Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1048 K.2025/444

Davacı vekili, müvekkili .....’in sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile dava dışı .....sevk ve idaresinde bulunan .....plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü ve araçta değer kaybı meydana geldiğini, kaza nedeniyle 16.597,79 TL'ye yakın hasar kaydı oluştuğunu, kazanın meydana gelmesinde karşı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden ödenen 7.847,15 TL'nın müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının çok altında olduğunu ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 100,00 TL değer kaybının davalıdan tahsilini istemiş,

.....tarihli ıslah dilekçesi ile talep sonucunu .....TL'na yükselterek, bu bedelin kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamış, davalı taraf yargılama aşamasında kendisini vekil ile temsil ettirmiş, davalı vekili bilirkişi raporuna karşı sunmuş olduğu .....UYAP havale tarihli dilekçede zamanaşımı def'ini ileri sürmüş, ıslaha karşı sunduğu .....UYAP havale tarihli beyan dilekçesinde, karşı taraf sigortası .....A.Ş.'ye .....tarihinde rücuen 16.597,16 TL hasar bedeli ve .....tarihinde 7.847,15 TL değer kaybı olmak üzere toplam 24.444,31 TL ödeme yapıldığını, davacının zararının karşılandığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası ve yapılan ödemelere dair belgeler, kaza sonrası davacıya ait aracın kasko sigortacı dava dışı .....Sigorta A.Ş. nezdinde açılan hasar dosyası ve davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun ve kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti yönünden trafik bilirkişisi ile makine mühendisinden oluşturulan bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş bakiye değer kaybı istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 50.000,00 TL olarak belirlendiği,

kaza sonrası davacıya ait aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen .....Sigorta A.Ş. nezdinde açılan hasar dosyası kapsımda düzenlenen ekspertiz raporuna göre, davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin 16.597,16 TL olarak belirlendiği, hasar bedelinin rücusuna istinaden davalı sigorta şirketi tarafından davacının kasko sigortacısına 16.597,16 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafça değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden .....tarihinde 7.847,15 TL ödeme yapıldığı,

dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin yapılan ödemeden daha fazla miktarda olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının bakiye değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

Davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı sunulan itiraz dilekçesinde zamanaşımı def'i ileri sürülmüş ise de, yasal süresinde sunulan cevap dilekçesinde zamanaşımı def'inin ileri sürülmediği anlaşılmakla, mahkememizce davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığına ilişkin değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza tespit tutanağı ile trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporundan; .....tarihinde saat .....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracı ile Aydın Arslan Bulvarı kavşak istikametinden, ...... Caddesine müteakiben, .....istikametine yolun sağ şeridinde seyir halinde iken, .....Caddesi ile .....Caddesi kavşağı dönel ada içerisine (Oryıl Kavşağı) geldiğinde, dönel ada içinde sola dönmek için manevra yaptığı sırada kapalı kasa kamyonetinin sol ön yan kısımları ile, yanında aynı istikamette yolun sol şeridi üzerinde .....Caddesi istikametine doğru düz devam etmekte olan sürücü .....’in sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobilin sağ ön ve sağ yan kısımlarına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda; davalı sigortalı araç sürücüsü .....sola dönerken dönüş işareti vermeye, gireceği yolun gidiş yönündeki uygun bir şeridine girmeye, sola veya geriye dönecek ise orta adaya bitişik şeritten kavşağa girmeye, dönel ada içinde dönüş kurallarına riayet etmediği, kazayı önleme ve öngörebilme adına gerekli olan duruma göre hareket etmediği, dikkatsiz, tedbirsiz ve nizamlara aykırı olarak araç kullandığı, özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmediğinden kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu,

davacı sürücü .....ise, sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobili ile seyir halinde iken dava konusu kaza mahalline geldiğinde, kendi şeridinde kurallara uygun olarak dönel ada içinde yolun sol şeridinde doğru istikamette geçiş yaptığı sırada kazanın meydana geldiği ve bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlali yapmadığından kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsü .....% 100 kusurlu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında 15.250,00 TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından 7.847,15 TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, poliçe limiti sınırlı olmak üzere sigortalısının kusuru oranında tazminat ödemekle yükümlüdür. Sigortalı araç sürücüsü %100 kusurlu ve bakiye değer kaybı alacağı 7.402,85 TL olup, poliçe limiti dahilinde kalan davacının değer kaybı isteminin 7.402,85 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Davacı tarafından dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yaptığı sabit olmakla birlikte hangi tarihte başvuru yapıldığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Bu durumda, davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi davadan önce kısmi ödemenin yapıldığı .....tarihi kabul edilmiş ve davalı sigorta şirketi aleyhine hükmedilen miktara temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın KABULÜNE, 7.402,85 TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 124,72 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 63,08 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 124,72 TL ıslah harcının toplamı olan 979,92 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından 127,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 4.800,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 4.927,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 7.402,85 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim