Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1322 K.2024/196

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

TARSİM olarak adlandırılan sistem Tarım Sigortaları Havuzu tarafından yönetildiği, müvekkili kurumun, toplam .....sigorta şirketinden oluşan 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında kurulmuş ve konusu Devlet Destekli Tarım Sigortaları olan Tarım Sigortaları Havuzu’nun işleticisi olduğu, müvekkili kurum tarafından: Mardin İli, .....İlçesi, .....Mahallesi .....ada, .....nolu parselde buğday ürününü, .....numaralı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesi ile teminat altına aldığı,

.....tarihinde, davalının bakım, onarım ve güvenliğinden sorumlu olduğu elektrik hattından çıkan yangında, yukarıda yazılı poliçelerle sigortalı olan buğdayların yanarak hasar gördüğü belirtilmiştir.

Sigortalılar tarafından yapılan hasar ihbarı neticesinde hasar ekspertiz incelemesi yapıldığı ve tespit edilen hasar oranı üzerinden hesaplanan toplam .....-TL hasar tazminatının dava dışı sigortalıya ödendiği belirtilmiştir, dava konusu hasara davalı DEDAŞ sebebiyet verdiğinden, dava dışı sigortalılara ödenen hasar tazminatının davalıdan rücuen tazmini talep edilmiş, DEDAŞ'ın dava konusu yangın hasarından sorumlu olduğu, yangının, davalı şirketin kurulum, bakım ve onarımında sorumlu olduğu,

merkez trafodan çıkan kıvılcım nedeniyle yangının çıktığı belirtilmiştir, Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....nolu soruşturması kapsamında da yangının merkez trafodan çıkan kıvılcım nedeniyle çıktığı belirtilmiştir, davalıyla yapılan arabuluculuk görüşmesinde de olumlu sonuç alınamadığı, davalının sorumluluğunda bulunan elektrik hatından çıkan yangın nedeniyle dava dışı sigortalılara ödenen toplam .....-TL’nin yangından sorumlu olan davalıdan rücuen tahsil için iş bu davayı talep etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle.

Zamanaşımı, yetki, görev ve husumet itirazı olduğu, dava dilekçesinin kabul edilmediği, yangının çıkış anını gören kimse olmadığı, yangının elektrik direğinden çıktığını davacının ispatlayamadığı, elektrik tekniği konusunda hiçbir bilgisi olmayan ve yangının çıkış anını görmeyen teknik yeterliliği olmayan belgelere tanık beyanlarına dayanarak müvekkili kuruma kusurun yeklenmediği, yangının başka nedenlerden çıkma olasılığı üzerinde durulması gerektiği, enerji nakil hattının kime ait olduğunun tespit edilmesi gerektiği, sahadaki tüm enerji nakil hatlarının müvekkili kuruma ait olmadığı,

müvekkili kurumun dışında teiaşa ait hatlar ve özel hat ve trafolar olduğu, yangının müvekkiline ait elektrik direğinden çıktığı iddiasının faraziyelerden ibaret olduğu, somut olayda müvekkilinin sorumluluğunu gerektirecek bir kusur olmadığı, kimsenin kendi kusurundan faydalanamayacağı hukukun genel ilkesi gereği davanın nedensellik bağı yokluğu nedeniyle reddini talep edilmiştir, tazminat talebi yönünden itirazlarının bulunduğu, arıza bakımından sorumlu yüklenici firma olan .....Hizmetleri Adi Ortaklığına davanın ihbar edilmesi talep ve dava edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçeleri kapsamında davalının dava dışı sigortalıya ödediği bedelin, davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince ve TBK.'nun 162/2 ve 168. maddeleri gereğince müteselsil sorumlulukta diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği .....tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda. 22.03.1944 tarih, 37 esas, 9 karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle halefiyet davası ticari dava sayılamaz. Bu dava aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.

Somut olayda, davacı TARSİM davaya konu olan taşınmazda davalının bakım onarım ve güvenliğinden sorumlu olduğu elektrik hattından çıkan yangında yukarıda bilgileri verilen poliçe ile sigortalanmış olan buğday ürünü yanarak hasar gördüğünü, davacının yapılan hasar ihbarı üzerine, hasar ekspertiz incelemesi sonrasında ürünleri zarar gören sigortalıya ödediği tazminatı, zarardan sorumlu olduğunu iddia ettiği davalıya rücu etmektedir.

Davacının halefi olduğu zarara uğrayan gerçek kişi olup, dava dışı 3 kişi olan ve davacı tarafından tazminat ödenen sigortalı .....yönünden esnaf tacir araştırmalarının yapılması için vergi dairesine yazılan müzekkere cevapları ile ticaret sicil müdürlüğünden gelen yazı cevaplarında sigortalının tacir olmadığı sabit olup, uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. TTK nun 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir.

Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. 6100 Sayılı HMK.'nun 1 inci maddesine göre görev hususu kamu düzenine ilişkin ve aynı yasanın 114/1-c maddesi uyarınca ayrıca dava şartı olduğundan aynı Kanunun 115 inci maddesi uyarınca da her aşamada mahkemece kendiliğinden göz önüne alınması zorunluluğu bulunduğu, davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemelerine ait olduğu görülmekle (Aynı yönde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin 13/05/2022 tarih, 2020/769 Esas, 2022/696 Karar sayılı kararı) aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip Hakim