Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1000 K.2025/933

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sürücü ....., .....plakalı araç ile Diyarbakır ili Sur ilçesinde, .....tarihinde hatalı bir şekilde

yolun sağ tarafında durarak sol ön kapıyı açmış ve bu sırada seyir halindeki müvekkiline ait araç, hatalı

duran araca çarpmış ve maddi hasarlı kaza meydana geldiği, kazaya sebebiyet veren davalı kaza tespit

tutanağı ve .....nolu Tramer sonucundan da anlaşılacağı üzere %100 kusurlu bulunduğu,

müvekkilinin aracında oluşan hasar, ön tampon, ön çamurluk sağ, ön çamurluk davlumbazı sağ, çamurluk

braketi sağ olmak üzere bir çok işlem yapıldığı, onarım bedeli kazaya sebebiyet veren aracın sigorta şirketi

olan davalı .....Sigorta Şirketi tarafından karşılandığı, değer kaybı için .....tarihinde davalı sigorta

şirketince 16.500,00 Tl ödeme yapıldığı, .....model sıfır araçta bu değer kaybı için ödenen para miktarının

çok düşük kaldığı, bu nedenle makine mühendisi bilirkişinin piyasadan araştırma yaparak değer kaybını

saptaması talebinin belirlenerek bakiye değer kaybının ödenmesi ve yargılama gideri, vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava açılmadan önce değer kaybına ilişkin yeterli ödeme yapılması

Nedeniyle ve araç mahrumiyet bedelinin teminat dışı olduğundan davanın reddini, davacının değer kaybı tazminatı talebine yönelik bilirkişi raporu alınmasını, netice olarak davanın reddini ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle .....plaka sayılı araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının davalı sigorta şirketinde, araç mahrumiyet bedelinin sigorta şirketi dışındaki davalı araç sürücüsünden tahsili talebine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Mahkememizce alınan kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporunda özetle; "kazalı/Davacı .....’ın (Sürücü/.....): Trafik kazasında Yukarıda sayılan hususlar kapsamında “kusursuz” olduğu, davalı/Kazalı .....’nin (Sürücü-Park Eden/.....): Trafik kazasında sayılan hususlar kapsamında %100 (yüzde/yüz) oranında “kusurlu” olduğu" mütalaa edilmiştir. İlgili rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespiti ve araçtan mahrum kalınan süreye yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, "dava konusu araçta, .....tarihinde meydana gelen hasarda aracın ön

kısımlarında hasar oluştuğu ve araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı, davaya konu aracın eksper raporu incelendiğinde; sağ ön çamurluk, ön

tampon, sağ ön çamurluk davlumbazı ve çamurluk bağlantı braketi parçalarının değiştirildiği ve

onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 4 adet parça için eksperlik çalışması yapıldığı,

toplam 17.804,76 TL tutarında bir ücret karşılığında onarılmış olduğu ve onarım giderlerinin

yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu, .....hasar tarihi dikkate alınarak,

emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi,

.....kilometrede olduğu, mevcut hasardaki parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımları ve

mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde

bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair

evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay .....Hukuk dairesi .....E. .....K. Sayılı

ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta

30.667,96 TL değer kaybının oluştuğu ve sigorta şirketi tarafından .....tarihinde

16.500,00 TL tenzil edildiğinde (30.667,96 TL – 16.500,00 TL) =14.167,96 TL bakiye değer kaybı

miktarının ödenmesi gerekeceği ve davaya konu aracın 5 makul iş günü içerisinde onarımının

gerçekleşeceği ve araç mahrumiyeti bedelinin (5x 863,00)= 4.315,00 TL olacağı" mütalaa edilmiş ve ilgili tespitler hükme esas alınmıştır.

Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın oluşumunda Mahkememizce tam kusurlu kabul edilmiş olması nedeniyle davalı sigorta şirketiinin bakiye değer kaybı tazminatının ödenmesinden sorumlu olduğu kabul edilmiş ve kabul edilen alacağa sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

Davacının aracında meydana gelen değer kaybı gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da davalı araç sürücüsünden tazmininin talep edilebileceği açıktır. Bilirkişi raporunda araç mahrumiyet bedeli 4.315,00 TL olarak belirlenmiş, bu miktar mahkememizce de benimsenerek davalı asil yönünden 4.315,00 TL miktar üzerinden araç mahrumiyet bedeli istemine yönelik talebin kabulüne karar verilmesi gerekmiş, tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına haksız fiil tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

G.D

Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere; 18482,96

HÜKÜM

DAVANIN KABULÜ İLE

1-14.167,96 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

2-4.315,00 TL araç mahrumiyet tazminatının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....alınarak davacıya verilmesine,

3-Kabul edilen bedel 18.266,51 üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.262,57 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL ve sonradan yatırılan 70,28 TL ıslah harcın düşümü ile eksik kalan 764,69 TL harcın, davalı .....178,52 TLsinden sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 başvuru harcı ve 70,28 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 925,48 TL harcın, davalı .....216,06 TLsinden sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından 234,00 TL tebligat ve posta masrafı ve 7.000,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 7.234,00 TL yargılama giderinin, davalı .....1.688,83 TLsinden sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 18.482,96 TL vekalet ücretinin, davalı .....4.315,00 TLsinden sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı .....Şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına,

Katip Hakim