Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/434 K.2023/829

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı ile müvekkili şirket arasında ...

Hizmeti Alım Sözleşmesi imzalanmış olduğunu, davalı, çalışanı ... ''in iş aktini feshettiğini, bunun üzerine dava dışı çalışan ..., müvekkili şirket aleyhine alacak davası açtığını, davacının davasının kabulüne karar verildiğini, mahkeme kararına dayanılarak ... tarafından icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirket bakiye borç miktarına karşılık toplam .... ödeme yaptığını, ... ...’un yüklenicinin veya onun asıl işveren olarak ilişki kurduğu alt yüklenicilerin çalıştırdığı işçilerin uğradığı kazalardan ya da mali ,sosyal , özlük haklarının yerine getirilmemesinden hiçbir şekilde sorumlu olmayacağı düzenlendiğini,

bu nedenlerle dava dışı davalı şirket çalışanına müvekkili şirketin ödemek zorunda kaldığı ....- TL'nin davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin adresinin İstanbul olduğunu huzurdaki davanın Bakırköy Asliye Hukuk mahkemesinin yetki alanına girdiğini ve bu sebeple öncelikle davanın yetkiden reddini talep ettiklerini, davacı tarafın talep ettiği alacağın zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin eski işine başlatılmasının müvekkili açısından objektif olarak imkansız olduğunu bu durumun mali sonuçlarından müvekkili şirkete sorumluluk yükletilmesi hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı ile müvekkili şirket arasında imzalanan sözleşme ise müvekkili şirkete kıdem tazminatıyla ilgili bir sorumluluk yüklemediğini,

bu alacak dava dışı işçinin davacı nezdindeki çalışmasından doğmuş olup bu alacağının müvekkili şirkete yükletilmesi halinde davacının sebepsiz zenginleşeceğini, kabul anlamına gelmemekle, müvekkilinin sorumluluğuna hükmedilecekse bile müvekkilinin bu tutarın en fazla yarısından sorumlu tutulması gerektiğini, bunun yanı sıra müvekkiline sorumluluk yükletilecekse bile bu miktar işçinin şirket nezdinde aldığı son ücret ve çalışma süresi dikkate alınarak hesaplanmasını,

müvekkilinin sorumlu olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının ödeme yaptığı tarihte müvekkilinin temerrüde düştüğünden söz edilemeyeceğinden bu tarih itibariyle faiz işletilmesi mümkün olmayacağını, davacının faiz talebi de fahiş olduğunu, haksız ve hukuka aykırı davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

1-Dava dışı ...'ın SGK hizmet dökümü, 2-Bismil Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası, 3-Diyarbakır İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, 4- Davacı ... Anonim Şirketi ile davalı ... Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava dışı işçi tarafından elde ki dosyanın davacı ve davalısı aleyhine işçilik alacaklarının tahsili istemiyle Bismil Asliye hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucu taraflar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne dair verilen ve kesinleşen karara dayalı olarak eldeki dosyanın tarafları aleyhine başlatılan icra takibi sonucu davacı tarafından ödenen bedelin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacının ödediği bedeli davalıya rücu edip edemeyeceğine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde, dava dışı ... tarafından eldeki dosyanın davacısı ve davalısı aleyhine işçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılan dava sonucu Bismil Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası, ... A.Ş. ile ... Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu kabul edilerek, davanın kabulüne karar verildiği, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi ....E., .... K. Sayılı kararı ile esastan red kararı verilerek kararın ... tarihinde kesinleştiği; mahkemece verilen karara dayalı olarak dava dışı işçi tarafından Diyarbakır İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sonucu davacı ... A.Ş. tarafından takip dosyasına ... tarihinde ... TL yatırıldığı anlaşılmaktadır.

Eldeki davanın tarafları arasında, dava dışı işçiye karşı üst işveren-alt işveren ilişkisi olduğu Bismil AHM'de yapılan yargılamada kabul edilmiştir. Davacı da, verilen mahkeme kararına dayalı olarak icra takip dosyasına ödeme yapmıştır. Taraflar arasında üst işveren-alt işveren ilişkisi olduğuna yönelik kesin olarak verilen mahkeme kararı elde ki dava yönünden bağlayıcı olup, mahkememizce taraflar arasında üst işveren-alt işveren ilişkisi olup olmadığına yönelik tahkikat yapılmasına gerek görülmemiştir.

Açılan dava, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, davalıdan rücuen tahsiline ilişkin olduğu için uyuşmazlık, Yargıtay (Kapatlan) 23. Hukuk Dairesi ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesince benimsenen genel ilkelere göre çözümlenmelidir. Buna göre;

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Taraflar arasındaki sözleşmede aksi düzenlenmemiş ise işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nedeniyle davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler ise kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.Aynı şekilde ihbar tazminatından da son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

(Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 30/12/2022 tarihli ve 2020/2081 E., 2022/2570 K.).

Yukarıda yer verilen ilkeler uyarınca somut olay incelendiğinde. Bismil AH Mahkemesince verilen kararda,dava dışı işçinin ücret alacağından davacı ... A.Ş.'nin davalı ... Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile birlikte müteselsil sorumluluğuna hükmedilmiştir ve davacı da bu karara dayalı olarak icra takip dosyasına ödeme yapmıştır.

Dosya içerisinde işçilik alacaklarının ödenmesinden davacının sorumlu olduğuna dair herhangi bir sözleşme hükmü bulunmadığı, dava dışı işçinin davalının çalışanı iken iş akdinin sonlandırıldığı ve davaya dayanak ödemenin işçilik alacakları için açılan dava sonucu hükmedilen alacak kalemleri olduğu, bu nedenle davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin tamamının davalının sorumluluğunda olduğu ve davacının ödediği bedeli davalıya rücu edebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Davaya dayanak yapılan ödeme, eldeki dosyanın taraflarının Bismil Asiliye Hukuk Mahkemesinde davalı ve icra takip dosyasında borçlu olarak gösterildiği mahkeme kararına dayalı olarak yapıldığından, taraflarında tacir olması nedeniyle davacının takip dosyasına ödeme yaptığı tarihten itibaren avans faizi talep edebileceği kabul edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim