Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/857 K.2024/455

Davacı vekili, .....tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ve davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile müvekkilinin sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, kazanın meydana gelmesinde davalının kusurlu olduğunu, kaza sonrası müvekkiline ait aracın onarım için .....Tic. Ltd.

Şti.'ye götürüldüğünü ve .....TL tutarında onarım işlemi yapıldığını, .....tarihinde davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden taraflarına .....tarihinde .....TL ödeme yapıldığını, yapılan değer kaybı ödemesinin yetersiz olduğunu, müvekkiline ait aracın onarım işleminin bir buçuk aydan fazla sürdüğünü ve bu süreçte müvekkilinin aracın kullanımından mahrum kaldığını ileri sürerek fazlası saklı şimdilik .....TL değer kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen, .....ikame araç bedelinin ise davalı .....kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini istemiş,

.....tarihli dilekçe ile talep sonucunu değer kaybı yönünden .....TL'na, ikame araç bedeli yönünden ise .....TL'na yükselterek toplamda .....TL'nın kaza tarihinden itibaren bankalara uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, .....Plaka sayılı aracın kaza tarihi itibarıyle araç başına maddi tazminat üst limitinin .....TL olduğunu, müvekkil şirket tarafından genel şartlar uyarınca SBM tarafından atanan eksperin hazırlamış olduğu ve tespit ettiği davacının değer kaybı tazminatı olan .....TL değer kaybı tazminatını .....tarihinde davacı tarafa ödeyerek zararı tazmin ettiğini ve poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu yerine getirdiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuş, .....tarihinde bilirkişi raporuna karşı sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde,

müvekkilli şirket tarafından .....TL olarak ödenen değer kaybı tazminatının haricinde dava konusu kaza nedeniyle .....plaka sayılı aracın kasko sigortacısı olan .....Sigorta A.Ş.'nin rücuen hasar tazminat talepli başvurusuna istinaden bakiye teminat limiti olan .....tarihinde .....TL ödeme yapıldığını , yapılan ödemeler neticesinde teminat limiti tükendiğinden müvekkili sigorta şirketinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı .....davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile yapılan ödemelere dair belgeler, davacıya ait .....plaka sayılı araç ile davalı sigortalı .....plaka sayılı aracın tescil bilgileri ve davacıya ait .....plaka sayılı aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden, davaya konu kkaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile ikame araç bedelinin tespiti yönünden makine mühendisinden kök ve ek bilirkişi raporları alınmıştır.

Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen aracın sürücüsünün kusuruna dayalı meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasara bağlı oluştuğu ileri sürülen değer kaybının ve aracın tamirde kaldığı süre boyunca kullanılamamasından kaynaklı ikame araç bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.

.....davaya konu trafik kazasının meydana geldiğini, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin .....TL olarak belirlendiği, davacıya ait aracın kaza tarihinde dava dışı .....Sigorta A.Ş.

Nezdinde kasko sigorta poliçesinin bulunduğu, kaza sonrası kasko sigorta poliçesi kapsamında açılan hasar dosylasında düzenlenen ekspertiz raporunda davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin .....TL olarak belirlendiği, davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin davacı tarafa .....TL ödeme yapıldığı, yine davalı sigorta şirketi tarafından davacının kasko sigorta poliçesini düzenleyen .....Sigorta A.Ş.'ye .....tarihinde rücuen hasar ödemesi yapıldığı, yapılan ödemelerle birlikte davalı sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe kalmadığı,

dava açılmadan önce arabuluculuk aşamasının görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsü diğer davalının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, aracın tamiri aşamasında kullanaması nedeniyle davacının ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiş olup, davalı sürücü de kusura nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Kaza tespit tutanağı ile Ankara ATK'dan alınan bilirkişi raporundan, .....günü saat .....sıralarında davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile seyir halinde iken kaza mahalli kavşağa geldiğinde seyir yönüne hitaben bulunan "Yol Ver" levhasında kavşağa giriş yaptığı esnada otomobilinin ön kısımlarıyla, gidiş istikametine göre solundan seyretmekte olan sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı davacıya ait otomobilin sağ yan kısımlarına çarpmasının akabinde bu aracın savrularak karşı yönden seyreden .....plaka sayılı otomobil ile çarpışması neticesi davaya konu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik Ankara Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporunda, davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile olay mahalli kavşakta seyir yönünde bulunan "Yol Ver" levhasını dikkate almayıp, kavşağa katılım yaptığı esnada, solundan geçiş hakkına sahip araçların hız ve uzaklıklarını gözetmek için kavşak girişinde durup, bu aracın güvenli geçişinden sonra müsait anda girmesi gerekirken, anılan bu hususların aksine, gerekli-yeterli gözetimi yapmayıp geçiş hakkına riayet etmeyecek şekilde kontrolsüzce girdiği kavşakta,

sol tarafından seyirle kavşağa giren davacıya ait otomobilin sağ yan kısımlarına çarpması neticesi meydana gelen kazada asli ve %100 kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı mütalaa edilmiştir. Bilirkişi raporunun kaza tespit tutanağı ile de uyumlu olması karşısında mahkememizce denetime elverişli olduğu değerlendirilmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı .....%100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak makine mühendisi tarafından düzenlenen kök bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında .....TL değer kaybı oluştuğu, yine bilirkişi raporunda davacıya ait aracın makul onarım süresinin 20 gün olduğu ve günlük ikame bedelinin .....TL olduğu ve toplamda araç mahrumiyet bedelinin .....TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporuna yapılan itiraz üzerine alınan ek raporda, değer kaybı yönünden kök rapordaki tespite iştirak edilerek ikame araç bedeli yönünden .....TL hesaplama yapılmıştır.

Düzenlenen ek rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce de benimsenmiş ve davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta .....TL değer kaybı meydana geldiği, aracın makul tamir süresi içerisinde kullanılamamasından kaynaklı ikame araç bedeli .....TL olarak kabul edilmiştir.

Değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede;

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından .....TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, diğer davalı sigortalı araç sürücününün kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalının %100 kusurlu olmasına göre tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden diğer davalı sürücü ile birlikte müteselsilen sorumludur. Davadan önce yapılan ödeme mahsup edildiğinde, davalıların sorumlu olduğu miktar bakiye miktar .....TL'dir.

Ne var ki, poliçe limiti .....TL olup, davalı sigorta şirketince davadan önce davacıya değer kaybı olarak ödenen .....TL değer kaybı ile davacının kasko sigorta poliçesini düzenleyen .....Sigorta A.Ş.'ye hasar onarım bedeline yönelik rücuen yapılan .....TL'nın poliçe limitinden mahsup edilmesi ile birlikte bakiye poliçe limiti kalmamıştır.

Bu nedenle, değer kaybı yönünden davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı sürücü .....yönünden açılan davanın .....TL yönünden kabulüne karar verilmesi gerekmiş, davanın belirsiz alacak davası olduğu ve davalı sigortalı aracın ticari taksi olduğu ve kullanım amacının ticari olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

İkame araç bedeline ilişkin yapılan değerlendirmede;

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açıktır.

Bilirkişi ek raporunda araç mahrumiyet bedeli .....TL olarak tespit edilmiş, bu miktar mahkememizce de benimsenerek davalı sürücü yönünden .....TL miktar üzerinden ikame araç bedeli istemine yönelik talebin kabulüne karar verilmesi gerekmiş, davanın belirsiz alacak davası olduğu ve davalı sigortalı aracın ticari taksi olduğu ve kullanım amacının ticari olduğu gözetilerek,

dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş, ikame araç bedeli istemine yönelik zararın dolaylı zarar olması nedeniyle poliçe limiti kapsamına dahil olmadığı kabul edilerek, bakiye poliçe limiti kalıp kalmadığı değerlendirilmeksizin davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim