Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/1185 K.2025/962

.. Karar sayılı kararı aleyhine taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .. tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı bulunan.. plakalı araç ile müvekkilin sevk ve idaresinde bulunan .. plakalı motosiklet arasında meydana gelen kaza neticesinde müvekkilin yaralandığını, kazaya .. plakalı araç sürücüsünün sebebiyet verdiğini ve kusurlu olduğunu, manevi tazminat talepli araç işleteni aleyhine açılan ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ..

Esas sayılı dosyasında maluliyet raporunda müvekkilin %5 oranında malul kaldığının tespit edildiğini, dava açılmadan ZMSS genel şartlarıyla belirlenen belgelerle davalı tarafa başvurularak .. Kurulunca tespit edilen maluliyet nedeniyle tazminatın ödenmesini talep ettiklerini ancak davalı tarafın başvuruya cevap vermediğini, akabinde..

Esas sayılı takip dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafın haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu belirterek davalı itirazlarının iptaline, takbin devamına, davalı aleyhine takip değerinin en az %20 oranında inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş.. tarihli ıslah dilekçesi ile davayı alacak davacına çevirerek sürekli iş göremezlik tazminatı ..

TL, geçici iş göremezlik tazminatı .. TL talep etmiş, ..tarihli bedel artırım dilekçesi ile .. TL sürekli iş göremezlik tazminatı talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya konu.. plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, kaza ile sakatlık arasındaki illiyet bağının ve davacının maluliyet oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp İhtisas Kurumu'na sevk edilmesi gerektiğini, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesi gerektiğini, söz konusu kanıtlanmayan borca ilişkin yapılan icra takibine karşı müvekkili şirketin itirazının haklı olduğunu, takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu aşikar olan davacının davasının reddi ile %20 oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulü ksımen reddi ile; .. TL kalıcı işgöremezlikten kaynaklı maddi tazminatın .. TL'lik kısmına davalının temerrüt tarihi olan .. tarihinden bakiye kısmına ıslah tarihi olan .. tarihinden itibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ikinci bedel artırım dilekçesinin ıslah dilekçesi olarak nitelendirilmesinin hatalı olduğunu,.. tarihi itibariyle yeni asgari ücret yürürlüğe girdiği halde buna göre hesaplama yapılmadığını, dava ve ıslah tarihine göre ayrı ayrı faiz belirlenmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflarınca alınan rapora göre davacının kalıcı maluliyetinin bulunmadığını, maluliyet raporunun yürürlükte olan yönetmeliğine göre alınmadığını, TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif ranta göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, faiz tarihinin ıslah tarihi olması gerektiğini, koruyucu ekipman takmayan davacının müterafik kusurlu olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kazada yaralanan kişi tarafından zararının tazmini amacıyla trafik sigortası kapsamında (ZMMS) başlatılan takibe itirazın iptali istemine, .. tarihli ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

KTK m. 83 ve 95/2, İİK m. 67, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, B-4 maddesi (f) bendi, TBK m. 49-55; HMK m.341, 353, 355, 359

3. Değerlendirme

HMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

3.1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; hükme esas alınan hesap raporunun TRH 2010 hayat tablosu ve Progresif rant yöntemine göre % 1,8 teknik faiz uygulanmadan düzenlenmiş olmasına, mahkemece esas alınan kusur oranlarında bir isabetsizlik bulunmamasına, maluliyetin kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri uyarınca belirlenmesine, davacının kaza nedeni ile oluşan arazı ile koruyucu ekipman takılmaması arasında illiyet bağı olmamasına göre aşağıda belirtilen husus dışında karar usul ve kanuna uygun olup bunlara yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

3.2.Davacı vekili davasını "itirazın iptali" davası olarak açmış, daha sonra .. havale tarihli ıslah dilekçesi ile itirazın iptali davasının alacak davası olarak devamına karar verilmesini, .. TL'nin .. tarihinden itibaren işleyecek Temerrüt faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiş, .. tarihli dilekçesi ile HMK 107 ve devamı gereği dava değerini .. Tarihli hesap bilirkişi raporu doğrultusunda artırarak .. TL ye çıkarttıklarını belirtmiştir.

Kısmi dava, alacağın yalnızca bir bölümü için açılan dava olarak tanımlanmaktadır. Bir davanın kısmi dava olarak nitelendirilebilmesi için, alacağın tümünün aynı hukuki ilişkiden doğmuş olması ve alacağın şimdilik belirli bir kesiminin dava edilmesi gerekir. Diğer bir söyleyişle, bir alacak hakkında daha fazla bir miktar için tam dava açma imkânı bulunmasına rağmen alacağın bir kesimi için açılan davaya kısmi dava denir.

Bir kimsenin kısmi bir dava açıp açmadığı ancak dava dilekçesinden, davacının talep sonucundan anlaşılır. Davacının davasını açıkça kısmi dava olarak nitelendirmesine gerek yoktur, alacağın yalnız bir kesiminin dava edildiğinin anlaşılması yeterlidir. Özellikle davacının “fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak” veya “şimdilik alacağın belirli bir miktarını dava ettiğini” belirterek açtığı davalar kısmi dava niteliğindedir.

Kısmi dava açılması halinde davaya konu edilmeyen kısmın ayrı bir davayla talep edilmesi veya aynı davada ıslah yoluyla dava konusuna dahil edilmesi mümkündür.

Belirsiz alacak davasına gelince; davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklının, hukuki ilişki ile asgari bir miktar ya da değer belirterek alacak davası açabilmesi belirsiz alacak davası ile mümkündür. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesinde düzenlenen belirsiz alacak davasında davacının iddianın genişletilmesi yasağı olmadan ve karşı tarafın rızasına ve ıslaha da gerek kalmaksızın talep sonucunu artırabileceği kabul edilmiş, maddenin gerekçesinde de bu dava ile ilk dava tarihinde zamanaşımının kesileceği belirtilmiştir.

6100 sayılı Kanun ile alacak miktarının belirsiz olduğu durumlarda davacıya dilerse belirsiz alacak davası, dilerse de kısmi dava açabilme imkanı getirilmiştir. Belirsiz alacak davası ile kısmi dava konusu, amacı ve sonuçları bakımından birbirinden tamamen farklı iki dava türüdür. Her iki davanın mahkemeden istenen hukuki korumaya göre eda davası olması ve ortak bazı özelliklerinin bulunması bu sonucu değiştirmemektedir.

Belirsiz alacak davası açan davacı, kısmi davanın sonuçlarından yararlanamayacağı gibi, kısmi dava açan davacı da belirsiz alacak davasının sonuçlarından yararlanamaz. Hâkim de kısmi dava olarak açılmış bir davayı belirsiz alacak davası olarak nitelendiremeyeceği gibi, belirsiz alacak davası olarak açılan davaya da kısmi dava olarak devam edemez.. Kısmi davada zamanaşımı, yalnızca dava edilen kısım için kesilir.

Henüz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla artırılan bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder.

Bilindiği gibi 6100 sayılı Kanun’un 24. maddesinde düzenlenen tasarruf ilkesi gereği davacı davasını açarken, talep ettiği hukuki korumanın ne olduğunu açıkça ifade etmek zorundadır (HMK. m.119/1-ğ). Talep sonucu hukuki dinlenilme hakkının kullanılması, davacının hukuki yararının ve açılan davanın niteliğinin tespit edilebilmesi açısından da önemlidir. Davacı, talep konusunun sadece bir kısmı hakkında hüküm elde etmek üzere bir dava açtığında mahkeme, davacının hakkının aslında daha fazla olduğunu tespit etse bile, taleple bağlılık kuralı gereği davada talep sonucu olarak gösterilen miktarı aşacak şekilde karar veremez.

Açıklanan yasal düzenlemeler ışığında davacı vekili davasını "itirazın iptali" davası olarak açmış ve daha sonra .. havale tarihli ıslah dilekçesi ile davasını alacak davasına çevirmiştir. Ancak dilekçede yer alan açıklamalar ve talep sonucundan davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı anlaşılmamaktadır.

Bu nedenle davacı vekilinin .. tarihli dilekçesinin değer arttırım dilekçesi olarak kabulü olanaklı olmadığı gibi, HMK'nın 176/2 madde ve fıkrası uyarınca ıslah dilekçesi olarak da kabulü olanaklı değildir. Bu bakımdan mahkemenin buna yönelik değerlendirmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak mahkemenin davacının .. tarihli bedel artırım dilekçesinde talep ettiği miktar için usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

3.3. Tazminat hesabı yapılırken davacının kaza tarihinden rapor tarihine kadar geçen süredeki (işlemiş/bilinen dönemdeki) somut gelirinin tespit edilmesi, işlemiş/bilinen dönem hesabının bu veriler doğrultusunda yapılması, hesaplamanın karar tarihine en yakın (güncel) verilerle yapılması gerekmektedir ... Dava kısmi dava niteliğinde ise de dava değerinin belirlenmesi bakımından..tarihinde asgari ücrette yapılan değişiklik gözetilerek hesaplama yapılması gerekmektedir.

3.4.2918 sayılı KTK.’nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.2.b. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.

Somut olayda; sigortaya başvuru tarihinden 8 işgünü sonrası olan .. tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken dava ve ıslah tarihlerinden ayrı ayrı faize hükmedilmesi ayrıca kazaya karışan sigortalı aracın ruhsatına göre cinsinin otobüs olduğu, kullanım amacının personel servisi olduğu gözetildiğinde ticari faize hükmedilmesi gerekirken yasal faiz uygulanması isabetli olmamıştır.

3.5.Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, sair hususlar incelenmeksizin, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, Dairemiz kararına uygun şekilde, istinaf edenin sıfatı, istinaf itirazları uyarınca kazanılmış haklarda dikkate alınarak davanın yeniden görülerek eksikliklerin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

S.E.