Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/481 K.2025/344

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sürücü ... sevk ve idaresindeki sigorta şirketince sigortalı (Poliçe No: ...)

mülkiyeti davalı şirkete ait ...plaka sayılı kamyon ile Diyarbakır ili istikametinden

Batman ili istikametine seyir halinde iken ...Devlet yolu KM ...mevkiine

gelindiğinde U dönüşü yaptığı esnada yine aynı istikamette sol şeritte sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka aracın ön kısımları ile çarpması sonucu

...tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, maddi hasar ve değer

kaybı taleplerinin bulunduğunu, maddi hasarın tespiti için Siirt Sulh Hukuk Mahkemesinin

...D.iş dosyası ile delil tespiti yaptırdıklarını ve alınan bilirkişi raporunda aracın pert

olarak kabul edilmesinin uygun olacağını ve piyasa rayiç bedelinin 438.500,00 TL olduğunu

Belirttiğini, müvekkilinin aracında oluşan maddi hasarın Siirt Sulh Mahkemesinin ekli kararı

ile sabit 154.500,00-TL olduğunu, otomobil Trafik Sigortası Teminatının 2023 Araç Başına

Maddi Giderler 120.000,00-TL olduğunu, davalı/Borçlu gerçek ve tüzel şahısların mal

kaçırma (araç satışı) ve adres değiştirme ihtimali bulunduğundan 150.000,00 TL üzerinden

ihtiyati haciz talep ettiklerini, hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememe riskine karşılık

davalı ...Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı ...plaka

sayılı aracın trafik kaydına “ihtiyati tedbir” şerhi konulmasını, müvekkilinin aracına oluşan maddi hasar içind şimdilik 60.000 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkiline verilmesine, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı için şimdili 100 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin aracın onarım sebebiyle 100 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ...ve ...alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ...plakalı araç, müvekkili

Şirkete ...- ...tarihleri arasında geçerli olmak üzere ...numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu

poliçeden dolayı sorumluluğunun, sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda

araç başına azami 50.000.-TL ile sınırlı olduğunu, davacı tarafça onarım gerçekleştirilmiş olduğunu, Dava dilekçesinde talep edilen araç mahrumiyet bedeli poliçe teminatı dışında olduğunu, bu nedenle müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafından sunulan rapordan anlaşılacağı üzere KDV bedeli de talep edildiğini, ancak gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca, müvekkil şirketin KDV’den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracını onarırken KDV ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini, davacının aracının daha önce kazaya karışıp karışmadığının tramer kayıtları celp edilerek tespitine,

adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmasına, davacının hasar bedeli tazminatı talebine yönelik bilirkişi raporu alınmasına ve yapılacak hesaplamanın Yürülükte bulunan ve Resmi Gazete'de Yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlar Eki uyarınca yapılmasına 7327 sayılı yürürlükteki kanunun huzurdaki dosyaya uygulanmasına,

müvekkil şirket temerrüde düşmediğinden haksız olarak talep edilen faiz talebinin reddini, sayın mahkemeniz aksi kanaatte ise dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasını, haksız olan maddi tazminat talebinin ve davanın reddine, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile aleyhine hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı ...şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Araçların kaza tespit tutanağı veya hasar analiz raporunda belirtilmiş bir kusur oranı olmadığı gibi, davacıya ait ihlal tespiti yapıldığı görüldüğünü, kabul anlamına gelmemekle birlikte ihlaliyle kazaya sebep olan davacının kusuru belirlenmeden davalı müvekkillerden araç değer kaybını istemesi mümkün olmadığını, dosyada kusur tespitinin yapılabilmesi için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilmesini, aracın poliçe tanzim tarihi doğrultusunda ...yürürlük tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar esas alınarak yapılması gerektiğini,

dolayısıyla kazadan önce araçta herhangi bir hasar kaydının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, açıklanan nedenlerle, müvekkiline karşı açılmış bulunan işbu davanın tüm talepleri ile birlikte reddine ve mahkeme masraflarının ve avukatlık ücretinin davacı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, vekaleten arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle ...plaka sayılı araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının, hasar tazminatının davalı sigorta şirketi, davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteninden tahsili talebine ve ikame araç bedelinin sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsili talebine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Mahkememizce alınan kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporunda özetle; "

...plakalı kamyon sürücü ...’ın 2918 sayılı Karayolları Trafik

Kanunun 46/2-b (Aksine bir işaret bulunmadıkça, şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte, sürülen

araçların emniyetle geçişini beklememek,) kuralı aynı kanunun 47/1-c maddesinde belirtilen trafik

işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymayarak

orta refüj ile bölünmüş yolda yolun karşı şeridine geçmenin ve dönüş yapmanın yasak olduğu

yol bölümünde U dönüşü yaparak aynı kanunun 67. Maddesinde belirtilen Karayolları Trafik

Yönetmeliğinde açıklanan araçların manevralarına dair kurallardan Madde 137 (Araç sürücülerinin; Taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, geriye giderken ve gidilen veya durulan şeridi

değiştirmelerde ve bunlara benzer hallerde karayolunu kullananlar için tehlike ve engel

yaratmamaları trafiğin yoğun olduğu yolda dikkatli ve tedbirli davranarak manevraları

sırasında manevraları düzenleyen esas ve usullere uymaları ve duraklanan ve park edilen yerden

çıkarken yoldan geçen araçlara geçiş kolaylığı sağlayıp, güvenli durumun oluştuğuna emin

olduktan sonra manevralara başlamaları ve manevralar bitinceye kadar gerekli önlemleri

devam ettirmeleri mecburidir.) Kuralını ihlal ederek, Trafik kanunun 84. maddesinde yer alan ASLİ

KUSURLARDAN (J) bendindeki “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,”

KURALLARINI İHLAL ETTİĞİ, YÜZDE YÜZ (% 100) KUSURLU olduğu; Kazada ...plakalı otomobil sürücü ...’ın ise; KURAL

İHLALİNİN OLMADIĞI görüş ve kanaatinde olduğu" mütalaa edilmiştir. İlgili rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve ...E., ...K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespiti, hasar onarım bedeli ve araçtan mahrum kalınan süreye yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, "Dava konusu aracın

...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğu, Araçta oluşan

hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı, araçta oluşan hasarın

onarımı için ...tarihinde Siirt Sulh Hukuk mahkemesinin ...D.iş numaralı

dosyada Otomotiv Bilirkişisi Dr. Öğr. Üyesi ...tarafından düzenlenen Delil

Tespit raporu referans alınarak tespit edilen parçaların; motor kaputu, motor iç izolatörü, sağ

ve sol motor kaput menteşesi, sağ ön çamurluk ve davlumbazı, ön tampon ve braketleri,

tampon demiri, ön tampon spoyleri ve alt ızgarası, ön panjur, ön cam ve ızgarası, ön cam

silecek motoru ve silecek kolu, silecek su deposu, sağ ve sol ön far, sağ ve sol sis farı ve

çerçevesi, iç dikiz aynası, klima radyatörü ve rekorları, motor radyatörü ve hortumları,

radyatör fanı ve davlumbazı, motor komple, şanzıman komple, motor ve şanzıman takozu,

direksiyon kutusu, sol ön aks, sürücü ve yolcu hava yastığı, hava yastığı beyni, hava yastığı

tetikleyici sensor, sağ amortisör, sigorta kutusu, sağ ön fren diski ve kaliperi, rot kolu, rot

başı, sol jant, lastik, Poryası, bağlantı ve montaj parçaları olmak üzere toplam 61 adet

parçayı raporunda hasarlı olarak belirttiği, raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edildiğini, davaya konu araçta eğer ki pert/totol oluşur ise değer kaybının oluşmayacağı, aracın

onarılması durumda ise, hasarı onarıldıktan sonra ve ...hasar tarihi dikkate alınarak,

emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç

tipi, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak

tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan

belgeler (Bilirkişi raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay

Hukuk dairesi ...E. ...K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 70.259.83 TL değer

kaybının oluştuğu ve aracın onarımda kaldığı 21 gün süre boyunca araç mahrumiyeti

oluştuğu, emsal bir araç dikkate alındığında ise araç mahrumiyeti bedelinin (21 x 500,00)=

10.500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ödenmesi gerekeceği görüş ve kanaatine

varıldığı" mütalaa edilmiştir

Makine mühendisinin ...tarihli ve ...tarihli ek raporlarında özetle; "dosya incelemeleri neticesinde; Dava konusu aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğu, ...tarihinde Siirt Sulh Hukuk mahkemesinin ...D.iş numaralı dosyasında görevlendirilen Bilirkişi Dr. Öğr. Üyesi ...tarafından düzenlenen Delil Tespit raporu ve araç fotoğrafları tarafımca incelendiğinde davaya konu araçta oluşan hasarın onarımının uygun olacağı ve pert olarak işlem görmesi gerekmediği, ilgili değişik iş dosyasında mukim raporda belirlenen onarım bedeli maliyetinin uygun olduğu kanaatine varıldığı" mütalaa edilmiştir.

Siirt Sulh Hukuk Mahkemesi ...değişik iş sayılı dosyasına kazandırılan bilirkişi raporunda özetle "Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında belirtildiği hesaplama yöntemi ile hazırlanan analiz raporu neticesinde, dava konusu aracın perte ayrılmaması durumundu onarım maliyetinin 181.819,03 olduğu" mütalaa edilmiştir. Bu kapsamda ilgili bilirkişi raporlarının bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde dava konusu aracın onarımının uygun olacağı pert total işleminin uygulanmasına yer olmadığı, onarımı neticesinde oluşacak maliyetin 181.819,03 TL olacağı, araçta oluşan değer kaybı bedelinin 70.259,83 TL, ikame araç bedelinin ise 10.500,00 TL olacağı mahkememizce kabul edilmiş ve ilgili tesiptler hükme esas alınmıştır.

Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın oluşumunda Mahkememizce tam kusurlu kabul edilmiş olması nedeniyle davalı sigorta şirketi, davalı araç sürücüsü ve davalı araç işletenin değer kaybı ve onarım bedeli tazminatının ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmiş ve davanın belirsiz alacak davası olması karşısında kabul edilen alacağa sigorta şirketi yönünden temerrüde ilişkin herhangi bir başvuru tebliğ evrakı dosyada mevcut olmadığından dava tarihinden, davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteni yönünden ise haksız fiil tarihinden itibaren faiz türü yönünden taleple bağlı kalınarak yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

Davacının aracında meydana gelen değer kaybı gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da davalı araç işleteni ve araç sürücüsünden tazmininin gerektiği açıktır.

Bilirkişi raporunda araç mahrumiyet bedeli 10.500,00 TL olarak belirlenmiş, bu miktar mahkememizce de benimsenerek davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteni yönünden 10.500,00 TL miktar üzerinden ikame araç bedeli istemine yönelik talebin kabulüne karar verilmesi gerekmiş, davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına haksız fiil tarihinden itibaren faiz türü yönünden taleple bağlı kalınıp yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim