Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/807 K.2024/215

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişkiye dayanan cari hesap alacaklarının ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine Diyarbakır .....İcra Müdürlüğünün .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine durduğunu, takibe konu borca istinaden davalının müvekkili şirkete sadece .....TL kısmi ödeme yaptığını ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır.

Dava, faturaya dayalı başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine .....seri nolu faturaya dayalı .....TL asıl alacak ve .....TL işlemiş faiz, .....seri nolu faturaya dayalı .....TL asıl alacak ve .....TL işlemiş faiz ile .....seri nolu faturaya dayalı .....TL asıl alacak ve .....TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda .....TL'nın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının ödeme emrine karşı süresinde sunduğu itiraz dilekçesinde, akdi ilişkiyi inkar ederek borca ve ferilerine itirazı üzerine icra dairesince takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça eldeki itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

İcra takibine dayanak yapılan ve davacı tarafça dosyaya sunulan sunulan faturalar incelendiğinde, faturaların araç tamir, sakım ve onarım ile servis ücreti karşılığı düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, icra takibine dayanak yapılan faturaya konu hizmetlerin davacı tarafından yerine getirilip getirilmediği, temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği, buradan varılacak sonuca göre davacının faturalara dayalı alacak ve işlemiş faiz talep edip edemeyeceğine ilişkindir.

Taraflar kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadır.

İbrazı istenen belgenin ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı tarafta bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin varolduğu resmi bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olduğu taktirde mahkemece bu belgenin ibrazı için HMK 220/2 maddesi gereği kesin süre verilir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf verilen süre içerisinde ibraz etmez ve aynı süre içerisinde gerekçesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez yada belgenin elinde bulunduğunu inkar eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse mahkemece belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanına itibar edilebilir. (HMK 220/3)

Yukarıdaki açıklamalara göre ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeyle ilgili olduğu davalara ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerden olmakla birlikte ancak HMK 222. maddesindeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir.

Ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi ticari defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur.

Zira tarafın ticari defterleri kanunda açıklandığı üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu taktirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı taktirde kendi defterlerinin davacı defterleriyle uyumlu olup olmadığının incelenmesinin engel olacağından sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen defterlerini ibraz etmediği taktirde HMK 220/3 madde gereğince sunmaktan kaçındığı ticari defterlerindeki kayıtların karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilebilir. Aksinin kabulü durumunda karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkmaktadır ki, bu hususta HMK'daki açık düzenlemelere aykırı olacaktır.

Mahkememizce davalının borca itirazı nazara alınarak tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce HMK 220/3 ve 222 ve devamı maddeleri uyarınca, davalı tarafa, karşı tarafın usulüne uygun tutulmuş ticari kayıtlarına itibar edileceği, davacının iddia ettiği hakkın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu kabul edilerek hüküm kurulacağı hususunda ihtar yapılmış, usulüne uygun tebligata ve verilen süreye rağmen davalı taraf, ticari defterlerini bilirkişi incelemesine esas olmak üzere sunmamış, bulunduğu yeri de bildirmemiştir.

Davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu takibe konu edilen faturalara ilişkin davacının ticari defterlerinde kayıt bulunduğu ve davacının ticari defterlerine göre .....TL alacaklı görüldüğü mütalaa edilmiştir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı arasında akdi ilişkiden kaynaklı fatura alacağına dayalı takip başlattığı, davacının delil niteliğine haiz defterlerine göre taraflar arasında akdi ilişki bulunduğu ve davacının ticari ilişki kapsamında davalıdan fatura bedellerinin ödenmesini talep edebileceği, bu kapsamda, takipte 3 adet faturaya dayalı talep edilen asıl alacak miktarının .....TL olduğu anlaşılmakla, icra takibine konu edilen asıl miktarları üzerinden davalının itirazının iptaline karar verilmesi gerekmiştir.

Takipte talep edilen işlemiş faiz yönünden, TBK.'nun 117. maddesi gereğince muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer. Davacının takip başlatılmadan önce davalıya ihtar çekerek temerrüde düşürmediğinden davacının işlemiş faize yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.

Takibe konu alacağın faturaya dayalı olması nedeniyle likid ve muayyen olduğunun anlaşılmasına göre, kabul edilen asıl alacak üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim