Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/689 K.2024/308

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, .....tarihinde Diyarbakır ili Bağlar ilçesinde müvekkiline ait .....plaka sayılı araç ile davalıların sigortacısı, işleteni ve sürücüsü olduğu .....plaka sayılı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde .....plaka sayılı aracın %100 kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketinin .....tarihinde yapılan başvurudan sonuç alınamadığını ileri sürerek fazlası saklı 100,00 TL değer kaybı ve 50,00 TL hasar bedeli ile .....TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş,

.....tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu değer kaybı yönünden .....TL'na, hasar bedeli yönünden .....TL'na ve ikame araç bedeli yönünden .....TL'na yükselterek bu bedellerin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, araç mahrumiyet bedelinin poliçe kapsamında olmadığını, müvekkili sigorta şirketinin KDV'den sorumlu olmadığını, iskonto uygulanması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla değer kaybının genel şartların ekinde yer alan formüle göre hesaplanması gerektiğini, kusur durumunun tespiti gerektiğini, temerrütün gerçekleşmediğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalılar .....ve .....Ltd.

Şti. vekili, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerinin dolduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının taleplerinin sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğini, dosyaya sunulan kaza tespit tutanağı ile eksper raporuna itibar edilerek hüküm kurulamayacağını, kazanın meydana gelmesinde müvekkilin kusurlu olduğunun kabul edilemeyeceğinin, müvekkilin kaza esnasında dikkat ve özen yükümlülüğüne uygun şekilde hareket ettiğini, buna rağmen .....plaka sayılı aracın aşırı hızlı bir şekilde müvekkilin önüne çıkması sonucu .....plaka sayılı aracın davacıya ait araca çarptığını, nitekim .....plaka sayılı aracın aşırı hızlı olduğunu,

18 metre fren izi bulunmasından da anlaşılacağını, kusur durumunun tespitine ilişkin Adli Tıp'tan rapor alınması gerektiğini, hasar bedelinin ve değer kaybının alanında uzman makine mühendisi tarafından tespit edilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, .....ve .....plaka sayılı araçların tescil bilgileri, .....plaka sayılı araçların tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumu ile hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedelinin tespiti yönünden trafik bilirkişisi ve makine mühendisinden oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Dava, trafik kazasından kaynaklı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş hasar bedeli ve değer kaybı ile ikame araç bedeli istemine ilişkindir.

.....tarihinde davalı sigortalı .....plaka sayılı araç ile dava dışı .....plaka sayılı acın çarpışması ve bu çarpışmanın etkisiyle .....plaka sayılı aracın davacıya ait .....plaka sayılı araca çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin .....TL olarak belirlendiği, kaza sonrası davalı sigorta şirketine hitaben düzenlenen eksper raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin;

.....TL yedek parça bedeli, .....TL işçilik bedeli ve .....TL KDV olmak üzere toplamda .....TL olarak belirlendiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile davacının aracının tamirde kaldığı süre boyunca ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarına ilişkindir.

Davaya konu kazanın .....tarihinde meydana geldiği ve eldeki davanın 2918 sayılı KTK.'nun 109.maddesinde düzenlenen zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmaklaDavalılar .....ve .....Ltd. Şti. vekilinin zamanaşımı defi yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlendiği gibi işleten ve sürücü de, sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağı ile dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporundan, .....tarihinde saat .....civarlarında davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile .....Mah. ......Sokak üzeri .....isimli işyeri önünde park halinden seyir haline geçtiğinde ve “U” dönüşü yapmak için manevra yaptığı sırada otomobilinin sağ ön kısmı ile, karşı istikamette Şeyh Şamil Mah. ......

Sokağa müteakiben, Şeyh Şamil Mah. ......Sokak istikametinden, .....Bulvarı istikametine seyir etmekte olan dava dışı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı minibüsün sol ön kapı ve yan kısmına çarpması, çarpmanın etkisiyle savrulan .....plaka sayılı minibüsün sağ yan kısımları ile, sürücünün gidiş istikametine göre yolun sağında park halinde bulunan davacıya ait .....plaka sayılı otomobilin komple sol yan kısımlarına çarpması sonucu üç araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda, davalı sürücü Orhan Bayracı'nın, park halinden seyir haline geçtiğinde, karşı istikamette seyir eden araç trafiğini yeterince kontrol etmeden “U” dönüşü yapmak için manevra yaptığı sırada aracının arkasını ve etrafını yeterince kontrol etmediği, duraklanan ve park edilen yerden çıkılırken; araçlarını ve araçların etrafını kontrol etmeleri, sakıncalı bir durum olmadığını gördükten sonra araçlarını çalıştırmaları, kuralına riayet etmediği, kazayı önleme ve öngörebilme adına gerekli olan duruma göre hareket etmediği,

kaza anında yoldaki araç trafiğini yeterince kontrol etmeden manevra yaptığı ve yolda bulunan araç trafiğine gerekli özeni göstermediğinden kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu, diğer araç sürücülerinin ise kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu mütalaa edilmiş, bilirkişi tarafından yapılan bu değerlendirme mahkememizce de benimsenmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı .....%100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan hasar ve değer kaybı gerçek zarardır. Değer kaybı, TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle hasar gören davacıya ait aracın hasar onarım bedeli .....TL, değer kaybı .....TL, ikame araç bedeli ise .....TL olarak tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması karşısında mahkememizce de benimsenmiştir.

Davacı tarafından talep edilen hasar bedeli ile değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede;

Hasar bedeli ve değer kaybı gerçek zarar olup, sürücü, işleten ve sigorta şirketi meydana gelen zararın ödenmesinden müteselsilen sorumludur. Bu nedenle, ..... TL hasar bedeli ile .....TL değer kaybına ilişkin talebin tüm davalılar yönünden kabulüne, davanın belirsiz alacak davası olması karşısında, kabul edilen miktarlara davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden, işleten ve sürücü yönünden ise kaza tarihinden itibaren yasal faiz iştetilmesine karar verilmiştir.

Davacı tarafından talep edilen ikame araç bedeline yönelik yapılan değerlendirmede;

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açıktır. Bilirkişi raporunda ikame araç bedeli .....TL olarak tespit edilmiştir. Davacı tarafça ikame araç bedeli tüm davalılardan talep edilmiştir.

Davacı aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı, gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de ikame araç bedeli dolaylı zararlardan olup, davalı sigorta şirketinin bu zarardan sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu nedenle ikame araç bedeli talebine ilişkin davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın kabulü ile .....TL ikame araç bedelinin sürücü ve işleten olan diğer davalılardan müteselsilen tahsiline, talebin belirsiz alacak davasına ilişkin olması karşısında kabul edilen alacağa kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim