin 68.500,00.-TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

9-Manevi tazminat yönünden; Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 30.000,00.-TL vekalet ücretinin, davalılar .....ve .....müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

10-Taraflarca gider avansı ve delil avansı yatırılmadığından ve yargılama gideri yapılmadığından; bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dair, davacı vekili ile davalı .....yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben Mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Başkan Üye Üye Katip