Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1402 K.2024/364

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili kurum tarafından: .....ve .....kulak küpe numaralı küçükbaş hayvanlar .....numaralı Devlet Destekli Küçükbaş Hayvan Hayat Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, .....tarihinde, davalının bakım onarım ve güvenliğinden sorumlu olduğu elektrik direğinde kaçak meydana gelmesi nedeniyle küçükbaş hayvanlar elektrik çarpması nedeniyle telef olduğunu, dava dışı sigortalı .....tarafından yapılan hasar ihbarı neticesinde hasar ekspertiz incelemesi yapılmış ve tespit edilen hasar oranı üzerinden hesaplanan toplam .....-TL hasar tazminatı dava dışı sigortalıya ödendiğini,

Ekte sunulan hasar tespit ve olay yeri tutanakları ile zarara Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin sebebiyet verdiği delillerle sabit olduğunu, davaya konu alanda bulunan yüksek gerilim hatların yapımından, bakımından, işletmesinden sorumlu olan DİCLE ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş olduğunu, davalının kusursuz sorumluluğu bulunduğunu, davalılar tarafından rücuen tazmin talepli icra takibimize haksız şekilde itiraz edildiğini, akabinde yaptığımız arabuluculuk başvurusundan netice alınamamış, anlaşmama tutanağı tutulduğunu, sunulan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere;

davalıların Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün .....E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazlarının iptaline, davalılar aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle.

Şirket hatlarından kaynaklı bir çarpılma bulunmadığını, dava dilekçesini kabul etmediklerini, çarpılma olayının çıkış anını gören kimse yokken, çarpılmanın müvekkiline ait elektrik direğinden çıktığını davacı ispatlayamamışken , elektrik tekniği konusunda hiçbir bilgisi olmayan ve çarpılma anını görmeyen teknik yeterliliği olmayan belgelere tanık beyanlarına dayanarak müvekkilinin kurumuna kusur yüklenemeyeceğini, öncelikle sorumluluk kavramının açıklanmasında yarar bulunmadığını, zararla yapım bozukluğu veya bakım eksikliği arasında uygun illiyet bağının bulunması olduğunu,

zararın yapımdaki bozukluktan veya bakımdaki eksiklikten dolayı meydana gelmiş olması gerektiğini nedensellik bağı gereği çarpılmanın çıkış sebebi ve yeri araştırılması gerektiğini, enerji nakil hattının kime ait olduğu tespit edilmesi gerektiğini, sahadaki tüm enerji nakil hatları müvekkilinin kuruma ait olmadığını, müvekkili kurumun dışında Teiaşa ait hatlar ve özel hat ve trafolarında olduğunu, şehir dışındaki çoğu hatlar iletimi sağlamak amacıyla teiaşa ait iletim hatları olduğunu, haksız fiilde ispat yükü davacı olduğundan önce olayı ve müvekkilinden kaynaklandığını ispatlanması gerektiğini,

dava konusu olayın müvekkile ait direklerden kaynaklandığına dair hiçbir delil ve emare olmadığını, dava konusu olayın müvekkiline ait etmenlerden meydana gelmediğini, Esasa ilişkin cevaplarımızı, karşı delil sunma hakkımızı bu aşamada saklı tutmak kaydıyla, arz ve izaha çalışılan nedenlerle; dava konusu edilen çarpılma olayı ile ilgili tüm bilgi ve belgenin müvekkilinin şirketten celbine, davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Devlet Destekli Küçükbaş Hayvan Hayat Sigorta Poliçeleri kapsamında davalının dava dışı sigortalıya ödediği bedelin, davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince ve TBK.'nun 162/2 ve 168. maddeleri gereğince müteselsil sorumlulukta diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği .....tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda. 22.03.1944 tarih, 37 esas, 9 karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle halefiyet davası ticari dava sayılamaz. Bu dava aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.

Somut olayda, davacı TARSİM davaya konu olan taşınmazda davalının bakım onarım ve güvenliğinden sorumlu olduğu elektrik direğinde kaçak meydana gelmesi nedeniyle bilgileri verilen poliçe ile sigortalanmış olan küçükbaş hayvanların elektrik çarpması neticesinde telef olduğunu, davacının yapılan hasar ihbarı üzerine, hasar ekspertiz incelemesi sonrasında ürünleri zarar gören sigortalılara ödediği tazminatı, zarardan sorumlu olduğunu iddia ettiği gerçek kişi davalıya rücu etmektedir.

Davacının halefi olduğu zarara uğrayan gerçek kişi olup, dava dışı 3. kişinin (.....) esnaf tacir araştırmalarının yapılması için vergi dairesine yazılan müzekkere cevapları ile ticaret sicil müdürlüğünden gelen yazı cevaplarında tacir olmadığı sabit olup, uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.TTK nun 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir.

Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. 6100 Sayılı HMK.'nun 1 inci maddesine göre görev hususu kamu düzenine ilişkin ve aynı yasanın 114/1-c maddesi uyarınca ayrıca dava şartı olduğundan aynı Kanunun 115 inci maddesi uyarınca da her aşamada mahkemece kendiliğinden göz önüne alınması zorunluluğu bulunduğu, davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemelerine ait olduğu görülmekle (Aynı yönde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin 13/05/2022 tarih, 2020/769 Esas, 2022/696 Karar sayılı kararı) aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip Hakim